GS Phạm Quang Hưng, ĐH Virginia (Mỹ), cho biết ông rất lo lắng và buồn khi thấy hiện tượng giới trẻ VN không muốn đi theo con đường nghiên cứu khoa học cơ bản. Đã có khá nhiều sinh viên học ngành này ra trường không có việc làm hoặc thu nhập thấp, gia đình cũng một phần tác động đến lựa chọn của giới trẻ khi ngày ngày bố mẹ cứ thúc con em phải đi vào các ngành làm ra tiền. Phải làm sao cho lớp trẻ thấy được rằng học khoa học cơ bản ra trường vẫn có cơ hội tốt, đặc biệt nếu tiếp tục học lên cao ở nước ngoài thì tương lai sẽ rộng mở.

Theo GS.VS Nguyễn Văn Hiệu - nguyên viện trưởng Viện Khoa học VN, tiếp theo quyết định mạnh dạn của Chính phủ (đầu tư cho khoa học) thì bản thân các nhà khoa học cũng phải thay đổi. Các nhà khoa học VN đã quen với nếp cũ là đăng ký đề tài, trình bày báo cáo ở hội nghị với chất lượng rất thấp để kiếm nguồn kinh phí nghiên cứu, chưa có ý chí để có kết quả thật xuất sắc về khoa học, “sẵn sàng làm 10 cái làng nhàng chứ không làm một cái xuất sắc”. Công trình nghiên cứu của các nhà khoa học công bố tại các hội nghị, đặc biệt là hội nghị trong nước, rất kém vì họ không muốn làm những công trình tốt hơn, vì làm nhiều cái làng nhàng sẽ có nhiều tiền hơn làm một cái xuất sắc và họ cũng có thói quen làm lặp đi lặp lại những nghiên cứu của người khác.

Vẫn theo ông, bên cạnh đó các nhà quản lý khoa học cũng phải sáng suốt biết kết quả nghiên cứu nào là xuất sắc để khuyến khích bằng tài chính, biết cái nào khả thi để đầu tư đến nơi đến chốn. Ông mong muốn: những chương trình hội nghị quốc tế như “Gặp gỡ Việt Nam” rất tốt và có lợi cho khoa học VN nhưng không phải là nền tảng cơ bản. Cái cơ bản là các nhà khoa học trong nước phải hành động, đừng để sau khi nghe các nhà khoa học Nobel diễn thuyết thì ra về, “mọi thứ lại trôi hết như nước đổ đầu vịt”.