Phóng to

Ảnh: Hội nghị IACC lần thứ 13 là diễn đàn hàng đầu thế giới để các chuyên gia bàn bạc các giải pháp chống tham nhũng, trong đó, vai trò của giới trẻ chính trực được xem là "rất quan trọng". Ảnh: K.L

"Hai người trẻ tuổi" đó - một người nam da màu và một người nữ da trắng, ăn mặc rất bình thường, thuộc về thành phần "không ai biết là ai". Nói bất ngờ vì họ được chọn trong số 1.500 người tham gia hội nghị đa số là các nhà lãnh đạo các quốc gia trên thế giới, đại diện các tập đoàn đa quốc gia, các tổ chức dân sự (gồm tổ chức phi chính phủ, tổ chức tôn giáo, truyền thông...). Mỗi người đọc một đoạn về tuyên bố hội nghị, nhấn mạnh tới tầm thiết yếu của việc ngăn chặn và chấm dứt nạn tham nhũng, đảm bảo những tiến bộ của con người được duy trì, và tương lai mỗi nước được bền vững.

Sự xuất hiện của hai người trẻ trong phần quan trọng này của hội nghị có hàm ý rõ ràng: giới trẻ chính là một trong những lực lượng góp phần quan trọng vào việc hiện thực hóa khát vọng về một thế giới công bằng và trong sạch.

“Căn bệnh” im lìm

Phần lớn chúng ta lại không nhận ra mình bị tham nhũng gây ảnh hưởng. Kimmie Weeks, Giám đốc của Tổ chức Hành động của giới trẻ quốc tế (Young Action International) nói: "Nó giống như một căn bệnh có sức công phá lớn, nhưng im lìm. Nó khiến cơ thể càng thêm ốm yếu, và đến một lúc nào đó, cơ thể sẽ chết."

Đến với hội thảo "Tính chính trực của giới trẻ: Cơ sở đạo đức cho một tương lai bền vững", nhà nghiên cứu Kanokkan Anukansai, thuộc Viện quốc gia về quản lý phát triển của Thái Lan đưa ra con số đáng suy ngẫm: 63% trong số 3.880 sinh viên được hỏi năm 2008 "tin rằng tham nhũng là một phần của chính phủ, và có thể chấp nhận được nếu chính phủ đó có thể đem lại thịnh vượng cho đất nước và người dân".

Trong khi đó, năm 2004, một nghiên cứu tương tự đối với 2.304 sinh viên, chỉ có 51% số người được hỏi cho rằng có thể chấp nhận chính phủ tham nhũng nhưng vẫn làm tốt công việc điều hành và tạo ra không khí cuộc sống ngày càng tốt hơn cho người dân. Theo Kanokkan Anukansai, các giá trị xã hội thay đổi, cùng với đó là vai trò của các tổ chức cộng đồng, gia đình, trường học, nhà chùa...cũng thay đổi theo hướng lỏng lẻo hơn.

Thiếu gương điển hình

Trong khi giới trẻ ở nhiều quốc gia tỏ ra bàng quan với những diễn biến chính trị, chống tham nhũng, cho rằng đó là "chuyện của người khác", với Melisa Cayco, 27 tuổi, làm việc trong ngành thiết kế và quảng cáo ở Manila (Phillipines) và là tình nguyện viên của Tổ chức Minh bạch thế giới trụ sở ở Philippines, nghĩ khác. Cô cho rằng, tham dự hội nghị là một "cơ hội vàng" cho cô "mở rộng sự hiểu biết về nạn tham nhũng".

"Giới trẻ cần tham gia chống tham nhũng càng sớm càng tốt. Họ cần phải hiểu về tham nhũng để tìm cách hạn chế. Nếu giới trẻ không quan tâm, ai sẽ xây dựng đất nước trong sạch và bền vững?" cô nói.

Tuyên bố chung của IACC năm 2006 nhấn mạnh tới vai trò của giới trẻ trong cuộc chiến chống lại tham nhũng và vai trò của giáo dục, nâng cao nhận thức của người dân.

Các nhà diễn thuyết trong hội nghị lần 13 này đã đề cập đến khả năng giảng dạy về tham nhũng ở cấp tiểu học, với những đợt cắm trại, đưa thông tin về tham nhũng và chống tham nhũng vào giáo trình dạy, học. Họ cho rằng, đây là thời điểm thích hợp vì độ tuổi này, các em nhỏ đã có thể có những hình dung về tương lai của mình.

Nhìn thấy nhiều điều không hợp với quy chuẩn bình thường, các em sẽ có xu hướng ứng xử theo kiểu không hợp chuẩn đó. Và nếu các em toàn nhìn thấy các hình mẫu tham nhũng trên thực tế, làm sao các em trở thành người trong sạch?

Kanokkan Anukansai nói: "Giới trẻ thiếu những ví dụ điển hình về chống tham nhũng để có thể thu hút sự quan tâm của xã hội, nâng cao nhận thức của người dân. Nhưng mọi việc đang thay đổi. Giới trẻ, với sự tiếp cận nhanh chóng Internet và các mạng xã hội sẽ là nguồn lực quan trọng để thúc đẩy tính minh bạch trong quản lý và điều hành."

Các diễn giả cũng đồng ý rằng, không một cơ chế luật pháp nào có thể hoạt động hiệu quả nếu thiếu sự tham gia của những giá trị đạo đức. Tuy nhiên, các giá trị này phải được cập nhật để phù hợp với sự tiến hóa của xã hội và con người hiện tại.

Các diễn giả đã bắt đầu đề cập đến khả năng nêu đích danh tham nhũng như "một tội ác chống lại loài người", Iftekhar Zaman, giám đốc điều hành của TI Bangladesh cho rằng, với những người trẻ, "hãy để họ tự tìm ra giải pháp cải cách."

Trong số 40 hội thảo lớn nhỏ được tổ chức, một ý chung được nhắc đi nhắc lại nhiều lần: Tham nhũng chính là đầu mối giải thích vì sao có bất bình đẳng trong xã hội, xã hội chậm phát triển, bạo loạn, tài nguyên bị khai thác quá mức, con người không cảm thấy an toàn trong cuộc sống ngay cả khi giàu có. Tất cả đối tượng trong xã hội, dù gián tiếp hay trực tiếp, đều bị ảnh hưởng bởi tham nhũng. Giới trẻ bắt đầu chống tham nhũng bằng những phương pháp nào? Một số gợi ý: Thiết lập các mạng lưới, sử dụng Internet và các tiến bộ công nghệ thông tin để tìm kiếm và trao đổi, công khai thông tin, tổ chức các buổi thảo luận với tinh thần học tập kết hợp vui chơi.