Tài sản lớn của cán bộ: Im lặng không phải là vàngCông khai tài sản cho dân giám sátKhông để lạm quyền trong bộ máy nhà nước

Nhưng quan chức lại khác dân thường ở chỗ được sử dụng quyền lực công, chức càng to thì quyền càng lớn.

Vì vậy, để ngăn ngừa tình trạng lạm dụng quyền lực công vào việc riêng, thế giới văn minh người ta buộc quan chức phải minh bạch và có trách nhiệm giải trình trước các khối tài sản của mình.

Các dinh thự, nhà cửa được báo Người Cao Tuổi khẳng định là của Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng Huỳnh Đức Hòa có giá trị rất lớn. Khối tài sản ấy là niềm mơ ước không chỉ của người thường mà thậm chí là mơ ước của đại gia. Trước đó, báo này cũng từng đăng tải thông tin về dinh thự, bất động sản hoặc cổ phiếu có giá trị lớn của các quan chức và cựu quan chức như ông Trần Văn Truyền (nguyên tổng Thanh tra Chính phủ), ông Hà Văn Toại (nguyên chủ tịch UBND tỉnh Bắc Kạn), ông Ngô Văn Khánh (phó tổng Thanh tra Chính phủ). Các bài báo này đều làm xôn xao dư luận với nhiều câu hỏi được đặt ra, trong đó có không ít sự nghi ngờ.

Tất nhiên, những thông tin đó còn phải xác minh và có kết luận cụ thể. Tuy nhiên, trách nhiệm giải trình về những khối tài sản bị dư luận đặt vấn đề trước hết thuộc về cá nhân những người nắm giữ khối tài sản ấy, sau đó đến các cơ quan nhà nước có chức năng phòng chống tham nhũng và có thẩm quyền quản lý cán bộ. Ví dụ trong vụ việc của ông Truyền, ông đã lên tiếng khẳng định đất xây biệt thự là của con trai, còn tiền thì có một cô em nuôi ở TP.HCM hỗ trợ. Tỉnh ủy Bến Tre cũng đã có một động thái là báo cáo và xin ý kiến của Văn phòng Trung ương Đảng. Với ông Ngô Văn Khánh thì: “Đây không phải chuyện của riêng cá nhân tôi nữa... Cơ quan Thanh tra Chính phủ nói riêng và cơ quan chức năng của Nhà nước liên quan nói chung sẽ có trả lời chính thức về việc này”. Đại diện cho cơ quan, Phó tổng Thanh tra Chính phủ Trần Đức Lượng trả lời tại một cuộc họp báo: “Cho đến nay, chúng tôi không có thông tin nào thể hiện việc kê khai tài sản của các đồng chí đó có sự sai lệch và chỉ có một kết luận là việc kê khai đúng với quy định của pháp luật. Có trường hợp đã được kiểm tra, kết luận rồi, tài sản thực tế và kê khai khớp đúng, kê khai chính xác không thể nói là không minh bạch được”.

Có thể thấy Tỉnh ủy Bến Tre, ông Truyền, ông Khánh, ông Lượng đều chọn cách ứng xử, trả lời rất tế nhị và về mặt nguyên tắc thì không dễ gì bắt bẻ. Tuy nhiên, là cán bộ thanh tra lâu năm, Phó tổng Thanh tra Chính phủ Trần Đức Lượng chắc sẽ hiểu hơn ai hết rằng giữa việc “kê khai chính xác” và “minh bạch” là không đồng nghĩa với nhau. Việc “kê khai chính xác” chỉ có thể trở nên “minh bạch” khi tất cả khối tài sản của người kê khai đều được giải trình rõ ràng và thuyết phục về nguồn gốc (khi có yêu cầu). Ngôi biệt thự thì không thể nào tự mọc lên giữa mảnh đất của vị quan chức nào đó, vì vậy khi dư luận đặt vấn đề thì phải giải trình rõ được “đường đi” của nào gạch, nào ngói, nào thép cho đến những cây cảnh có giá ngàn đô.

Trong thực tế, người ta cũng có thể biện minh những điều chưa thể “đi đến cùng” bởi những lý do từ luật pháp. Đã nhiều năm, ở nhiều nơi, mọi người đều khẳng định việc kê khai tài sản đang thực hiện rất hình thức, bởi thứ nhất là bản kê khai chỉ được nộp tại cơ quan, đơn vị quản lý cán bộ đó; thứ hai là chưa có cách nào để kiểm soát hữu hiệu tài sản của quan chức đang sử dụng khi họ khai là nhờ một ông anh hay một cô em nào đó hoặc do vợ con kinh doanh mà có.

Vậy tại sao những điểm bất cập như trên mãi chưa được khắc phục? Xin chuyển câu hỏi này tới các cơ quan có thẩm quyền, cơ quan tham mưu trong công tác phòng chống tham nhũng và các đại biểu Quốc hội - những người làm ra luật và giám sát việc thực thi pháp luật.