Tin tức nhà văn Suzuki Koji qua đời khá lặng lẽ. Biển thông tin không ngừng xô những làn sóng mới hàng giây và bôi xóa nhanh chóng những tin tức cũ để ít người chú ý rằng ngày 8-5 vừa qua, Suzuki Koji đã trút hơi thở cuối cùng tại một bệnh viện ở Tokyo ở tuổi 68.

Huyền thoại truyện kinh dị

Kể từ sau khi xuất bản tiểu thuyết Ringu vào năm 1991, Suzuki trở thành nhà văn viết truyện kinh dị nổi tiếng. Danh tiếng ấy càng được củng cố sau khi các phiên bản chuyển thể của tiểu thuyết này được chiếu trên truyền hình và màn ảnh lớn.

Đầu tiên là phim truyền hình chiếu trên Đài Fuji TV vào năm 1995. Đây cũng là bộ phim được giới chuyên môn đánh giá sát với nguyên tác nhất.

Nhưng phải đến bản chiếu rạp năm 1998, hình tượng con ma Sadako mới thực sự trở thành nỗi ám ảnh đối với khán giả.

Dưới bàn tay đạo diễn kinh dị nổi tiếng Hideo Nakata, phim Ringu không chỉ truyền tải được cảm quan của Suzuki Koji về một thế giới hiện đại, tân tiến, giàu có nhưng đầy rẫy bất an mà còn tạo ra một trong những cảnh phim kinh dị ấn tượng, độc đáo, nổi tiếng thuộc hàng bậc nhất của dòng phim kinh dị hiện đại.

Sadako trong phim chui lên từ chiếc giếng, đi dần đến khán giả và bò ra khỏi màn hình, bước vào thế giới thật. Trong khoảnh khắc đó, những "bóng ma" tồn tại trên các sản phẩm nghe nhìn không còn giữ khoảng cách an toàn với công chúng nữa. Chúng có thể xâm nhập vào đời sống chúng ta. Tác động lên tâm lý chúng ta. Thao túng cảm xúc của chúng ta.

Trong thời đại của mạng ảo, tấm màn ngăn cách giữa một con ma kiểu Sadako với công chúng ngày càng mỏng manh và dễ phá vỡ hơn khi mà tốc độ lan truyền thông tin, hình ảnh hiện nay diễn ra dễ dàng, nhanh chóng khi thật giả ngày càng khó phân biệt, khi số đông dễ bị cuốn theo luồng thông tin một chiều đến đáng ngại.

Đó là lý do chúng ta vẫn đọc cũng như xem Ringu bất chấp bối cảnh, thời đại Suzuki Koji khắc họa đã đổi thay đến mức nào.

Cái tên "ringu" có nghĩa là "vòng tròn". Một vòng tròn không đầu không cuối, lặp đi lặp lại mà con người thời hiện đại mắc kẹt ở đó. Một vòng tròn ngày càng mở rộng chu vi của mình. Rộng đến mức chúng ta không còn cảm nhận mình đang nằm trong vòng tròn ấy nữa.

Vì lẽ đó, nhà văn viết truyện kinh dị hiện nay tuy nhiều, riêng ở Nhật Bản đã không ít nhà văn viết truyện kinh dị lừng danh nhưng Suzuki Koji cùng với Ringu sẽ luôn có một vị trí nhất định và ổn định trong văn hóa đại chúng.

Di sản Ring vẫn phát huy

Tiểu thuyết Ringu sớm được dịch ra tiếng Anh với tên gọi Ring. Năm 1995, 1998, lần lượt hai phần tiếp theo của bộ ba Ringu ra đời bao gồm Spiral và Loop. Ngoài ra, vũ trụ Ringu còn mở rộng đến tận Birthday (1999), S (2012) và Tide (2013).

Điều này cho thấy tầm quan trọng của Ringu trong văn nghiệp của Suzuki Koji. Văn nghiệp ấy còn có cả những Dark Water, Promenade of the Gods và Ubiquitous. Trong đó, Ubiquitous mới xuất bản năm 2025.

Có thể nói Suzuki Koji đã sáng tác cho đến cuối đời. Ông để lại một di sản lan tỏa, ăn sâu bén rễ chẳng thua gì cuộn băng bị nguyền rủa trong Ringu. Đó là di sản điện ảnh, phim truyền hình. Là trò chơi điện tử. Là truyện tranh.

Sự xuất hiện của Ringu trong giai đoạn phim kinh dị Nhật Bản bùng nổ, biến Suzuki Koji thành nhân vật quan trọng của thời kỳ này. Đến năm 2022, một phần phim điện ảnh lấy cảm hứng từ Ringu vẫn ra mắt với tên gọi Sadako DX. Phim dõi theo hành trình giải mã bí ẩn lời nguyền Sadako của một sinh viên đại học, đồng hành cùng một thầy bói.

Quan trọng hơn, nhân vật Sadako của Suzuki Koji đã đi vào đời sống như một huyền thoại dân gian của thời hiện đại, truyền cảm hứng cho nhiều tác phẩm khác. Dễ nhận thấy nhất chính là bộ manga Kimi ni Todoke vẫn được biết đến với một tên gọi From Me to You.

Nhân vật chính trong truyện là một nữ sinh có vẻ ngoài u ám, nhút nhát và vì vậy bị bạn bè trêu ghẹo, gọi cô là Sadako. Với vẻ ngoài và biệt danh này, cô bị bạn bè xa lánh, cô lập. Cho đến khi gặp một cậu bạn cùng lớp, người đã đem tia nắng mùa xuân ấm áp rọi vào thế giới của cô. Với hàng chục triệu bản in đã được phát hành, Kimi ni Todoke là một trong những manga bán chạy nhất mọi thời đại.

Bộ manga này đã đưa nhân vật của Suzuki Koji thoát khỏi "vòng tròn" kinh dị để tìm được một nguồn sống mới, theo cách mà công chúng ít ngờ tới.

Không thể phủ nhận phim của Hideo Nakata giúp vũ trụ Ringu trở nên hấp dẫn và phổ biến như ngày nay. Nhưng tất cả đều tiên khởi từ khối óc của Suzuki Koji, từ chính sự nhạy cảm của ông với những vấn đề mang tính toàn cầu. Nhờ chính văn phong hấp dẫn, bút pháp điêu luyện của ông và viễn kiến của ông về nhân loại.

Những thứ ấy đã làm cho các tác phẩm kinh dị dưới ngòi bút của ông vượt thoát những câu chuyện hù ma dọa quỷ thông thường. Ông diễn tả được những nỗi sợ hãi nguyên thủy và cùng với nỗi sợ đó là niềm trăn trở về con người, những con người bằng xương bằng thịt đang sống trong thế giới có quá nhiều ma quỷ nhiều khi cũng bằng xương bằng thịt.

Một số tác phẩm của Suzuki Koji đã được dịch và xuất bản ở Việt Nam. Bao gồm: Ring - Vòng tròn ác nghiệt, Vòng xoáy chết, Vùng nước hắc ám.

Cuốn tiểu thuyết đầu tay của Suzuki Koji nhận giải thưởng xuất sắc tại Giải thưởng tiểu thuyết kỳ ảo Nhật Bản năm 1990. Ngoài ra ông còn có các giải như giải thưởng văn học Eiji Yoshikawa dành cho tác giả mới nổi ở Nhật Bản; giải thưởng Shirley Jackson ở Mỹ và giải thưởng Bram Stoker cho Thành tựu trọn đời.

TTO tặng bạn đọc 20 cuốn tiểu thuyết Ring vòng tròn ác nghiệt

TTO - Tuần này (bắt đầu từ ngày 21-11 đến hết ngày 27-11), TTO và nhà sách trên mạng www.vinabook.com dành tặng bạn đọc 20 cuốn tiểu thuyết Ring vòng tròn ác nghiệt của nhà văn người Nhật Bản - Suzuki Koji.