Theo Đài Al Jazeera, với 97,35% số phiếu đã được kiểm đếm trong cuộc bầu cử Quốc hội Hungary hôm 12-4, Đảng trung hữu Tisza của ông Magyar giành được 138/199 ghế nhờ 53,6% số phiếu, trong khi Đảng Fidesz theo đường lối dân tộc chủ nghĩa của ông Orban chỉ giành 55 ghế với 37,8% số phiếu.

Người cầu toàn, nóng tính nhưng sẵn sàng xin lỗi khi mắc sai sót

Chỉ vài năm trước, ông Peter Magyar (45 tuổi) - chính trị gia, nhà ngoại giao, luật sư - còn ngồi ở hàng ghế đầu vỗ tay cho các bài phát biểu của Thủ tướng Hungary Viktor Orban (62 tuổi), trước khi trở thành đối thủ đáng gờm nhất của nhà lãnh đạo theo đường lối dân tộc chủ nghĩa này trong 16 năm cầm quyền của ông.

"Bên trong Đảng Fidesz của ông Orban, họ từng gọi tôi là 'phe đối lập vĩnh viễn'" - ông chia sẻ với Hãng tin AFP.

Nhưng ngày 12-4, người dân Hungary đã đưa ra quyết định: Ông Magyar không còn là "phe đối lập vĩnh viễn" nữa, khi trao cho đảng của ông chiến thắng rõ ràng trong cuộc bầu cử. Ông nói chiến thắng này đã "giải phóng" đất nước.

Các nhà lãnh đạo châu Âu đã nhanh chóng gửi lời chúc mừng ông Magyar, hoan nghênh điều mà họ coi là sự đoạn tuyệt với cách tiếp cận đối đầu của ông Orban trong Liên minh châu Âu (EU).

Là một người giao tiếp khéo léo cả trên mạng xã hội lẫn trong chiến dịch tranh cử, chính trị gia bảo thủ 45 tuổi này cam kết mang tới sự thay đổi, tuyên bố sẽ "phá bỏ từng viên gạch" trong toàn bộ hệ thống quyền lực mà ông Orban đã xây dựng.

Những người quen biết Magyar nhận xét ông là người cầu toàn, nóng tính nhưng sẵn sàng xin lỗi khi mắc sai sót.

Ông đã đi khắp đất nước gần như không ngừng nghỉ trong hai năm qua, cam kết chống tham nhũng và cải thiện dịch vụ công, đưa Đảng Tisza (Đảng Tôn trọng và tự do) - đảng bảo thủ thân châu Âu - lên vị trí dẫn đầu các cuộc thăm dò.

Theo nhà phân tích Andrzej Sadecki tại Trung tâm Nghiên cứu phương Đông (OSW) ở Warsaw, ông Magyar trước đây là quan chức chính phủ và điều này đã góp phần giúp ông thăng tiến nhanh chóng.

Chuyên gia này đánh giá: "Đối với một số cử tri cũ ủng hộ Đảng Fidesz, ông ấy có sức thuyết phục hơn khi ông nói rằng hệ thống đã mục ruỗng từ bên trong. Theo một cách nào đó, Magyar giống Orban của 20 năm trước, nhưng không có 'gánh nặng' của quyền lực, tham nhũng và những sai lầm trong quá trình cầm quyền".

Quan tâm chính trị từ sớm

Sinh ra trong một gia đình bảo thủ có ảnh hưởng, ông Magyar đã quan tâm đến chính trị từ sớm.

Thời đại học, ông kết bạn với Gergely Gulyas (Chánh Văn phòng Thủ tướng Hungary hiện tại) và gặp bà Judit Varga - người mà ông kết hôn năm 2006 và sau này trở thành Bộ trưởng Tư pháp dưới thời Thủ tướng Orban.

Sau thời gian làm việc tại Brussels (Bỉ) với vai trò nhà ngoại giao phụ trách các vấn đề EU, ông và gia đình đã trở về Hungary vào năm 2018. Sau đó ông Magyar tham gia hội đồng quản trị của nhiều doanh nghiệp nhà nước.

Ông Magyar và bà Varga - có ba người con - ly hôn vào năm 2023.

Từng ít được công chúng biết đến, ông Magyar bỗng nổi lên mạnh mẽ khi bê bối liên quan đến việc ân xá cho đồng phạm của một kẻ lạm dụng trẻ em làm rung chuyển chính phủ nước này đầu năm 2024, dẫn đến việc Tổng thống Katalin Novak từ chức và bà Varga rút khỏi chính trường.

Dù ban đầu ông gạt bỏ câu hỏi về tham vọng chính trị của mình, coi đó là "ý tưởng tồi, thậm chí là trò đùa", nhưng chỉ vài tuần sau ông đã tổ chức cuộc mít tinh đầu tiên, thu hút hàng chục ngàn người.

Theo chuyên gia truyền thông Veronika Kovesdi tại Đại học ELTE ở Budapest, ông Magyar đã nhanh chóng được nhìn nhận là người "dũng cảm, thiên về hành động và sẵn sàng chấp nhận rủi ro cá nhân".

Chuyên gia này đánh giá các thông điệp trên mạng xã hội của ông Magyar "đã chạm đến cảm xúc của người ủng hộ", giúp ông có được "khả năng lan tỏa tự nhiên chưa từng có". Bà nói thêm nhiều người xem ông như "người hùng không ngừng chiến đấu vì họ".

Khi mức độ ủng hộ tăng vọt, ông Magyar cũng đối mặt với "làn sóng thù hận và nói dối" như ông mô tả, gồm cả cáo buộc bạo lực gia đình từ phía bà Varga.

Theo bà Kovesdi, các cuộc công kích này vô tình "giúp củng cố thêm vị thế của ông như một nhà lãnh đạo thực sự có khả năng mang lại sự thay đổi".

Chính sách đối nội và đối ngoại

Theo báo New York Times, thành công của ông Magyar trong cuộc bầu cử Hungary phần lớn được thúc đẩy bởi sự phẫn nộ lan rộng của công chúng trước tình trạng tham nhũng và những lo ngại về tăng trưởng kinh tế trì trệ.

Ông Magyar cam kết trấn áp tham nhũng, cải thiện các dịch vụ công như y tế, và thực hiện các cải cách để giải ngân hàng tỉ euro tiền quỹ EU dành cho Hungary.

Về đối ngoại, ông cam kết làm cho Hungary trở thành đồng minh đáng tin cậy của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và EU, đồng thời chỉ trích Nga - quốc gia mà ông Orban đã tìm cách duy trì quan hệ gần gũi bất chấp cuộc chiến ở Ukraine.

Tuy nhiên giống ông Orban, ông Magyar cũng phản đối việc gửi vũ khí cho Ukraine và phản đối việc Ukraine gia nhập EU nhanh chóng, dù không sử dụng giọng điệu đối đầu gay gắt với Kiev như ông Orban.

Ông thậm chí còn có quan điểm cứng rắn hơn về nhập cư. Quan điểm của ông về quyền LGBTQ còn chưa rõ ràng, nhưng ông nhấn mạnh mình ủng hộ sự bình đẳng trước pháp luật.

Đôi khi ông cũng có tranh cãi gay gắt với truyền thông, chỉ trích một số cơ quan báo chí vì "đặt sai trọng tâm".

"Tuy nhiên cũng có những nghi ngờ về việc liệu ông có thể tạo ra một sự đoạn tuyệt thực sự với chính quyền ông Orban hay không. Các cử tri cánh tả có thể không hoàn toàn hài lòng với chương trình nghị sự của ông, nhưng họ vẫn ủng hộ ông, vì ông đại diện cho cơ hội thay đổi lớn nhất" - nhà phân tích Sadecki lưu ý.

Thất bại của Thủ tướng Hungary và những ảnh hưởng tiếp theo

Việc Thủ tướng Hungary Viktor Orban kết thúc 16 năm cầm quyền sẽ có những tác động đáng kể không chỉ đối với Hungary, mà còn với Liên minh châu Âu (EU), Ukraine và xa hơn nữa.