(Sức mạnh bí ẩn của Louis Couperus, Nxb Văn Học, Cao Xuân Tứ dịch)

Phóng to

Ngày 5-12 và 19-12 vừa qua, đại sứ Andre Haspel và tổng lãnh sự Antonius Van Zeeland của vương quốc Hà Lan tại VN đã long trọng đón chào dịch giả Cao Xuân Tứ và tác phẩm Sức mạnh bí ẩn của Louis Couperus nhân dịp tác phẩm ra mắt người đọc VN.

Câu chuyện không nhiều nhân vật, nhưng nhà văn Louis Couperus đã làm xôn xao người đọc bằng những điểm nhìn mới lạ và bi thảm về chế độ thuộc địa.

Một gia đình của viên trú sứ Van Oudijck pha trộn hai dòng máu Ấn-Âu. Một không gian sực nức mùi hương nhiệt đới xứ Laboewangi. Và sức mạnh của người dân Java, qua hình ảnh viên quan phụ chính Soenario, như dòng nước ngầm của Thái Bình Dương đối chọi với biển Bắc Âu, tạo nên những cơn sóng thần trong lòng nhân loại.

Trong mắt của Louis Couperus, sự thống trị của Hà Lan cứ lụi tàn dần trên dải đất Á Đông. Lụi tàn bởi tính duy lý và công khai của người phương Tây không thể nào chiến thắng nguyên lý bí ẩn và duy cảm của người phương Đông.

Vì lẽ đó, sau những đau buồn chứng kiến cảnh người vợ thác loạn và sự thù nghịch của những người con, ngài trú sứ Van Oudijck đã rũ bỏ tất cả, tìm đến ẩn cư trong một ngôi làng heo hút trong nội địa Java, sống hạnh phúc với một người đàn bà bản xứ. Người đàn ông da trắng vốn mang sứ mệnh thống trị lại là người xin nhận đất nước những kẻ da vàng da nâu bị trị làm quê hương cho chuỗi ngày còn lại của cuộc đời.

Sau tác phẩm Max Havelaar, một tác phẩm chống chủ nghĩa thuộc địa của Multatuli, nhà văn dịch giả Cao Xuân Tứ rất tâm đắc khi giới thiệu Sức mạnh bí ẩn với bạn đọc VN. Dường như trong cõi lòng của một người con sinh ra từ một đất nước cũng một thời bị nô lệ bởi người phương Tây, nay tha phương ở Amsterdam, Cao Xuân Tứ đã chia sẻ sâu sắc những nỗi đau và tự hào về nguồn sức mạnh bí ẩn, chính là tinh thần quật cường không chịu sống quì của những dân tộc bị áp bức.