6h sáng một ngày cuối tháng 8, trời vừa hửng sáng, Thào Quáng Dương (lớp 7A3, dân tộc Mông, ở xã Mường Khương, tỉnh Lào Cai) đeo chiếc ba lô bên trong có ba bộ quần áo cùng vài món đồ cá nhân, leo lên xe máy của anh trai.

Chiếc xe nổ máy, Dương ngoảnh lại nhìn ngôi nhà mái gỗ đơn sơ khóa trái rồi bắt đầu hành trình 15 cây số, với những khúc cua ngoằn ngoèo, từ bản Sao Cô Sỉn xuống học tập tại trường nội trú mới.

Dương là một trong 980 học sinh có hoàn cảnh đặc biệt, khó khăn được học tập tại Trường phổ thông nội trú tiểu học và THCS Mường Khương. Ngôi trường được xây dựng theo Kết luận 81 của Bộ Chính trị về chủ trương đầu tư xây dựng các trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới.

Trường nội trú như 'ngôi nhà thứ hai'

Lần tựu trường này khác với sáu lần trước. Dương không còn được bố chở tới trường như những năm trước, bởi cuối năm ngoái người cha một mình nuôi ba anh em Dương đã qua đời vì bệnh. Còn mẹ bỏ đi khi Dương mới 2 tuổi.

Sau khi đưa Dương đến trường, người anh thứ hai cũng lên đường đi làm công nhân ở Bắc Ninh, nơi anh cả đang làm việc. Vì thế Dương coi ngôi trường nội trú như "ngôi nhà mới" của mình.

Từng có 6 năm học bán trú nhưng khi bước vào ngôi trường mới, Dương cảm nhận rõ sự khác biệt về cơ sở vật chất và điều kiện ăn ở so với trường cũ.

Từ lớp học, sân chơi thể thao, khu ở cho đến những bữa ăn hằng ngày, mọi thứ đều mới, sạch đẹp, rộng rãi và đầy đủ với cậu học trò người Mông.

"Em không phải lo mua sách vở, đồ dùng học tập. Sinh hoạt, ăn uống ở đây cũng thích hơn ở nhà vì có các bạn cùng ăn, cùng học và cùng vui chơi. Được Nhà nước quan tâm, chăm lo chu toàn, em sẽ cố gắng học tập thật tốt" - Dương thỏ thẻ nói.

Giống như Dương, hai chị em Lù Thị Liên (lớp 9A1, dân tộc Dao) và Lù Chử Tà (lớp 7A3) cũng sớm mất cả cha lẫn mẹ. Khi Liên vừa vào lớp 1, mẹ em qua đời vì bệnh ung thư, còn bố đã mất từ trước đó do đột quỵ. Sau khi mẹ mất, bốn chị em Liên sang ở với gia đình bác gái (chị ruột của mẹ) cho đến nay.

Ngày tựu trường, hai chị em Liên nhét 6-7 bộ quần áo cùng vài vật dụng cá nhân vào ba lô, theo xe máy của anh họ Tráng Văn Nhân xuống trường.

Đưa hai em tới trường, anh Nhân không khỏi bất ngờ trước khuôn viên rộng rãi, những dãy nhà khang trang và cơ sở vật chất hiện đại, trước đây các em chưa từng được học tập trong điều kiện như vậy.

"Nhà nước đã đầu tư cho các em một ngôi trường đầy đủ mọi thứ, từ chỗ ăn ở đến học tập đều được chăm lo. Tôi cũng nhắn hai em phải cố gắng học hành, có điều kiện tốt như thế này thì càng phải học thật tốt" - anh Nhân chia sẻ.

Liên cũng rất vui khi được học ở ngôi trường mới. Nét mặt rạng rỡ nhưng giọng nói vẫn bẽn lẽn khi em kể về ngôi trường mới.

"Điều kiện ăn ở trường mới rộng rãi, sạch đẹp hơn trường cũ nhiều. Em thấy nơi đây như ngôi nhà thứ hai của mình vì được thầy cô quan tâm và có bạn bè cùng học, cùng chơi" - Liên bộc bạch.

Kỳ vọng đổi thay bản làng vùng biên

Cô Mông Thị Duyên, Hiệu trưởng Trường phổ thông nội trú tiểu học và THCS Mường Khương, cho biết học sinh của trường chủ yếu là con em đồng bào dân tộc thiểu số như Mông, Pa Dí, Bố Y, Dao, Nùng,... có hộ khẩu ở xã biên giới và có hoàn cảnh đặc biệt, khó khăn như không có nguồn nuôi dưỡng, hộ nghèo, cận nghèo, học sinh hòa nhập.

"Ngày tựu trường, từ phụ huynh đến các em đều phấn khởi, yên tâm khi được học tập trong một ngôi trường khang trang, hiện đại.

Không những vậy, ngôi trường còn được thiết kế với những họa tiết, hoa văn gần gũi với văn hóa đồng bào vùng cao Mường Khương, giúp học sinh cảm nhận được sự ấm áp, gần gũi như đang sống ở nhà, ở bản làng mình" - cô Duyên chia sẻ.

Theo cô Duyên, tất cả học sinh của trường được trang cấp đầy đủ sách vở, quần áo, giày dép và những vật dụng cá nhân cần thiết như bàn chải, khăn mặt, kem đánh răng... Các chế độ hằng tháng và phần trang cấp ban đầu cũng được thực hiện đầy đủ để bảo đảm việc học tập, sinh hoạt của các em.

Không chỉ giải quyết bài toán trường lớp, ăn ở và sinh hoạt, những ngôi trường nội trú mới ở vùng biên còn được kỳ vọng trở thành điểm tựa để giữ học sinh ở lại với con chữ, mở thêm cơ hội phát triển cho thế hệ trẻ nơi phên giậu Tổ quốc.

"Chắc chắn sẽ có sự thay đổi trong nhận thức của người dân và các học sinh lứa đầu tiên của ngôi trường này. Khi được đào tạo, dạy dỗ trong môi trường tốt, sau này chính các em sẽ mang những tri thức tiếp thu từ nhà trường về với bản làng, từ đó góp phần tạo ra sự thay đổi trong phát triển văn hóa, kinh tế và xã hội ở vùng biên giới" - cô Duyên kỳ vọng.

Trường của em nay đẹp lắm, không còn be bé, nằm lặng giữa rừng cây nữa rồi!

Trước giờ khai giảng năm học mới, những cô cậu học trò vùng biên giới Gia Lai không giấu được niềm vui cùng nụ cười rạng rỡ khi dọn về trường mới khang trang, sạch đẹp.