Phóng to

Đường phố vắng tanh vì... sợ rầy nên mọi người không dám ra đường - Ảnh: M.Giảng

TT - Từ tối 5-3, đường phố tại thành phố Cao Lãnh (Đồng Tháp) bỗng trở nên vắng lặng, hầu như nhà nhà đều đóng cửa, tắt đèn tối om. Các khu vui chơi ngừng hoạt động sớm; nhà hàng, quán ăn cũng đóng cửa khi chưa tới 20g. Tất cả cũng chỉ tại... rầy. Rầy bay đầy đường như trấu, rầy bu đen kín các bức tường, đâu đâu cũng đen kịt rầy...

Chạy trốn cũng không thoát…

Quán cà phê Bốn Mùa trên đường Lý Thường Kiệt, P.1, TP Cao Lãnh đêm 5-3 bỗng đông khách lạ thường. Quán tối om không ánh đèn, vậy mà khách mỗi lúc một đông, ngồi kín hết các bàn. Anh Phạm Minh Nhật - phục vụ quán - nói: “Khoảng từ 19g30, đường phố vắng tanh. Rầy bay dày đặc ngoài đường, nhìn như sương mù. Nhiều người đi đường không thể đi được nên tấp vào quán để... trốn rầy. Tất cả đèn trong quán đều tắt hết, nếu không thì khách cũng không thể ngồi yên được”.

Phóng to

Chỉ sau một lúc rầy đã dính đen băng keo - Ảnh: M.Giảng

Anh Nguyễn Hữu Nghĩa, làm việc tại Sở Xây dựng Đồng Tháp, cho biết khoảng 20g tối 5-3 anh có việc phải ra ngoài nhưng đi được khoảng 1km thì chịu hết nổi, phải tấp vào quán cà phê lánh nạn. Anh nói thêm khi ra khỏi nhà mặc áo trắng, nhưng khi dừng lại thì cái áo đã trở thành áo hoa vì rầy bu đầy trên áo. Rầy nhiều đến mức anh vừa đi vừa lấy tay che mặt nhưng cảm giác cứ như “có ai ném cát vào mặt”.

Cách quán cà phê Bốn Mùa không xa là nhà hàng Á Châu. Nhân viên nhà hàng cho biết buổi tối dù chưa tới 20g nhưng quán phải đóng cửa trong khi bình thường quán hoạt động đến tận 22g. Chị Phan Nguyên Thảo, nhân viên nhà hàng, cho biết: “Hồi nào giờ chưa từng thấy nhiều rầy như vậy.

Nhiều đến mức ngồi ăn cơm cũng không được vì rầy rớt đầy thức ăn, dính đầy người, bu đen kịt khắp các bức tường. Lúc đầu cứ tưởng là bồ hong nhưng con này cắn rất đau, mình còn chịu không được thì khách làm sao chịu nổi. Hơn nữa cũng rất ít người dám ra đường”. Ở trong nhà cũng vậy, đâu đâu cũng có rầy.

Cả nhà chị phải cắt những miếng băng keo to treo khắp nơi trong nhà như “bùa” để bẫy rầy nhưng cũng không hạn chế được là bao vì quá nhiều. Sáng ra các miếng băng keo đen thui. “Quét phòng gom lại chắc cũng được cả ký lô!” - chị khẳng định.

Không chỉ nhà hàng, quán ăn mà ngay cả các khu vui chơi cũng vắng tanh và phải nghỉ sớm. Công viên thiếu nhi thành phố hằng đêm vẫn là nơi các bậc phụ huynh đưa con tới vui chơi, sinh hoạt. Tối nào nơi đây cũng rất náo nhiệt, vậy mà nay bỗng vắng lặng khác thường. Người đến chơi về sớm, các gian hàng tổ chức trò chơi cũng đóng cửa nghỉ sớm hơn thường lệ.

Phóng to Mật độ rầy: 10.000 con/m2 Theo báo cáo của Chi cục Bảo vệ thực vật các tỉnh phía Nam, đến ngày 1-3, tổng diện tích lúa đông xuân nhiễm rầy nâu trong tuần qua khoảng 181.094,7ha (tăng 84.979,5ha so với tuần trước), trong đó có 13.375ha nhiễm nặng. Mật độ rầy phổ biến 1.000-2.000 con/m2, rải rác một số nơi có mật độ rầy cao 6.000-10.000 con/m2. Các tỉnh có diện tích nhiễm rầy cao là Đồng Tháp (47.118ha), An Giang (24.728ha), Kiên Giang (22.756ha), Long An (16.944ha), Hậu Giang (15.077ha), Cần Thơ (9.644ha)... Kết quả theo dõi bẫy đèn tại vùng ĐBSCL từ tuần cuối tháng hai đến nay cho thấy rầy trưởng thành có cánh bay vào đèn dày đặc, đang phát tán rộng, mật độ rất cao. Tình trạng này theo dự báo sẽ liên tục kéo dài trong suốt tháng ba. * Rầy nâu là loài côn trùng có khả năng bùng phát với mật độ rất cao (mỗi rầy cái đẻ khoảng 200 trứng, có khả năng di cư xa theo gió đến cả nghìn kilômet về phía cuối hướng gió...). Ngoài chích hút nhựa gây ra “lúa bị cháy rầy”, chúng còn truyền virus như bệnh lúa cỏ, lùn xoắn lá làm lúa không trổ đồng loạt.

Chị Quí, con của người quản lý sân chơi xe điện tại công viên, cho biết chưa khi nào công viên vắng như vậy. Người tới chơi thì ít mà khắp nơi chỉ thấy toàn rầy. Rầy bay như trấu quanh các gian trò chơi nên mấy người quản lý tắt điện về sớm. Các lớp học buổi tối của Trung tâm Kỹ thuật tổng hợp hướng nghiệp tỉnh Đồng Tháp cũng phải nghỉ sớm vì “có thấy đường đâu mà học”.

Khu vực công viên Văn Miếu trước Nhà văn hóa Lao động Công đoàn vốn là nơi người dân thường đến để hóng mát, vui chơi. Tuy nhiên, nơi đây cũng vắng hẳn người qua lại do mới được xây dựng, tập trung nhiều đèn công suất lớn nên mật độ rầy càng dày đặc hơn. Chị Nguyễn Tự Do, nhà ở 48 Võ Trường Toản, cho biết: “Tui đã sống ở đây hơn 30 năm, chưa khi nào thấy rầy nhiều như lần này. Buổi tối, cả khu này nhà nào cũng tắt đèn tối om, không ai dám mở đèn bởi mở là rầy bay đầy nhà, cắn rất đau”.

Cuộc sống người dân bị xáo trộn

Hầu hết những người dân mà chúng tôi tiếp xúc cho biết họ đã áp dụng nhiều biện pháp diệt rầy nhưng không hiệu quả. Tắt đèn, không ra đường là biện pháp tránh rầy hiệu quả nhất mà người dân đúc kết! Rầy làm cuộc sống thường nhật của người dân gặp khó khăn, bị đảo lộn.

Vì sao rầy lại xuất hiện nhiều như thế? Ông Dương Nghĩa Quốc, phó giám đốc Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Đồng Tháp, cho rằng có nhiều nguyên nhân rầy xuất hiện dày đặc ở thành phố. Thứ nhất, đây là thời điểm trưởng thành của rầy. Thứ hai, đây là thời kỳ thu hoạch lúa của Đồng Tháp và các tỉnh lân cận khiến rầy hết chỗ sinh sống và dồn về diện tích lúa còn lại ở Đồng Tháp. Thứ ba, diện tích lúa còn lại của tỉnh đang trong thời kỳ làm đòng, trổ bông nên thân lúa rất cao, người dân có bơm thuốc trừ rầy thì cũng chỉ diệt được ở trên, trong khi rất nhiều rầy trốn ở dưới thân lúa. Rầy rất thích ánh sáng...

Liệu khi nào điều này mới kết thúc? Ông Quốc cho biết việc rầy xuất hiện đã được dự báo từ trước tết. Sở cũng đã có hướng dẫn các biện pháp phun xịt để trừ rầy nhưng do người dân làm chưa đúng cách nên hiệu quả không cao. Trong khi đó, ông Huỳnh Văn Thao, chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ thực vật Đồng Tháp, cho biết đã theo dõi rầy di trú từ ngày 25-2 đến nay. Theo đó, mật độ tăng dần lên từng ngày và đến nay thì dày đặc, dự kiến có thể kéo dài đến ngày 10-3.

Trao đổi với Tuổi Trẻ vào chiều qua 6-3, tiến sĩ Lê Văn Bảnh - phó viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL - cho biết cách đây vài ba năm cũng có đợt rầy làm khổ người dân, nhưng mật độ không nhiều và khả năng ảnh hưởng cũng không nghiêm trọng như năm nay. Hiện tượng này không chỉ gây ảnh hưởng đến đời sống người dân mà còn là mối nguy hại nghiêm trọng cho trà lúa của nông dân đang vào thời kỳ đẻ nhánh. Nếu không phòng trị kịp thời rầy bám vào lúa sẽ gây hiện tượng cháy rầy trên diện rộng rất nguy hiểm.