Những ngôi trường không điện thoại: 45 phút ra chơi hạnh phúc

"Màn hình tối" để tương tác mở

Từ lâu, quy định học sinh không sử dụng điện thoại di động trong khuôn viên nhà trường khi chưa được phép đã trở thành một nền nếp quen thuộc tại Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền. Qua thời gian duy trì quy tắc này, nhà trường ghi nhận những chuyển biến rõ rệt cả trong giờ học lẫn giờ ra chơi.

Trong giờ học, sự vắng bóng của chiếc điện thoại giúp các em chú tâm nghe giảng, chủ động lắng nghe khi bạn học trình bày và tương tác trực tiếp nhiều hơn trong các giờ làm việc nhóm.

Tuy nhiên, sự thay đổi dễ nhận thấy nhất lại nằm ở khoảng sân trường vào mỗi giờ giải lao. Thay vì mỗi em thu mình vào một góc với chiếc màn hình phẳng, học sinh chủ động tìm đến nhau, rủ nhau vận động, tập luyện hoặc cùng chuẩn bị cho các hoạt động chung.

Bạn Kim Ngân, lớp 11A3 chia sẻ: "Chúng em được phép mang điện thoại nhưng không được phép sử dụng, nếu dùng phải được sự cho phép của giáo viên. Việc này mang lại sự kết nối giữa các bạn với nhau hơn. Chúng em có thể trò chuyện với nhau hoặc cùng nhau tham gia các hoạt động của các câu lạc bộ trong giờ ra chơi, đó cũng là những trải nghiệm thú vị". 

Còn bạn Nhật Huy lớp 12A12 cho biết: "Việc không sử dụng điện thoại trong khuôn viên trường khá là hợp lý vì nếu học sinh sử dụng nhiều sẽ làm ảnh hưởng đến việc học tập, các bạn sẽ dần thu mình lại không giao tiếp với ai. Nhưng lúc ra về thì chúng em có thể dùng điện thoại để đặt xe hoặc gọi phụ huynh tới đón". 

Để khai thác tối đa khoảng thời gian 45 phút ra chơi, nhà trường đã chủ động thiết kế chuỗi hoạt động phong phú. Trên sân trường, các nhóm học sinh hào hứng đá bóng, chơi cầu lông, bóng rổ, thi kéo co hay nhảy dây tập thể. Các câu lạc bộ sở thích như cờ vua, cờ tướng, khiêu vũ... cũng sôi nổi sinh hoạt.

Đặc biệt, chương trình "Giờ ra chơi hạnh phúc" trở thành điểm hẹn giao lưu, biểu diễn văn nghệ quen thuộc. Đây cũng là lúc các nhóm học sinh cùng xé giấy dán tranh, vẽ tranh cổ động, tập dân vũ, nhảy flashmob, thực hiện các clip về thầy cô, bạn bè hoặc đơn giản là tìm một góc yên tĩnh tham gia các hoạt động khuyến đọc tại thư viện.

Sử dụng thiết bị có mục tiêu, kỷ luật tạo thành thói quen

Bàn về tính kỷ luật trong việc quản lý thiết bị công nghệ, cô Nguyễn Thị Kim Ngân - Phó hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền - cho biết nhà trường nhìn nhận vấn đề qua những hành vi ứng xử rất cụ thể.

"Trong lớp học, các em biết tự giác cất điện thoại và xin phép khi cần sử dụng. Trong các hoạt động tập thể, các em biết chủ động phân công, tích cực phối hợp, tuân thủ luật chơi và tôn trọng bạn. Đó chính là những biểu hiện của nền nếp mà nhà trường vun đắp hằng ngày", cô Ngân nhấn mạnh.

Cũng theo cô Ngân, việc hạn chế điện thoại không đồng nghĩa với cấm đoán cứng nhắc hay đứng ngoài dòng chảy công nghệ. Học sinh vẫn được sử dụng điện thoại di động ngay trong tiết học nếu giáo viên bộ môn cho phép để thực hiện một nhiệm vụ học tập cụ thể.

Chẳng hạn trong tiết vật lý, giáo viên có thể cho các nhóm dùng điện thoại quay chậm chuyển động của một vật để phân tích kết quả thí nghiệm; hoặc trong các dự án nhóm, học sinh được dùng thiết bị tra cứu và đối chiếu tư liệu. Giáo viên sẽ yêu cầu rõ ràng về mục tiêu và thời lượng sử dụng; ngay khi hoàn thành nhiệm vụ, các em tự giác cất điện thoại để tiếp tục bài học.

Đối với nhu cầu liên lạc khẩn cấp giữa gia đình và học sinh trong ngày học, nhà trường duy trì kênh thông tin thông suốt. Học sinh có thể xin phép bộ phận quản lý học sinh hỗ trợ hoặc sử dụng điện thoại bàn tại phòng bảo vệ để gọi cho phụ huynh. Ngược lại, khi phụ huynh có việc gấp cần báo cho con cũng có thể liên hệ qua nhà trường để bộ phận quản lý chuyển thông tin kịp thời.

Việc kết hợp giữa kiểm soát hợp lý và tạo ra các sân chơi thay thế hấp dẫn đang giúp mô hình "Trường học không điện thoại" tại THPT Nguyễn Thượng Hiền mang lại hiệu quả thực chất, trả lại môi trường học đường sự gắn kết và trải nghiệm đúng nghĩa cho lứa tuổi học sinh.

Điện thoại trong trường học, nên cấm đến đâu?

Trước yêu cầu xây dựng đề án quản lý học sinh sử dụng điện thoại thông minh và mạng xã hội, nhiều giáo viên và chuyên gia cho rằng cần có quy định rõ ràng nhưng vẫn linh hoạt để phục vụ hoạt động học tập.