Một nhà sản xuất nội dung trong nước từng đề nghị tôi sáng tác các câu chuyện phim ngắn dưới 2 phút. Nội dung khá thoáng với yêu cầu: tập trung vào giới trẻ càng giật gân càng tốt, "bao" bối cảnh vì họ sẽ dùng trí tuệ nhân tạo (AI) để "làm phim".

Người lớn còn ngộ nhận, nói gì trẻ nhỏ

Họ nhấn mạnh tính "viral" nên muốn đề cập chuyện 18+, chủ đề LGBT, giật gân và "đi thẳng vào tâm lý, sở thích người trẻ". Chỉ cần tôi đồng ý, họ sẵn sàng xuống tiền ngay cho 200 tập đầu tiên.

Vì nội dung kiểu phim này "cỡ nào cũng chơi", cộng với thời lượng quá ngắn nên phải thu hút ngay người xem. Phim phải đi thẳng vào câu chuyện bằng hình ảnh, lời thoại, tình huống trực diện để gây thu hút liền.

Đó là lý do chúng ta sẽ thấy các dạng nội dung kiểu tiên sư xuống núi, trùng sinh, tổng tài giả nghèo, xuyên không…, hoặc các câu chuyện lịch sử tiền hậu truyện.

Tuy nhiên với các đặc điểm khó nhằn như vậy, thể loại phim AI siêu ngắn này thường phải tập trung vào nội dung mang tính tâm lý số đông, tính thời thế đặc biệt là "trending" theo giai đoạn cộng đồng để ra sản phẩm.

Kéo theo đó là hàng loạt nội dung cổ vũ những hành vi, lối suy nghĩ tiêu cực ra đời để phục vụ tính đa số. Từ kiểu "nghèo thành giàu" để trả thù, hưởng thụ đủ thứ oái oăm khi giàu có hoặc xuyên không về lịch sử để tận hưởng sự xa hoa nhan nhản xuất hiện song lại thu hút hàng triệu người xem.

Với sự phát triển chóng mặt của các chatbot AI, nhiều bộ phim siêu ngắn ấy gần như chẳng khác gì phim người đóng khiến người lớn còn rất dễ ngộ nhận chứ nói gì trẻ em.

Chạy theo lợi nhuận dù tạo rác thuật toán

Điều đáng nói là các thể loại phim ngắn AI này thường tập trung vào giới trẻ và những sản phẩm như vậy sẽ ít nhiều để lại hệ lụy cho phân khúc người xem này. Có thể chỉ ra vào điểm:

Ô nhiễm thông tin và suy giảm niềm tin nhận thức. Vì cần tối ưu hóa để câu view nên các tình tiết thường vô lý, mang tính duy ý chí, thậm chí bằng những hình ảnh phản cảm.

Khi các nhóm nội dung này được thuật toán liên tục phân phối, ranh giới giữa nhận thức thật và "phim" bị thu hẹp dần. Điều này có thể khiến người xem dần hình thành phản xạ có điều kiện những nhận thức lệch chuẩn, mất niềm tin vào các giá trị thật trong cuộc sống thay vì chỉ giải trí.

Chính vì được thiết kế để "bắt bẫy" cảm xúc, các nội dung xàm xí âm thầm gieo rắc lối sống ảo tưởng, bạo lực hay góc nhìn lệch lạc về hiện thực vào tư tưởng người trẻ qua các thước phim.

Hệ lụy tư duy sáng tạo tử tế. Sự lên ngôi của "rác thuật toán" vô hình trung tạo nên cuộc cạnh tranh bất bình đẳng, đẩy những nhà sáng tạo nội dung trong nước mà đa phần là trẻ và những người tâm huyết vào thế yếu trên chính sân nhà.

Không thể phủ nhận tình trạng có người vì lợi nhuận sẵn sàng lao vào "trending" phim ngắn AI để giành thị phần. Vòng lặp nội dung "tào lao nhưng thu hút" cứ vậy sinh sôi cùng vì thị hiếu và lợi nhuận.

Tỉnh táo nhận diện các bẫy cảm xúc ảo là cần thiết, chủ động nhấn "không quan tâm" hoặc báo cáo nội dung độc hại là điều không quá khó làm. Đừng biến bản thân thành nạn nhân thụ động hay công cụ tiếp tay cho những sản phẩm mang tính độc hại, đặc biệt lúc nào cũng nhắm đến giới trẻ.

20.000 phim ngắn AI đạt 500 tỉ lượt xem tại Trung Quốc nửa đầu năm 2026

AI 'nuốt chửng' phim ngắn Trung Quốc. Theo CNN, những công cụ tạo video bằng AI mới đang chiếm lĩnh ngành phim ngắn, với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ trước đây.