Phát hiện ‘vùng an toàn’ bức xạ gần Mặt trăng

ANH THƯ

Nghiên cứu phát hiện vùng bức xạ vũ trụ thấp gần Mặt trăng, mở ra khả năng giảm rủi ro cho phi hành gia trong các sứ mệnh tương lai.

Dựa vào dữ liệu từ tàu đổ bộ Thường Nga 4 của Trung Quốc, các nhà khoa học đã xác định một khu vực có mức tia vũ trụ giảm đáng kể, xuất hiện vào buổi sáng trên Mặt trăng - vài giờ sau khi Mặt trời mọc.

Dữ liệu cho thấy mức bức xạ trong giai đoạn này có thể thấp hơn khoảng 20% so với trung bình, theo trang LiveScience ngày 26-3.

Phát hiện này thách thức giả định lâu nay rằng bức xạ vũ trụ phân bố tương đối đồng đều trong không gian giữa Trái đất và Mặt trăng, bên ngoài từ trường Trái đất.

Nhóm nghiên cứu cho rằng từ trường Trái đất có thể ảnh hưởng đến không gian xa hơn dự kiến, tạo ra vùng có bức xạ vũ trụ giảm khi từ trường Trái đất chặn một số proton năng lượng cao.

Cách đơn giản và rẻ tiền chống bức xạ Mặt trời làm nóng Trái đất ĐỌC NGAY

Để đưa ra kết luận, nhóm nghiên cứu đã phân tích dữ liệu thu thập trong 31 chu kỳ Mặt trăng, từ năm 2019 - 2022, tập trung vào các thời điểm hoạt động Mặt trời yên tĩnh.

Họ phát hiện số lượng proton năng lượng thấp, một thành phần của tia vũ trụ, giảm rõ rệt vào buổi sáng giờ Mặt trăng, đặc biệt trong giai đoạn trăng khuyết đang lớn dần.

Tia vũ trụ từ lâu được xem là một trong những mối nguy lớn nhất đối với phi hành gia, do có thể xuyên qua tàu vũ trụ và gây tổn thương DNA, làm tăng nguy cơ ung thư.

Vì vậy việc xác định được những khu vực hoặc thời điểm có mức bức xạ thấp hơn có ý nghĩa quan trọng trong việc lập kế hoạch hoạt động trên bề mặt Mặt trăng.

Các chuyên gia cho rằng phát hiện này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến các sứ mệnh sắp tới, bao gồm chương trình Artemis của Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA), vốn dự kiến đưa con người trở lại Mặt trăng trong thập kỷ này.

Việc lựa chọn thời điểm hoạt động vào buổi sáng có thể giúp giảm đáng kể mức phơi nhiễm bức xạ cho phi hành gia.

Dù vậy các nhà khoa học nhấn mạnh cần thêm nghiên cứu với dữ liệu lớn hơn để xác định rõ kích thước và đặc tính của vùng bức xạ thấp này.

Nếu được xác nhận, đây có thể là bước tiến quan trọng, giúp mở đường cho các hoạt động thám hiểm Mặt trăng an toàn và hiệu quả hơn trong tương lai.

Nghiên cứu công bố trên tạp chí Science Advances.

Hàn Quốc khẳng định bức xạ vũ trụ khiến tiếp viên hàng không mắc ung thư

Lần đầu tiên phơi nhiễm bức xạ vũ trụ trong các chuyến bay được chính thức xác nhận là nguyên nhân khiến một tiếp viên hàng không Hàn Quốc mắc ung thư và tử vong.