Song ấm cúng và đáng nhớ! "Nếu có hai mức vui và rất vui thì hôm nay cụ rất vui", chị Phạm Hồng Tuyến, con gái nhạc sĩ Phạm Tuyên, nói với Tuổi Trẻ Online.

Và trong cuộc gặp gỡ giản dị mà thân tình chúc mừng tuổi 96 của ông, cây đại thụ của âm nhạc Việt Nam đã khóc và không ít lần mấp máy môi hát theo những giai điệu quen thuộc trên sân khấu.

Từ những ca khúc thiếu nhi như Tiến lên đoàn viên, Tự hào là em các anh, Hát dưới trời Hà Nội, Ngày hội bên hồ Gươm, Tiếng chuông và ngọn cờ, Cánh én tuổi thơ, Chiếc đèn ông sao… đến Gửi nắng cho em (thơ Bùi Văn Dung), Khúc hát ru của người mẹ trẻ, Một lời yêu, và cuối cùng là nhạc ngoại gắn bó với ký ức nhiều người Việt như Khát vọng mùa xuân (Mozart), Mặt trời của tôi (nhạc Ý), Ở trường cô dạy em thế, Kachiusa, Thời thanh niên sôi nổi (cùng là nhạc Nga)…

Nhạc sĩ Phạm Tuyên khóc vì xúc động

Chị Phạm Hồng Tuyến kể ý tưởng chương trình Ước vọng mùa xuân mừng sinh nhật tuổi 96 của nhạc sĩ Phạm Tuyên - 8 con giáp Tỵ cuộc đời đồng hành cùng âm nhạc và nhân dân, bắt nguồn từ sáng kiến của nhóm các nghệ sĩ thuộc thế hệ Bông hoa nhỏ như Linh Hương, Vân Ngọc… của Đài Tiếng nói Việt Nam.

Ban đầu, gia đình dự định chỉ tổ chức sự kiện nhỏ, ấm cúng, mời những người thân quen của ông và gia đình dự. Nhưng không ngờ nhiều khán giả yêu quý ông, dù không được mời vẫn rủ nhau đến khiến phòng nghệ thuật Nhà xuất bản Hội Nhà văn ngày 11-1 rơi vào tình trạng "quá tải".

"Một lần nữa, tình yêu thương nồng nhiệt của khán giả cho thấy ông đích thực là nhạc sĩ của nhân dân", chị Tuyến nói.

Con gái nhạc sĩ chia sẻ thêm những năm gần đây (đặc biệt năm 2025), sự quan tâm của công chúng dành cho ông tăng đột biến. Trang fanpage cá nhân của ông thu hút gần 40.000 người theo dõi.

Ở tuổi ngoài 90, nhạc sĩ Phạm Tuyên thị lực kém đi, khó đọc chữ nhỏ, sức khỏe không được ổn định. Gần đây, chân ông yếu, phải có người xốc nách khi đứng dậy và việc đi lại cần người dìu đỡ. Đôi khi nhạc sĩ có những biểu hiện lẫn lộn, nói về những chuyện quá khứ xa xôi.

Một tuần trước, chị Tuyến đã đánh tiếng bâng quơ về cuộc mừng sinh nhật, dặn ông giữ gìn sức khỏe nhưng ông không biết con gái sẽ "bày trò" gì.

Mấy hôm nay thời tiết Hà Nội rét, gia đình khá lo lắng nhưng rất may hôm nay trời ấm hơn nên ông đã đến như kế hoạch.

Khi đến nơi, chứng kiến tình cảm của khán giả dành cho mình, nhạc sĩ đã khóc vì xúc động. Ông ngồi chăm chú theo dõi toàn bộ chương trình, một điều phi thường so với thể trạng hiện tại của mình.

Thỉnh thoảng ông mỉm cười, đôi khi lại vỗ tay hoặc nhấp môi khi những giai điệu quen thuộc vang lên trên sân khấu.

Vì nhạc sĩ ngồi hàng đầu, ai cũng muốn được chụp hình lưu niệm với ông nên trên sân khấu cứ hát, còn ở dưới hết tốp này tới tốp khác chụp ảnh cùng thần tượng của họ. Tất cả tạo nên một khung cảnh có phần lộn xộn nhưng dễ thương, ấm cúng.

Điều ít biết về nhạc sĩ Phạm Tuyên

Ngay từ lúc 10 - 11 tuổi, NSƯT Hồng Kỳ đã được làm việc với dàn nhạc giao hưởng 45 nhạc công của Đài Tiếng nói Việt Nam trong thập niên 1960. Ông gặp Phạm Tuyên sau sự kiện Tết Mậu Thân (1968) và được nhạc sĩ trực tiếp dạy ông ca khúc Tự hào là em các anh.

Ông đánh giá âm nhạc Phạm Tuyên "hùng tráng, trong sáng và rất trẻ thơ mà có sức mạnh cổ vũ lớn".

Nghệ sĩ Hồng Kỳ nói với Tuổi Trẻ Online, "những lời ca và giai điệu ấy đã tác động mạnh mẽ đến tâm hồn trẻ em thời bấy giờ, thôi thúc ý thức học thật tốt để một ngày làm nên những chiến công như những người giải phóng".

Ông chia sẻ thêm, nhạc Phạm Tuyên đồng hành cùng sự phát triển của đất nước, đó là thứ âm nhạc vĩ đại và ông thấy vinh hạnh lẫn biết ơn khi được là một nốt nhạc trong bức tranh âm nhạc rộng lớn của nhạc sĩ Phạm Tuyên.

Có nhiều năm gắn bó với Nhà xuất bản Kim Đồng, nhà văn Lê Phương Liên kể một câu chuyện ít được biết đến về nhạc sĩ.

Hè năm 1993, khi bộ truyện Doraemon của Nhà xuất bản Kim Đồng đang gây sốt, nhạc sĩ Phạm Tuyên đã thực hiện một công việc mang tính dấu ấn: dịch lại và viết lời Việt cho các bản nhạc phim Doraemon.

Ông đã soạn khoảng 10 loại nhạc phim khác nhau và tập hợp thành một băng nhạc. Những giai điệu này đã trở thành nhạc hiệu quen thuộc trong chương trình "Những bông hoa nhỏ".

Thông qua âm nhạc, ông đã giúp hình ảnh chú mèo máy Doraemon - biểu tượng đầu tiên của trí tuệ nhân tạo đến với trẻ em Việt Nam từ thập niên 1990, trở thành người bạn thân thiết của bao thế hệ thiếu nhi Việt Nam.

Một điều thú vị khác không phải ai cũng biết do con gái nhạc sĩ tiết lộ. Phạm Tuyên được biết đến là một người chuyển ngữ xuất sắc các ca khúc tiếng Nga sang tiếng Việt, để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng nhiều thế hệ khán giả như Kachiusa, Thời thanh niên sôi nổi, Nụ cười, Ở trường cô dạy em thế, Theo cánh đu bay…

Thế nhưng ông không biết tiếng Nga, mà chỉ thông thạo tiếng Pháp và tiếng Trung. Chị Hồng Tuyến là người dịch thô các bài hát tiếng Nga sang tiếng Việt nhưng quá khô khan. Nhạc sĩ đã "phù phép" để biến chúng thành những lời ca bay bổng đi vào lòng người.

Xem thêm hình ảnh:

Nhạc sĩ Phạm Tuyên tặng bản quyền bài hát ‘Như có Bác trong ngày đại thắng’ cho báo Nhân Dân

Kể từ chiều nay, 29-8, báo Nhân Dân được nhạc sĩ Phạm Tuyên trao quyền quản lý và sử dụng ca khúc ‘Như có Bác trong ngày đại thắng'.