Liên hoan các trường sân khấu quốc tế lần 1

Phóng to

Vở kịch truyền thống về sử thi Mahabharata diễn bằng bốn thứ tiếng dân tộc thiểu số Indonesia mang lại màu sắc sinh động cho festival - Ảnh: T.T.D.

* Trước tiên, ông đánh giá thế nào về festival lần này?

- Tôi muốn chia sẻ rất chân thành rằng đây là một festival sân khấu thú vị. Tôi đã tham dự rất nhiều sự kiện sân khấu ở khắp năm châu, có nơi có ấn tượng tốt, có nơi có ấn tượng xấu. Nhưng ở lần đầu tiên đến VN này, tôi thấy nụ cười luôn thường trực nở trên môi các bạn. Chính điều đó tạo nên cảm tình, sự gần gũi cho những người tham dự festival.

* Những festival sân khấu quốc tế đã trở nên quen thuộc với các nước nhưng rất hiếm hoi ở VN. Theo ông, cơ hội nào cho các nhà hát VN cọ xát nhiều với sân khấu thế giới hơn?

- Tôi thường có lời khuyên rất thực tế rằng nếu nền sân khấu nào đó muốn hội nhập với nền sân khấu quốc tế thì nên tổ chức các festival sân khấu như thế này, rồi mời các đạo diễn, nhà phê bình, nhà báo... quốc tế đến. Điều đó rất quan trọng, bởi vì họ sẽ xem văn hóa, tác phẩm, hiệu ứng khán giả... của bạn như thế nào, nếu được thì họ sẽ giới thiệu các bạn đến các festival khác. Nhưng quan trọng là các bạn phải làm việc đi đã.

Đạo diễn Tobias Biancone - Ảnh: T.T.D.

* Trong bài phát biểu khai mạc, ông cho rằng sân khấu nên hướng đến số đông khán giả thay vì chỉ tạo hứng thú cho một thiểu số khán giả ưu tú. Vì sao lại phải như vậy, thưa ông?

- Chúng ta cần đem sân khấu đến với đông đảo quần chúng, bằng cách tạo ra những cơ hội, điều kiện cho sân khấu đường phố, công viên, những nơi công cộng... và đặc biệt là sân khấu học đường. Còn nếu giới hạn sân khấu chỉ đóng khung trong các nhà hát thì như vậy sẽ rất hạn chế.

* Theo quan điểm của ông, sự phát triển sân khấu phải dựa trên sự giáo dục trong nhà trường kết hợp với sự kiên trì quan sát khán giả. Xin ông cho biết sự quan sát khán giả ở đây đóng vai trò như thế nào?

- Một trong những điều quan trọng nhất của sân khấu phải là khán giả. Bởi vì nếu một đạo diễn, người nghệ sĩ sáng tạo ra tác phẩm chỉ để phục vụ riêng cá nhân họ thì không có ý nghĩa gì! Nhưng quan sát khán giả ở đây không phải là chiều theo thị hiếu số đông mà là để có những bản dựng đặc biệt hơn, ấn tượng hơn. Đạo diễn nổi tiếng người Anh Peter Brook thường ngồi lẫn với khán giả để đo hiệu ứng cảm xúc của họ với vở diễn để điều chỉnh. Ông cũng cho rằng khán giả sân khấu thay đổi rất nhanh, cứ năm năm một lần. Bởi vì luôn có những thế hệ mới, tiếp nhận thông tin mới... Điều này chính là sự khó khăn của sân khấu truyền thống, bởi họ buộc phải gìn giữ những cái cũ. Nhưng nếu sân khấu nào không quan tâm khán giả trẻ thì sân khấu đó cũng sẽ sớm lụi tàn.

Festival các trường sân khấu khu vực châu Á - Thái Bình Dương diễn ra tại Trường Múa TP.HCM từ ngày 5 đến 10-9 với sự tham dự của 15 trường sân khấu thuộc 10 quốc gia và vùng lãnh thổ như VN, Úc, Trung Quốc, Indonesia, Malaysia, Philippines... Các hoạt động biểu diễn, trao đổi học thuật giữa nghệ sĩ, sinh viên các trường diễn ra đa dạng, giàu bản sắc. Khán giả có thể thưởng thức kiệt tác Ba chị em của Anton Chekhov chỉ bằng 20 phút kịch hình thể của đoàn Hàn Quốc, xem kịch ngoài trời của đoàn Malaysia, kịch truyền thống Indonesia diễn bằng bốn ngôn ngữ, hí kịch Trung Quốc... bên cạnh thưởng thức và tìm hiểu nghệ thuật cải lương, múa rối của VN. Nhìn chung, festival diễn ra chuyên nghiệp và thành công, tạo ra sự hào hứng cho các trường tham gia và cả khán giả.