Một làn sóng di cư chưa từng có đã tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha ở Bắc Phi, sau khi tin đồn lan truyền trên mạng xã hội rằng biên giới với Morocco đã mở.

Chỉ trong vài ngày, khoảng 60.000 người tìm cách vượt biên, gây hỗn loạn khiến ít nhất 83 người thiệt mạng ở cả hai phía.

Tin đồn thất thiệt

Trên TikTok, Instagram và Facebook xuất hiện nội dung khẳng định người di cư có thể dễ dàng vào Ceuta, theo báo Independent ngày 4-8.

Một số video hướng dẫn lộ trình bơi qua đê chắn sóng dài khoảng 5km, tiết lộ thời điểm lực lượng tuần duyên tuần tra thưa hơn, thậm chí quảng cáo bán xuồng hơi, đồ lặn.

Tin đồn lan truyền chóng mặt khiến hàng ngàn người trẻ từ nhiều thành phố của Morocco đổ về Fnideq, giáp Ceuta. Xe buýt, tàu hỏa và taxi đều chật kín người. Khi giới chức kịp phản ứng, dòng người đã ùn ùn kéo đến biên giới.

Hỗn loạn xảy ra tại một đoạn đê bê tông hẹp khi nhiều người cùng lúc trèo lên bờ. Người sống sót kể lại cảnh chen lấn, giẫm đạp; nhiều người bị đẩy ngược ra biển và chìm xuống nước trước khi kịp nổi lên.

Theo giới chức, 72 người thiệt mạng ở phía Tây Ban Nha, 11 người ở phía Morocco, chủ yếu do đuối nước hoặc giẫm đạp.

Sau đó phần lớn người di cư quay về Morocco, bị trục xuất hoặc tự rời đi, do Ceuta không đủ chỗ ở, lương thực và nước sinh hoạt cho lượng người quá lớn.

Giới chức hai nước cho rằng làn sóng di cư không tự phát, mà bị thúc đẩy bởi thông tin sai lệch trên mạng.

Hiện chưa rõ ai đứng sau các tin giả này, hay điều hành những tài khoản lan truyền tin đồn thất thiệt. Tuy nhiên một số tài khoản đã bị xóa ngay sau làn sóng vượt biên.

Hiểu sai chính sách mới của Tây Ban Nha

Ngoài tin đồn biên giới mở cửa, nhiều người còn hiểu nhầm chính sách hợp thức hóa cư trú mới của Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez.

Trên thực tế, chính sách chỉ áp dụng cho người đã sinh sống tại Tây Ban Nha trước ngày 1-1-2026. Song trên mạng xã hội lại lan truyền tin rằng ai đặt chân tới nước này cũng được cấp giấy tờ và việc làm.

Bên cạnh đó, cả Tây Ban Nha và Morocco đều cáo buộc các đường dây buôn người đứng sau việc kích động người dân vượt biên. Tuy nhiên nhiều người di cư phủ nhận điều này, cho biết họ tự quyết định lên đường sau khi xem các bài đăng trên mạng.

Các chuyên gia nhận định nguyên nhân sâu xa vẫn là tình trạng thất nghiệp kéo dài tại Morocco. Dù kinh tế nước này tăng trưởng mạnh và thu hút đầu tư vào công nghiệp, khoảng 37% số thanh niên trong độ tuổi 15-24 tuổi vẫn không có việc làm.

Đối với nhiều người trẻ, giấc mơ đổi đời ở châu Âu vẫn đủ sức khiến họ đánh cược tính mạng, nhất là khi tin đồn thất thiệt trên mạng khiến con đường ấy tưởng như đã rộng mở.

Lý do 60.000 người ồ ạt vượt biên vào Ceuta: Thất nghiệp, nghèo đói và 'giấc mơ châu Âu'

Đằng sau làn sóng người di cư tràn qua Ceuta không chỉ là khát vọng đổi đời mà còn là áp lực từ thất nghiệp, khủng hoảng xã hội và những thông tin sai lệch trên mạng xã hội.