Nguy cơ chấn thương quá tải với tuổi U23

Trước Nguyễn Thái Sơn, U23 Việt Nam đã có một cầu thủ bị đứt dây chằng là Nguyễn Hiểu Minh. Trong bóng đá, chấn thương đứt dây chằng thường mất 6 - 12 tháng để hồi phục, và đôi lúc khiến một cầu thủ đỉnh cao đánh mất sự nghiệp.

Có nhiều nguyên do dẫn đến chấn thương đứt dây chằng. Và nếu không phải do một cú phạm lỗi, nguyên nhân thường được chỉ ra nhất là sự quá tải. 

Trao đổi với báo Tuổi Trẻ, bác sĩ người Singapore Tan Jee Lim (từng phẫu thuật cho nhiều ngôi sao Việt Nam như Tài Em, Văn Quyến) từng cảnh báo nguy cơ chấn thương với các cầu thủ trẻ khi bị vắt kiệt sức. 

"Nếu các bạn theo dõi bóng đá chuyên nghiệp sẽ thấy có những ca chấn thương hoàn toàn không phải do va chạm. Một cầu thủ có thể đang chạy rồi đột ngột bị chuột rút nằm xuống sân, sau đó phải nghỉ thi đấu một thời gian dài. Đó là dạng chấn thương vì quá tải.

Sự sa sút thể lực khiến chúng ta không làm chủ được trong rất nhiều tình huống, qua đó càng dễ chấn thương khi có va chạm. 

Mỗi năm tôi có hơn 200 ca phẫu thuật liên quan đến xương khớp vì chơi thể thao, trong đó đa phần là bóng đá và quần vợt - những môn cường độ cao. 

Chấn thương quá tải (overuse injury) là dạng chấn thương rất phổ biến, có thể dẫn đến nhiều chấn thương nặng hơn nữa như đứt dây chằng, gân khoeo, đầu gối...", bác sĩ Tan Jee Lim nói.

Vì sao tuổi U23 là quãng tuổi "nhạy cảm"?

Ở bình diện bóng đá quốc tế, giới khoa học thể thao từ lâu đã nghiên cứu về đối tượng dễ bị chấn thương quá tải nhất. Và độ tuổi được nhắc đến nhiều là lứa 19-22.

Theo PubMed - tổ chức thuộc Thư viện Y khoa Mỹ, ở độ tuổi từ khoảng 19 đến 22, cầu thủ bóng đá đã bước vào giai đoạn trưởng thành về mặt sinh học và kỹ thuật thi đấu. Nhưng từ góc độ y học thể thao, đây vẫn là thời kỳ mà cơ xương, dây chằng và hệ thần kinh-cơ chưa hoàn toàn đạt đến độ “hoàn thiện” như ở nhóm người trưởng thành lớn tuổi hơn. 

Khi phải đối mặt với việc thi đấu dày đặc - mùa giải dài, xen kẽ các giải quốc tế và quốc nội, thiếu ngày phục hồi, nhóm tuổi này có nguy cơ chấn thương không chỉ do va chạm trong trận đấu mà còn do quá tải.

Nghiên cứu của PubMed chỉ ra rằng nguy cơ chấn thương quá tải ở nhóm này là khá cao. Đây cũng được xem là lứa tuổi "nhạy cảm" trong bóng đá - khi đã đủ sức chơi bóng chuyên nghiệp, nhưng vẫn còn thiếu kinh nghiệm.

Về mặt sinh lý, cơ thể của cầu thủ 19-22 tuổi đang dần hoàn thiện cấu trúc cơ xương và sự phối hợp thần kinh-cơ, nhưng sự phát triển này diễn ra theo tốc độ khác nhau ở từng người.

Quá trình này khiến cho khả năng chịu tải cao chưa đồng đều, và khi phải liên tục thi đấu nhiều trận, mệt mỏi tích lũy (“cumulative fatigue”) dễ xảy ra - đây là một yếu tố làm tăng nguy cơ các chấn thương do hoạt động lặp lại quá mức (overuse injuries). 

Các loại chấn thương này không phải là hậu quả của va chạm trực tiếp trong trận đấu - chúng phát triển âm ỉ theo thời gian khi các mô như gân, cơ và dây chằng bị kéo căng lặp lại liên tục mà không có đủ thời gian hồi phục. 

Các dạng thương tổn thường gặp ở nhóm này bao gồm viêm gân (tendinopathy), viêm điểm bám gân ở các khớp lớn, và thậm chí stress fracture (gãy xương do căng lặp lại) nếu tải vượt quá khả năng tái tạo xương.

Ngoài ra, các nhà nghiên cứu về y học thể thao còn chỉ ra rằng mệt mỏi thần kinh-cơ và bất cân bằng lực giữa hai bên cơ thể ở vận động viên trẻ, nếu không được phát hiện sớm, có thể làm tăng nguy cơ chấn thương cấp tính như rách cơ (muscle strain) và bong gân dây chằng (ligament sprain) ở khớp gối hoặc mắt cá trong điều kiện thi đấu tốc độ cao. 

Những chấn thương dạng này, nếu xảy ra, thường cần thời gian phục hồi từ vài tuần đến vài tháng, ảnh hưởng trực tiếp đến hành trình phát triển sự nghiệp cầu thủ. 

Ngoài yếu tố tải thi đấu, những yếu tố nội tại như sự khác biệt về tốc độ phát triển cơ thể, sự mất cân bằng giữa khối lượng phát triển cơ xương và sức mạnh cơ, cũng có thể làm tăng tính dễ bị tổn thương ở nhóm tuổi 19-22. 

Sự phát triển nhanh gây thay đổi lực kéo trên gân và khớp, điều này có thể làm suy yếu kiểm soát thần kinh-cơ và dẫn tới tư thế vận động thiếu chuẩn xác dưới tải cao, từ đó làm tăng nguy cơ chấn thương. 

Vì sao cha mẹ cao chỉ hơn 1,6m, thủ môn Trung Kiên lại có thể cao đến 1,91m?

Chia sẻ với báo Tuổi Trẻ, thủ môn Trần Trung Kiên cho biết cha mẹ anh cao chưa đến 1,7m, trong khi "người hùng" của U23 Việt Nam cao đến 1,91m.