Men theo những cồn cát bán hoang mạc ven biển ở thôn Hòa Thủy, xã Ninh Phước, vùng Ninh Thuận cũ (Khánh Hòa), không khó để bắt gặp những khu nuôi "tiểu khủng long" nằm san sát nhau. 

Từ vài hộ nuôi thử nghiệm ban đầu, nơi đây dần trở thành "thủ phủ dông cát" để cung cấp dông thịt và dông giống cho nhiều địa phương trên cả nước.

Bắt "tiểu khủng long" về nuôi thử

Giữa trưa tháng 6, đồi cát ở thôn Hòa Thủy nóng hầm hập. Bên trong những khu nuôi được xây bằng tường gạch là hàng ngàn con dông đủ kích cỡ liên tục đào hang, kiếm ăn rồi nằm phơi mình trên cát nóng.

Ông Nguyễn Cang, đã gắn bó với nghề hơn 10 năm, vừa thăm chừng dông vừa kể lại: "Trước đây khu này toàn cát, bỏ không vì chẳng trồng được gì. Thấy dông ngoài tự nhiên sống khỏe, ít bệnh nên có người bắt về nuôi thử. 

Con dông vốn là loài bò sát hoang dã, sinh sống tự nhiên trên các đồi cát ven biển ở địa phương. Chúng thích nghi tốt với điều kiện khô hạn, ít bị dịch bệnh và gần như không cần sử dụng thuốc thú y.

Dông ăn rau, củ quả nên chi phí thấp, hầu như không tốn công chăm sóc, nhưng giá bán cao vì được thị trường ưa chuộng".

Theo ông Cang, dông hoạt động mạnh vào ban ngày, thích phơi nắng và tự đào hang để trú ẩn. Một số con dông đực có kích thước lớn, màu sắc rực rỡ nên người dân gọi là "tiểu khủng long trên cát".

Để nuôi dông, người dân chỉ cần xây tường bao cao khoảng 80cm đến 1m, phần móng càng xây xuống sâu càng tốt để tránh dông đào thoát ra ngoài. Ngoài ra người nuôi cũng cần tạo môi trường gần giống tự nhiên để dông sinh trưởng, và khai thác đàn dông trong nhiều năm mà không phải đầu tư thêm.

"Đặc tính của dông cái là chỉ sinh sản trên cát có độ kết dính thấp, nên rất phù hợp với vùng cát ở địa phương. Dông sinh sản mỗi năm một lứa, mỗi lứa khoảng 5-10 trứng. Sau vài năm nuôi, bà con có thể chủ động nguồn giống nên chi phí giảm nhiều" - ông Cang nói.

Đến sinh kế bền vững

Cách đó không xa, anh Nguyễn Văn Tâm đang thu gom những ổ trứng dông vừa được đào lên từ lớp cát nóng.

Gia đình anh Tâm hiện nuôi khoảng 10.000 con dông các loại. Ngoài bán dông thịt cho nhà hàng, quán ăn trong và ngoài tỉnh, anh còn cung cấp con giống cho người dân có nhu cầu phát triển mô hình.

Theo anh Tâm, dông nuôi trên cát ở Ninh Thuận được thị trường các tỉnh, thành phố như Đà Nẵng, Lâm Đồng và một số tỉnh, thành phố phía nam như Đồng Nai, TP.HCM, Cần Thơ… rất ưa chuộng nhờ chất lượng thịt săn chắc, thơm và ít mỡ. Hiện giá dông thịt dao động 600.000 - 800.000 đồng/kg. Riêng dông giống từ 500.000 - 600.000 đồng/kg.

"Nhờ địa hình và khí hậu nắng nóng quanh năm, cát khô nên dông vận động nhiều, đào hang liên tục. Vì vậy thịt dông chắc, ngọt hơn so với dông nuôi ở những nơi có độ ẩm cao. Nhiều nhà hàng chỉ chuộng dông cát Ninh Thuận vì hương vị đặc trưng" - anh Tâm nói.

Cũng theo anh Tâm, nếu được chăm sóc tốt, mỗi tháng có thể xuất bán 10kg dông thịt, chưa tính dông giống. Với giá hiện nay thì mỗi tháng anh có thể thu về 6 - 10 triệu đồng từ con dông. Tuy nhiên để tối đa hóa hiệu quả chăn nuôi, nhiều hộ đã tận dụng chuồng dông để thực hiện "mô hình" nuôi dông kết hợp thỏ rừng.

Thỏ rừng và dông được thả chung trong một khu vực nuôi nên giảm tối đa chi phí chuồng trại. Giá bán thỏ rừng cũng tương đương thịt dông, dao động 600.000 - 650.000 đồng/kg, thỏ giống 700.000 - 900.000 đồng/kg, mang lại nguồn thu đáng kể cho người nuôi.

Xem chó, mèo, kỳ nhông, kiến, rắn đọ... sắc ở Lễ hội Cá cảnh Thú cưng

Đúng Ngày Quốc tế Thiếu nhi, Lễ hội Cá cảnh Thú cưng TP.HCM 2024 đã chính thức khai mạc, thu hút nhiều gia đình đến tham quan, giao lưu cùng các loại thú cưng độc đáo.