Phóng to

Anh Nguyễn Văn Hoành

TT - Từ một người quẩy gánh ve chai lội khắp các vùng quê để kiếm sống, bây giờ anh - người thương binh - đã trở thành tỉ phú. Rồi được người dân, chính quyền tín nhiệm đưa vào danh sách ứng cử hội đồng nhân dân...

Bỏ công ty, ra đường bán ve chai

Cuộc đời anh Nguyễn Văn Hoành không đến nỗi quá khắc nghiệt để anh quyết định chọn cho mình một cái nghề thuộc hạng “chiếu dưới” của xã hội: bán ve chai! Đi lính tiểu đoàn Cửu Long 1 và phục vụ ở chiến trường biên giới Campuchia từ năm 1978.

Sau bốn năm tại ngũ, chiến trường ác liệt đã để lại nơi người chiến sĩ trẻ hai vết thương, trong đó có một mảnh còn nằm trong cơ thể. Phục viên vào cuối năm 1982, ở cái tuổi 22 - thời điểm đó kiếm được việc làm tại thị trấn Long Hồ (Vĩnh Long) không phải dễ nhưng cuối cùng anh cũng tìm được một chân ở Công ty Thương nghiệp Vĩnh Long và phụ trách công đoàn thu mua nông sản.

Anh làm việc cần cù, siêng năng và tính tình rất thẳng thắn nên được nhiều người thương mến. Chính vậy mà một sếp quyết định “tiến cử” con gái cho anh. Nhưng chuyện hai người đến với nhau cũng đầy bất trắc.

Vốn là con gái nhà có danh thế, học cao trong khi bên “đối tác” lại nghèo rớt mồng tơi nên ban đầu cô tiểu thư Bùi Cẩm Hoàng rất e dè và mặc cảm. Cuối cùng với tính tình chân chất, thật thà anh Hoành đã thuyết phục được người đẹp.

Cũng trong năm 1983 - ngay năm cưới vợ - anh quyết định nghỉ việc vì “không chịu nổi khi nhìn thấy nhiều chứng từ khuất tất, còn đấu tranh thì đơn độc”. Thế là nghỉ.

Anh quyết định chóng vánh đến nỗi vợ anh cũng bất ngờ: “Không làm thì lấy gì mà ăn?”. Anh ôn tồn khẳng định: “Anh sẽ tìm việc làm khác, không để em chết đói đâu mà sợ”. Vài ngày sau, không biết suy nghĩ thế nào anh kêu vợ ra bảo rằng có việc “quan trọng cả đời”. Rồi anh nói rõ từng chữ vào tai vợ: “Vợ chồng mình sẽ đi bán ve chai”.

Vợ anh vừa nghe xong đã ôm mặt khóc ròng. Không nản, anh tiếp tục và đều đặn rót vào tai vợ: “Không có nghề nào xấu cả em à, nếu biết chí thú làm ăn thì cũng sống được thôi”. Hiểu tính chồng nên chị cũng đồng lòng “tát cạn biển Đông”.

Vùng đất được chọn để khởi nghiệp không phải tại quê nhà Long Hồ mà là chợ Thầy Phó, huyện Trà Ôn. Lúc đầu không có vốn hai vợ chồng phải quẩy gánh hết hang cùng ngõ hẻm để thu mua phế liệu về bán lại cho các vựa và ăn nhờ ở đậu nhà người quen.

Mới vào nghề chưa biết nhiều “khóe” nên anh thường xuyên bị... con nít dụ mua nhôm thì ra sắt, mua sắt thì ra inox, còn mủ thì bị chai..., giá cả xê dịch từng món nên nhiều lần bị lỗ nặng, mất vốn.

Làm được vài năm, bắt đầu có kinh nghiệm và một số vốn, hai vợ chồng quyết định thuê ghe đi thu mua nhưng số tiền còm cõi chỉ đủ thuê một chiếc ghe cũ nát. Suốt nhiều năm hai vợ chồng sống lênh đênh trên sông nước. Lòng ghe là giường, mui ghe là nhà, mũi ghe là chỗ làm ăn buôn bán.

“Ông chủ” của dân nghèo

Phóng to

Anh Hoành cùng gia đình trước cơ ngơi được xây dựng từ những đồng tiền bán ve chai

Mười năm lăn lộn với nghề ve chai ở xứ người, hai vợ chồng nếm đủ mọi thứ cay đắng trên đời. Đứa con cũng được sinh ra trên chiếc ghe thu mua phế liệu. Dành dụm được tiền, nhưng sức khỏe của anh và con không đảm bảo nên anh quyết định lên bờ quay về quê cũ (Long Hồ) làm ăn. Về quê, hai vợ chồng mua được miếng đất nhỏ cất nhà và vừa làm điểm tập kết hàng phế liệu.

Lớn thuyền thì lớn sóng. Ngay sau khi bắt tay vào làm khó khăn lại liên tục ập đến: vốn không nhiều, sự cạnh tranh của các chủ vựa khác, bạn hàng chưa thật sự tin tưởng... nên đã có lúc tưởng chừng anh quị ngã.

Nhưng với cách đối nhân xử thế chí tình, dần dà người mua bán ve chai hiểu và đến với anh nhiều hơn. Từ đó cuộc sống đi lên, cơ sở phát triển. Hiện tại có đến vài trăm người đi thu mua về bán lại cho anh. Ai không có vốn thì anh hỗ trợ, người ít cũng 2-3 triệu, người nhiều đến 5-7 triệu.

Có trong tay tài sản hàng mấy tỉ đồng nhưng hiện anh vẫn làm lụng vất vả như ngày nào, mới 3 giờ sáng đã phải thức dậy phân loại hàng, đóng bao để sáng ra xe chở đi thành phố, từ 7 giờ sáng tới hơn 9 giờ tối anh và vợ tất bật cân hàng. “Có khi tới 3 giờ chiều vẫn chưa ăn cơm trưa, ngày nào cũng vậy gần 11 giờ đêm vợ chồng mới có thể đặt lưng xuống ngủ”, chị Bùi Cẩm Hoàng kể.

Đầu năm nay anh chị đã có một ngôi nhà mới khang trang trên nền đất cũ, vừa tiền đất tiền nhà giá trị cũng gần 2 tỉ đồng. “Đến với nghề này mới thấy giá trị của đồng tiền, công lao của con người bỏ ra. Có trải qua cực khổ mới hiểu được tâm tư, nguyện vọng của người nghèo”, anh Hoành chiêm nghiệm.

Với suy nghĩ đó, anh nổi tiếng không chỉ là tấm gương vượt khó mà còn là một nhà hảo tâm đi đầu trong các hoạt động từ thiện của huyện, đặc biệt là trong công tác chăm lo đời sống đội ngũ nhân công của mình...

Không ít người làm nghề ve chai thường vướng vào tệ nạn cờ bạc, bida, số đề..., và bằng chính cuộc đời của mình anh đã tâm sự, khuyên lơn để họ lo làm ăn, tích lũy vốn, không thể mãi sống kiếp làm thuê.

Nhờ vậy, những năm gần đây tình trạng cờ bạc, nhậu nhẹt trong những người đi mua ve chai ở chỗ anh đã giảm rất nhiều. Mỗi năm anh còn dành một phần kinh phí để thưởng con em những người làm công học giỏi, nghe gia đình nào nghèo có ý định cho con nghỉ học anh đều tìm cách giúp đỡ.

Có tiền tỉ trong tay rồi nhưng anh Hoành vẫn quyết định đeo đuổi nghề này “đến khi nào không làm nổi nữa thì thôi”, và ngay cả đứa con trai “cũng cho theo nghề nếu nó thích”. Nói vậy, nhưng trong thâm tâm anh đã hướng con trai vào đại học quân sự, bởi ở đó rèn luyện cho người lính những bản lĩnh cần thiết cùng sự cần cù, chịu khó và cả những đức tính hi sinh. Còn cô con gái nhỏ là ước mơ giáo viên.

Chia tay chúng tôi, anh Hoành rỉ tai rằng anh được người dân tín nhiệm đưa vào danh sách ứng cử Hội đồng nhân dân huyện Long Hồ sắp tới. “Cái gì tôi cũng làm, miễn là giúp ích được cho nhiều người” - anh cười nói ngắn gọn như vậy, một nụ cười ẩn chứa nhiều điều.