Theo Hãng tin Kyodo News ngày 11-4, Nhật Bản dự kiến rút Lực lượng Phòng vệ biển (MSDF) khỏi nhiệm vụ vận hành tàu nghiên cứu Nam Cực vào đầu những năm 2030, chuyển giao việc vận chuyển nhân sự và hàng hóa cho một cơ quan nghiên cứu biển do nhà nước bảo trợ.

Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh áp lực an ninh gia tăng và tình trạng thiếu hụt nhân lực kéo dài trong lực lượng quốc phòng.

MSDF đã đảm nhiệm vận hành tàu phục vụ chương trình Nam Cực của Nhật Bản từ năm 1965.

Hiện có khoảng 180 thủy thủ làm việc trên tàu phá băng Shirase - con tàu chuyên chở các nhà nghiên cứu và hàng hóa giữa Nhật Bản và Nam Cực.

Tuy nhiên chính phủ đã quyết định chấm dứt vai trò này trong bối cảnh môi trường an ninh quanh Nhật Bản ngày càng phức tạp, đặc biệt do hoạt động quân sự gia tăng của Trung Quốc.

Bên cạnh đó tình trạng thiếu nhân sự cũng buộc chính phủ phải xem xét lại việc phân bổ nguồn lực.

Theo Bộ Quốc phòng Nhật Bản, tính đến cuối năm tài chính 2024, Lực lượng Phòng vệ có khoảng 220.000 nhân sự, tương đương 89,1% quân số được phép là 247.000 người.

Ước tính của chính phủ cho thấy con số này có thể giảm xuống còn khoảng 180.000 vào năm tài chính 2035 và 130.000 vào năm tài chính 2045.

Dựa trên kế hoạch, quyền điều hành tàu sẽ được chuyển giao cho Cơ quan Khoa học và Công nghệ biển - Trái đất Nhật Bản, trong khi MSDF chỉ giữ vai trò hỗ trợ.

Trước khi hoàn tất việc rút lui, lực lượng MSDF trên tàu dự kiến giảm xuống còn khoảng 30 người, chủ yếu hỗ trợ điều hướng trong vùng băng và vận chuyển hàng hóa gần Trạm Syowa, căn cứ nghiên cứu của Nhật Bản tại Nam Cực.

Tàu Shirase hiện tại dự kiến ngừng hoạt động vào năm 2034 do xuống cấp. Chính phủ đặt mục tiêu đưa vào sử dụng tàu thế hệ mới trong cùng năm, trong khi đơn vị vận hành vẫn đang được thảo luận.

Những tiến bộ trong công nghệ hàng hải đã giúp giảm đáng kể rủi ro khi di chuyển trong vùng nước đóng băng, mở đường cho khả năng tổ chức dân sự tiếp quản vận hành.

Việc này cũng được kỳ vọng tạo điều kiện linh hoạt hơn cho các nhiệm vụ nghiên cứu. Hoạt động trực thăng tại Nam Cực dự kiến sẽ do Viện Nghiên cứu địa cực quốc gia phụ trách.

Băng tan ở Nam Cực có thể khiến 100 núi lửa phun trào

Nam Cực có những núi lửa nổi tiếng như Erebus nằm trên bề mặt, nhưng cũng có nhiều núi lửa nằm sâu vài km dưới lớp băng.