Sáng 3-9, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị, ông Nguyễn Thanh Nghị - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương - trình bày những nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết 27-NQ/TW ngày 28-8-2026 của Bộ Chính trị về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới.

Phát triển vùng để tổ chức lại không gian phát triển quốc gia

Theo ông Nguyễn Thanh Nghị, việc ban hành Nghị quyết 27 xác định phát triển vùng là phương thức tổ chức tăng trưởng quốc gia, tổ chức lại không gian phát triển, phân bổ nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh mới.

Theo đó, phải đổi mới mạnh mẽ mô hình phát triển, mô hình tăng trưởng, chuyển từ chủ yếu dựa vào nguồn lực sẵn có sang kiến tạo, dẫn dắt, khơi thông và kích hoạt mọi nguồn lực; lấy nội lực làm cơ bản, chiến lược, lâu dài, đồng thời kết hợp hiệu quả với ngoại lực, hướng tới phát triển nhanh, bền vững, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ và có sức chống chịu cao.

Không gian phát triển quốc gia được tổ chức lại thống nhất trên cơ sở xác định rõ vai trò, vị trí, chức năng, lợi thế, bản sắc và sứ mệnh phát triển của từng vùng. 

Nghị quyết nhấn mạnh phát huy liên kết, bổ trợ và lan tỏa giữa các vùng, vùng động lực, cực tăng trưởng, hành lang kinh tế, chuỗi đô thị và các trung tâm kinh tế; khắc phục tư duy cục bộ, phát triển dàn trải, trùng lặp.

Một khâu đột phá được xác định là xây dựng cơ chế liên kết, điều phối vùng mạnh, thực chất, hiệu quả; bảo đảm đồng bộ, liên thông trong quy hoạch, đầu tư, phát triển hạ tầng, dữ liệu và phân bổ nguồn lực, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, địa phương và hài hòa lợi ích giữa địa phương, vùng và quốc gia.

Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2030 có 22 chỉ tiêu cụ thể cho từng vùng, phù hợp tiềm năng, lợi thế so sánh và thực tiễn phát triển, qua đó bảo đảm các vùng đóng góp vào mục tiêu phát triển chung của đất nước.

Đặc biệt, nghị quyết xác định phải ưu tiên phát triển hai cực tăng trưởng lớn nhất nước là vùng đô thị Hà Nội và vùng đô thị TP.HCM; phấn đấu đến năm 2045 xây dựng ít nhất 5 đô thị đạt tầm cỡ quốc tế, trở thành các đầu mối kết nối và phát triển với mạng lưới khu vực và quốc tế.

Vùng đô thị Hà Nội và TP.HCM có vai trò dẫn dắt và lan tỏa tới các khu vực xung quanh

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho hay để hiện thực hóa định hướng tổ chức lại không gian phát triển, Nghị quyết 27 tập trung vào 10 nhóm nhiệm vụ, giải pháp, nhưng xuyên suốt là yêu cầu hình thành một không gian phát triển có tính liên kết cao hơn.

Trước hết, không gian phát triển vùng và quy hoạch vùng phải được tổ chức theo hướng đa tầng, đa cực, kết nối đồng bộ giữa đất liền, biển, vùng trời, không gian ngầm, không gian số và những không gian phát triển mới. Trên nền tảng đó, các hành lang kinh tế phải trở thành những trục kết nối vùng động lực, các cực tăng trưởng trong nước với khu vực và quốc tế.

Cùng với đó là yêu cầu hoàn thiện thể chế phát triển vùng, đặc biệt là cơ chế phối hợp, điều phối và huy động nguồn lực. Các cực tăng trưởng, đô thị động lực phải được tạo điều kiện tham gia điều phối phát triển vùng; đồng thời hoàn thiện thể chế cho những mô hình kinh tế mới như khu kinh tế đặc biệt, đặc khu công nghệ, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế và trung tâm dữ liệu quốc gia.

Nghị quyết cũng đặt yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, trong đó kinh tế dữ liệu, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số cùng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành những động lực chủ yếu. Hạ tầng được xác định phải trở thành một ngành kinh tế chiến lược, gắn với phát triển công nghiệp nội địa.

Đây cũng là lý do kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, đồng bộ, liên vùng được xác định là một trọng tâm. Các trục giao thông xương sống Bắc - Nam, những hành lang Đông - Tây thế hệ mới và các công trình hạ tầng trọng điểm liên vùng có sức lan tỏa sẽ được ưu tiên, cùng với hạ tầng số, công nghệ, chuyển đổi xanh và chuyển đổi năng lượng.

Trong bức tranh đó, phát triển đô thị giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Nghị quyết định hướng hình thành các hành lang kinh tế - đô thị, trung tâm kinh tế và đô thị động lực; phát triển đô thị xanh, thông minh, đô thị nén. Vùng đô thị Hà Nội và vùng đô thị TP.HCM được xác định là hai cực tăng trưởng lớn nhất của cả nước, có vai trò dẫn dắt và lan tỏa tới các khu vực xung quanh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và nhiều lãnh đạo dự Hội nghị toàn quốc quán triệt một số nghị quyết, chỉ thị

Sáng 3-9, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và nhiều lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã dự Hội nghị toàn quốc quán triệt một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị.