Lái xe mù mờ về “hộp đen”Có “hộp đen” nhưng không biết sử dụngKiểm tra hộp đen ở các bến xe

Phóng to

Thanh tra giao thông giải thích các nội dung liên quan tới hộp đen cho tài xế ở bến xe miền Đông, TP.HCM - Ảnh: Mậu Trường

Ông Lê Hồng Việt - phó chánh Thanh tra Sở Giao thông vận tải TP.HCM - cho biết đơn vị này đã phối hợp với Phòng cảnh sát giao thông đường bộ, đường sắt Công an TP.HCM kiểm tra hộp đen tại bến xe miền Đông, bến xe miền Tây, các tuyến quốc lộ 1, xa lộ Hà Nội, đường Mai Chí Thọ và Nguyễn Thị Định (Q.2). Sau mười ngày kiểm tra được 191 xe khách và xe container, lập biên bản 90 xe vi phạm. Trong đó, đa số xe vi phạm không gắn hộp đen, hộp đen không có tác dụng và không đạt quy chuẩn. Theo ông Việt, các doanh nghiệp gắn hộp đen không có tác dụng chủ yếu để đối phó khi đưa xe đến các trạm đăng kiểm.

Tài xế không biết hộp đen đặt ở đâu

Khuya 11-7, đoàn kiểm tra liên ngành gồm lực lượng Thanh tra Sở Giao thông vận tải TP.HCM và Phòng cảnh sát giao thông đường bộ - đường sắt Công an TP.HCM kiểm tra xe quá tải kết hợp kiểm tra hộp đen xe container trước Tân Cảng Cát Lái (Q.2). Tài xế một xe đầu kéo tỏ ra lúng túng khi đoàn kiểm tra hỏi vị trí hộp đen ở đâu. Sau một hồi loay hoay, vặn mở hàng loạt ốc vít trên cabin xe, tài xế mới tìm thấy nơi lắp hộp đen. Qua kiểm tra thì thấy hộp đen này chỉ lắp cho có, không có cổng kết nối dữ liệu. Một cán bộ thanh tra Sở Giao thông vận tải TP cho biết tài xế không quan tâm tới hộp đen là chuyện không lạ.

Trước đó, tại bến xe miền Đông (Q.Bình Thạnh), đoàn kiểm tra nhiều xe khách chạy tuyến cố định, phát hiện hơn 60% xe vi phạm lỗi liên quan đến hộp đen. Các tài xế, chủ xe và cả đơn vị cung cấp hộp đen đều mù mờ về việc sử dụng hộp đen. Tài xế Đinh Văn Duẩn (34 tuổi, quê Hà Nam) thật thà nói: “Tôi vừa biết hộp đen gắn trên xe của mình là nhờ chủ xe gọi điện thoại chỉ chỗ. Trước đây tôi cũng từng nghe nói về hộp đen nhưng không hiểu hộp đen để làm gì! Việc lắp hộp đen là do chủ xe thực hiện”.

Trong khi đó, anh Nguyễn Đình Tài - tài xế xe khách - tỏ ra rất bối rối khi đoàn kiểm tra yêu cầu cung cấp mã số hộp đen. Hộp đen trên xe khách của anh Tài được lắp gần cần số điều khiển của xe, nhưng phải mất hơn 20 phút anh Tài mới tìm thấy. Sau nhiều cuộc điện thoại đến chủ xe, đơn vị cung cấp hộp đen, cuối cùng anh Tài đành chấp nhận để đoàn kiểm tra lập biên bản xử phạt hành chính vì không có mã số hộp đen.

Theo quy định, xe không có hộp đen hoặc có hộp đen nhưng không tác dụng thì tài xế bị phạt 2,5 triệu đồng và tạm giữ giấy phép lái xe 30-60 ngày. Theo một cán bộ Thanh tra Sở Giao thông vận tải, có vài vụ tài xế bị thu giữ giấy phép lái xe đã cự cãi với đoàn kiểm tra hoặc không chịu hợp tác kiểm tra. Họ cho rằng việc tịch thu giấy phép lái xe là không đúng, việc gắn và sử dụng hộp đen là của chủ xe, doanh nghiệp.

Phóng to

Lực lượng chức năng kiểm tra hộp đen một xe khách liên tỉnh tại bến xe miền Đông, TP.HCM - Ảnh: mậu trường

Cần xem lại việc xử phạt

Theo cán bộ Hợp tác xã vận tải Việt Thắng, nhiều doanh nghiệp vận tải mua hộp đen từ các công ty sản xuất nằm trong danh sách Bộ Giao thông vận tải công bố đạt tiêu chuẩn. Bây giờ khi các cơ quan chức năng kiểm tra hộp đen không đạt tiêu chuẩn lại xử phạt doanh nghiệp vận tải thì họ không biết kêu ai. Trong khi đó, lãnh đạo Thanh tra Bộ Giao thông vận tải cho rằng các doanh nghiệp vận tải cần căn cứ hợp đồng để yêu cầu công ty sản xuất hộp đen sửa chữa hoặc thay mới hộp đen đúng quy chuẩn của bộ.

Luật sư Thái Văn Chung - tổng thư ký Hiệp hội Vận tải hàng hóa TP.HCM - cho rằng Bộ Giao thông vận tải công bố danh sách các công ty, doanh nghiệp sản xuất hộp đen đạt tiêu chuẩn quá nhiều (gần 60 đơn vị). Thế nhưng bộ lại không biết được năng lực thật sự về tài chính và kỹ thuật của những đơn vị này. Do đó, trong danh sách mà Bộ Giao thông vận tải công bố có không ít công ty làm ăn kiểu chụp giật, sản xuất hộp đen không rõ nguồn gốc. Khi Bộ Giao thông vận tải tổ chức kiểm tra và thu hồi giấy chứng nhận đạt chuẩn mới bộc lộ nhiều công ty sản xuất hộp đen kém chất lượng. Hậu quả là nhiều doanh nghiệp vận tải bị thiệt hại vì lỡ mua hộp đen kém chất lượng. Ông Thái Văn Chung cho rằng các doanh nghiệp chỉ là người tiêu dùng, nếp hộp đen có vấn đề kỹ thuật thì không thuộc lỗi của doanh nghiệp. Các cơ quan chức năng cần quy trách nhiệm xử phạt các công ty cung cấp hộp đen kém chất lượng.

Theo luật sư Thái Văn Chung, các cơ quan chức năng căn cứ vào việc xe không gắn hộp đen hoặc gắn hộp đen không có tác dụng để xử phạt tài xế là không hợp lý và không đúng đối tượng. Việc gắn hộp đen thuộc trách nhiệm của chủ xe hoặc của doanh nghiệp vận tải. Ông Chung cho rằng trong quy trình kiểm tra hộp đen, các cơ quan chức năng yêu cầu các doanh nghiệp cung cấp hành trình xe lưu thông là không cần thiết và xâm phạm bí mật kinh doanh.