Bộ phim là phần quà của các bạn trẻ gửi đến Đại sứ quán Cuba tại Việt Nam, Tổng lãnh sự quán Cuba tại TP.HCM cũng như người dân Cuba.

Phim được công chiếu lần đầu trước công chúng tại buổi sinh hoạt giữa cán bộ Đại sứ quán Cuba tại Việt Nam, Tổng lãnh sự quán Cuba tại TP.HCM với giáo viên, học sinh Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (Quảng Trị) chiều 13-8.

Ê kip làm phim cho biết dự kiến sẽ chia sẻ phim lên mạng xã hội ngay tối 13-8.

Tuổi Trẻ có dịp trao đổi với anh Nguyễn Ngọc Bình - đạo diễn bộ phim - và anh Chiêm Quốc Sang - nghệ sĩ video AI, những người đứng sau món quà bất ngờ này.

Mối duyên với Fidel Castro 

Có người từng ví mối quan hệ Việt Nam - Cuba đến như một mối duyên: hai quốc gia ở hai đầu thế giới, xa xôi nhưng chung lý tưởng, biết đến nhau và xem nhau như anh em.

Với anh Bình, bộ phim ngắn này dường như cũng đến từ một mối duyên tương tự. Anh kể tình cờ trong một buổi cà phê, anh được một người bạn giới thiệu với anh Duy - một cựu du học sinh Cuba.

Khi ấy, anh Duy chia sẻ sắp tròn 100 năm kỷ niệm ngày sinh Chủ tịch Fidel Castro nhưng vẫn chưa có sản phẩm nào thật ấn tượng. Chính anh Duy đã thuyết phục anh Bình rằng giới trẻ Việt Nam cần làm ra một sản phẩm tinh thần để gắn kết, tỏ lòng biết ơn đến những người đã giúp đỡ mình.

Ngay khi đó, anh Bình nảy ra ý tưởng làm phim AI tái hiện chuyến thăm lịch sử của lãnh tụ Cuba từ những tư liệu do anh Duy cung cấp. Cuộc gặp và quyết định làm phim chỉ đến cách đây vài tháng.

Tuy nhiên, tình cảm anh Bình dành cho đất nước Cuba và Fidel Castro thì đã có từ nhiều năm trước. Anh kể thời phổ thông, qua các bài học lịch sử, anh biết Cuba đã giúp Việt Nam rất nhiều - từ y tế, cầu đường và nhiều lĩnh vực khác. Khi ấy anh đã bật trong đầu câu hỏi: "Tại sao một dân tộc xa xôi lại giúp mình đến thế?".

Anh Nguyễn Ngọc Bình

Sau này, mạng xã hội lan tỏa rộng rãi đoạn clip lịch sử, nơi Chủ tịch Fidel có lời tuyên bố nổi tiếng: "Vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình". Mình nghe câu đó thì càng cảm phục.

Những tình cảm lâu ngày ấy đã thôi thúc anh Bình quyết định làm bộ phim về lãnh tụ Cuba ngay khi được đề xuất.

Chia sẻ chung tình cảm dành cho đất nước Cuba cùng anh Bình, anh Sang bộc bạch đến bây giờ cha anh vẫn mang trên bắp tay vết sẹo nhỏ, được nhiều người Việt quen gọi là "vết sẹo nghĩa tình Cuba".

Anh bày tỏ: "Nghĩa tình đó rất chân quý, khi ngài Fidel Castro đã giúp đất nước mình rất nhiều trong giai đoạn khó khăn. Khi mà tôi được anh Bình liên hệ mời làm phim về ngài Fidel, tôi đã rất hào hứng và chấp nhận ngay".

Trong mắt hai người trẻ, hình tượng lãnh tụ Cuba nổi lên ở hai điều. Thứ nhất là tình đồng chí: một đất nước, con người cách nửa vòng Trái đất "vẫn đưa cả con người, vật chất qua hỗ trợ trong thời chiến, đó là điều không thể diễn tả hết bằng lời". Thứ hai là lòng dũng cảm, được chứng minh qua chuyến đi lịch sử năm 1973, đến vùng chiến sự của một đất nước xa xôi, khi tiếng súng còn chưa dứt.

Ngày mưu sinh, tối làm phim

Theo anh Bình, ê kíp đứng sau bộ phim gồm 15 người, hầu hết xuất thân từ nghề làm phim chuyên nghiệp. Do đó, ngay từ đầu họ đã xác định không làm giống phần lớn clip AI trên mạng khác.

"Bình thường mọi người xem phim AI trên TikTok thì nó không có đầu có đuôi, chỉ là những đoạn muốn nói gì kể gì. Còn khi chúng tôi làm thì sẽ có mở bài, thân bài, kết bài, thành một bộ phim hoàn chỉnh, vừa có cảm xúc mà vừa chính xác về lịch sử", anh Bình cho biết.

Để làm được điều đó, ê kíp làm theo một quy trình lặp đi lặp lại nghiêm ngặt. Anh Duy cung cấp tư liệu, anh Bình vẽ từng khung storyboard (bảng phân cảnh, bao gồm những hình ảnh và ghi chú đi kèm về những gì muốn có trong các phân cảnh). Anh Sang dựa trên đó để cùng AI làm ra từng phân cảnh, rồi gửi lại anh Duy kiểm tra.

Quy trình cứ thế lặp đi lặp lại, hầu như toàn bộ phim được làm bằng AI. Riêng có phần phỏng vấn cô Nguyễn Thị Hương, người nữ dân quân từng được ông Fidel chỉ đạo cấp cứu trong chuyến công tác Quảng Trị năm 1973, là các anh liên hệ nhân vật rồi nhờ anh em trong nghề ở Hà Nội đến quay phỏng vấn.

"Ban ngày mình đi làm mưu sinh, rồi đến tối anh em ngồi lại với nhau để làm. Quá trình đó kéo dài khoảng 2-3 tuần thì hoàn thành bộ phim", anh Bình cho biết. Còn theo anh Sang, nếu làm liên tục toàn thời gian thì bộ phim cũng phải mất tận 10 ngày mới có thể hoàn thành.

Anh Sang chia sẻ suốt quá trình này, cái khó không nằm ở việc tạo hình nhân vật, mà là tạo chuyển động nhân vật tự nhiên, tạo cảm xúc cho nhân vật. Đó là điều AI hiện tại chưa thể làm tốt được.

Anh giải thích thêm: "Đa số clip AI hiện nay chỉ được tạo từ một câu lệnh, nên chỉ mô tả đúng hành động và nhân vật. Còn người xem không hiểu họ đang làm gì, xem xong chỉ biết đây là video AI chứ đọng lại rất ít. Còn với tôi, khi làm phim này, tôi chỉ tạo những đoạn phim ngắn. Sau đó anh Bình đã giúp tôi ghép những đoạn phim thô thành một đoạn phim hoàn chỉnh, giàu cảm xúc".

Nhìn lại quá trình thực hiện, anh Bình đúc kết: "Chúng tôi muốn nhắn nhủ mọi người biết quý trọng những giây phút hòa bình hôm nay, luôn nhớ về những người đã hy sinh vì nền độc lập này. Trong tương lai, chúng tôi dự định đi tiếp con đường phục dựng những sự kiện lịch sử "không thể quay được", có thể bằng cả AI hoặc người đóng".

Quảng Trị kỷ niệm 100 năm ngày sinh lãnh tụ Fidel Castro

Tại công viên mang tên lãnh tụ Fidel Castro, tỉnh Quảng Trị tổ chức lễ kỷ niệm 100 năm ngày sinh lãnh tụ Fidel Castro Ruz (13-8-1926 - 13-8-2026), ôn lại tình hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Cuba và dấu ấn của nhà lãnh đạo Cuba tại Quảng Trị.