Phóng to

Hiện trạng núi Tam Sơn

Thế nhưng, tháp cổ này đang đứng trước nguy cơ bị xoá sổ do nạn đào núi để lấy đất san lấp mặt bằng cho Khu công nghiệp Tịnh Phong.

Mới đây, khi Tổ chức UNESCO đề nghị ngành văn hoá

Tháng 8 năm 1998, các nhà khảo cổ đã tiến hành khai quật tháp Khánh Vân. Những thông số kỹ thuật từ đế tháp cũng như một số hiện vật trong tháp giúp họ xác định, tháp được xây vào khoảng thế kỷ XI và sụp đổ vào khoảng thế kỷ XVI. Đế tháp cao 2m, dài mỗi cạnh 10m, trong đó có một góc tháp hình chữ L dài mỗi cạnh 3m, 4 trụ đế trang trí đẹp, khắc hình lá đề, trên trụ có khắc tượng tu sĩ hình cánh sen, các góc cắt theo hình răng cưa rất tinh xảo. Tháp cao khoảng 20m gần bằng tháp Mỹ Sơn A1 - một kiệt tác của người Chămpa về hoạ tiết và kiến trúc. Khi khai quật, các nhà khảo cổ còn phát hiện trong tháp còn một bệ thờ bằng đá dài 1,4m, rộng 42cm, cao 34cm, với nhiều hình ảnh được chạm khắc khá nguyên vẹn.

cung cấp cho họ 2 di tích tiêu biểu của người Chămpa trên đất Quảng Ngãi thì cán bộ bảo tàng tỉnh này mới tiến hành kiểm tra tháp Khánh Vân - một trong hai di tích sẽ chọn - và phát hiện một phần ba ngọn núi này đã biến mất.

Theo ông Lê Thanh Hạ - Bí thư Đảng ủy xã Tịnh Thọ - địa phương có di tích - thì: "Xã chưa hề nhận được bất cứ một văn bản nào nói núi Khánh Vân là di tích văn hoá cả. Vì vậy, từ lâu, núi này luôn được khai thác phục vụ cho các công trình của xã và cả huyện. Mới đây, cán bộ Bảo tàng Quảng Ngãi có lên làm việc thì chúng tôi mới hay đó là di tích!".

Khi "hay" thì đế tháp Khánh Vân đang nằm bên bờ của miệng vực sâu gần trăm mét. Toàn bộ mặt bằng của KCN Tịnh Phong rộng hàng trăm hécta đều được lấy đất từ ngọn núi này. "Cũng may là KCN Tịnh Phong đã cơ bản xong phần nền nên họ ngừng đào núi!" - ông Hạ nói.

Trả lời câu hỏi: "Vì sao núi Khánh Vân có tháp cổ mà xã vẫn cho đào núi?", ông Bùi Hồng Hương - Giám đốc Bảo tàng Quảng Ngãi - thừa nhận: "Do ngành không có tiền nên chưa xếp hạng di tích được. Vì chưa xếp hạng nên không cắm biển báo hoặc ra thông báo cho địa phương biết!".

Tóm lại là, một bên cần tiền (xã Tịnh Thọ) và không biết di tích nên đào núi bán đất, còn một bên không có tiền (bảo tàng) nên không xếp hạng được. Kết quả: Dấu tích cuối cùng của ngọn tháp Chămpa còn lại trên đất Quảng Ngãi sắp bị xoá sổ nếu mùa mưa tới, núi lở.