Nhiều nhà cổ hơn trăm năm xuống cấp, Cà Mau không có kinh phí trùng tu

THANH HUYỀN

Trong số 21 nhà cổ được kiểm kê trên địa bàn Cà Mau, hiện có khoảng 8 căn đang xuống cấp, trong đó 3 công trình cần được trùng tu khẩn cấp. Nguồn kinh phí hạn chế đã đặt ra nhiều thách thức cho công tác bảo tồn các di sản hơn 100 năm tuổi.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Cà Mau cho biết địa phương hiện có 21 nhà cổ được thống kê, kiểm kê và phân loại. Trong số này, 14 ngôi nhà đang được xếp hạng di tích cấp tỉnh, chủ yếu thuộc loại hình di tích kiến trúc nghệ thuật.

Nhà cổ Huỳnh Thủy Lê: Từ ký ức riêng đến di tích quốc gia

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Cà Mau, nhiều nhà cổ trên địa bàn mang giá trị kiến trúc, lịch sử và văn hóa đặc sắc, là những công trình biệt thự dân dụng phương Tây được xây dựng từ cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX.

Thời gian qua, công tác bảo tồn, phát huy giá trị nhà cổ được các cấp, ngành quan tâm. Một số công trình đã được tu bổ, trở thành điểm tham quan thu hút du khách.

Tuy nhiên hiện có khoảng 8 nhà cổ đang xuống cấp, trong đó nhà cổ số 174 Điện Biên Phủ, nhà cổ số 29 Trần Phú và nhà cổ số 25 (cơ sở 2 của Bảo tàng tỉnh) cần được trùng tu khẩn cấp.

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, phần lớn các công trình này đã hơn 100 năm tuổi nên chịu tác động của thời gian và điều kiện thời tiết.

Bên cạnh đó, sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, một số nhà cổ từng là trụ sở cơ quan hiện bị bỏ trống, chưa được bố trí đơn vị quản lý, khai thác, làm gia tăng nguy cơ xuống cấp.

Công tác bảo tồn cũng gặp nhiều khó khăn do kinh phí tu bổ lớn trong khi nguồn lực địa phương còn hạn chế. Hiện kinh phí bảo tồn chủ yếu dựa vào ngân sách nhà nước, chỉ một số công trình huy động được nguồn xã hội hóa.

Không chỉ các nhà cổ do nhà nước quản lý bị xuống cấp, các căn nhà cổ do con cháu các ông hội đồng ngày xưa để lại cũng bước qua hơn 140 năm tuổi cũng đã xuống cấp theo thời gian. Cháu chắc trông coi thờ tự đa phần cũng không có đủ kinh phí để trùng tu, bảo dưỡng.

Điển hình như căn nhà cổ của ông hội đồng Lâm Canh ở khóm 12 phường Tân Thành, tỉnh Cà Mau sau 140 năm vẫn mang một nét đẹp cổ kính và độc đáo. Nhà được xây dựng theo kiểu nhà 3 gian, mặt cửa làm bằng đá, bên trong nhiều nội thất được làm bằng gỗ, sơn son thiếp vàng và được điêu khắc tỉ mỉ trong 3 năm.

Hơn 1 thế kỷ trôi qua, căn nhà của ông hội đồng ngày nào vẫn sừng sững theo thời gian. Hiện ngôi nhà cổ trên đang được cháu, chắt của hội đồng Canh làm nơi thờ tự, nhưng nhiều hạng mục đã xuống cấp hoặc hư hỏng nhưng không có kinh phí để duy tu, sửa chữa.

30 nhà cổ Hội An xuống cấp sau bão 13, chủ tịch UBND TP Đà Nẵng yêu cầu có phương án xử lý

Trực tiếp kiểm tra hiện trạng các di tích cổ ở Hội An và ghi nhận một số công trình xuống cấp nặng, chủ tịch UBND TP Đà Nẵng yêu cầu cơ quan bảo tồn có phương án phù hợp với thực tế khu phố cổ.