Bên ao cạn tại xã Phước Sơn, TP Đồng Nai, động cơ máy ầm ầm, gàu múc cắm sâu, tiếng đất đá va đập lạo xạo. Trong cabin xe xúc nóng hầm hập, anh Nguyễn Đức Phát (33 tuổi) điều khiển từng gầu đất đá xúc từ lòng ao lên bờ. Bà con đứng xem đông, có người sẵn sàng xuống tiền đặt lịch múc ao tìm nguồn nước cho mình.

Ngồi cabin một ngày tìm nguồn nước, bỏ túi tiền triệu

Nắng gay gắt, nhiệt độ trong cabin gần 40 độ C. "Như ngồi trong lò, nhưng làm riết rồi quen", anh Phát cười. Lái máy xúc từ 18 tuổi, đường vào nghề của anh bắt đầu từ việc dần học hỏi và những va vấp thực tế trong quá trình đi làm thuê.

Anh mất khoảng ba năm theo người có kinh nghiệm để học việc. Từ những gầu đất còn vụng, mặt ao chưa phẳng đẹp, anh rút kinh nghiệm dần qua nhiều công trình. Tay nghề ngày càng cứng, anh tích góp mua được máy cỡ lớn để làm việc.

"Giờ nhà nào cũng có ao rồi, ít đào mới, chủ yếu bà con múc mở rộng, đào sâu xuống để có nước tưới vườn cây", anh Phát kể thêm. Một ngày làm việc của anh kéo dài khoảng 9 tiếng, có khi lên đến 12 tiếng, nhiều hôm làm tới đêm nếu gấp.

"Ngày ngồi xe 9 tiếng cũng đuối rồi, tôi tranh thủ dành thời gian buổi tối cho gia đình nhỏ", anh chia sẻ. Thu nhập mùa này của anh tăng cao, mỗi ngày hơn 9 triệu đồng. 

Sau khi trừ dầu nhớt và chi phí phát sinh, anh còn khoảng 3,5 triệu đồng. Nếu thuận lợi và máy móc không hỏng hóc, thu nhập có thể đạt hơn 100 triệu đồng mỗi tháng. Tất nhiên cũng còn phải tính khấu hao cho khoản tiền đầu tư xe.

Nghề "hái ra tiền" song lắm rủi ro

Đằng sau thu nhập cao là nhiều rủi ro và chi phí. "Xe hư hay hao mòn thì tụi tôi chịu hết, chỉ tính tiền theo giờ cho chủ vườn thôi", anh Phát nói.

Chi phí nhiên liệu cũng là áp lực lớn theo biến động giá dầu, mức giá làm việc phải điều chỉnh theo. "Ví dụ lúc dầu 27 ngàn thì tôi nhận 1,1 triệu/giờ, dầu tăng thêm một ngàn thì cộng thêm 10 ngàn/giờ", anh dẫn chứng bằng những con số.

Rủi ro lớn nhất là những tình huống bất ngờ dưới lòng đất. "Xe mắc lầy, lún sình dưới ao là phải gọi xe khác kéo, mỗi lần tốn khoảng 7 triệu tiền cứu hộ", anh Phát chỉ ra một trong những rủi ro của nghề.

Cũng như anh Phát gắn bó nghề máy xúc đã hơn chục năm, anh Đoàn Văn Tám (42 tuổi), ngụ xã Bù Đăng, TP Đồng Nai, cho biết mùa này thu nhập tăng đáng kể, song không ít nhọc nhằn mà người ngoài khó thấy.

Đặc biệt, tại khu vực Bình Phước (cũ) nơi anh đang làm nằm giữa TP.HCM và Đắk Lắk lại thiếu dịch vụ sửa chữa chuyên nghiệp, việc tìm thợ hay linh kiện thay thế không dễ dàng. "Xe hư vào mùa cao điểm mà không có đồ thay, phải chờ khá lâu mới có thợ và linh kiện. Máy nằm im là ảnh hưởng ngay đến công việc", anh Tám chia sẻ.

Anh Tám đầu tư đến 6 chiếc máy xúc với nhiều cỡ khác nhau để đáp ứng đa dạng nhu cầu. Mùa khô mỗi tháng trừ chi phí, dàn máy nhà anh cũng kiếm được vài trăm triệu đồng.

"Những chiếc máy lớn đào sâu, mở rộng hồ chứa. Còn máy nhỏ thì linh hoạt, dùng để đào hố trồng cây, lên luống, làm mương cho cây trồng", anh nói và cho biết thêm khi mùa mưa đến, khối lượng công việc giảm. 

Đất mềm, trơn trượt khiến việc thi công gặp nhiều hạn chế, rủi ro như lún xe, nhiều khi phải qua "cò" mới kiếm được việc.

Bài học sinh - tử

Làm chung với anh Phát, anh Lâm Minh Trường (35 tuổi, ngụ xã Nghĩa Trung, TP Đồng Nai) có hơn 7 năm làm nghề máy xúc, cho biết nhờ phối hợp nhịp nhàng nên tiến độ công việc nhanh. Anh em cũng vui, làm gần như không nghỉ, mỗi ngày cả hai thu về khoảng 20 triệu đồng chưa trừ chi phí.

Mỗi buổi sáng, anh Trường cẩn thận kiểm tra từ hệ thống thủy lực, dầu nhớt đến cần gầu. "Máy xúc không giống ô tô, nó nặng cả chục tấn, một bộ phận trục trặc mà không phát hiện kịp thời, khi vận hành có thể gây tai nạn bất ngờ", anh Trường nói.

Anh vẫn nhớ mãi "bài học nhớ đời" khi nhận đào móng trên nền đất pha cát. Bề mặt nhìn khô ráo nhưng thực chất lại dễ sụt lún, anh đã điều khiển máy sát mép hố để làm cho nhanh. Chỉ một quyết định "tiện tay" như thế, tai nạn đã xảy ra.

Cả thân máy chao nghiêng, xích bên phải trượt mạnh hố sâu. Anh Trường chỉ kịp buông gầu, kéo cần về và lùi ga hết mức. Cabin rung lắc dữ dội, đất đá trượt xuống ào ào ngay dưới chân máy.

"Máy dừng lại khi chỉ còn cách mép sụp gang tay. Nếu chậm thêm nhịp, toàn bộ thân máy xúc nặng nhiều tấn đã lật nhào xuống hố. Tôi có thể mất mạng", anh kể. Sau sự cố, anh mới phát hiện lớp đất bên dưới đã bị rỗng do nước ngầm, dù bề mặt nhìn rất chắc, một dấu hiệu nhỏ mà anh đã bỏ qua vì chủ quan.

Từ đó anh thay đổi hoàn toàn cách làm việc, không đưa máy lại quá gần và giữ khoảng cách an toàn, tính toán góc đào, thuộc lòng những nguyên tắc luôn được nhấn mạnh trong tài liệu nghề.

Dân mạng thắc mắc vì sao máy xúc to đùng 'leo' được tầng cao?

Nhìn chiếc máy xúc nặng hàng chục tấn chễm chệ trên nóc hoặc giữa tầng cao của một công trình, không ít người đã phải dụi mắt kiểm tra lại xem mình có… hoa mắt hay không.