17/05/2026 17:24 GMT+7

Mother Mary: Thần tượng sụp đổ

Hiền Trang

'Bài hát này rất hay. Nó có thể là bài hát hay nhất từng được sáng tác trong lịch sử', Mother Mary nói về ca khúc Spook Action mình sẽ biểu diễn.

Mother Mary - biểu tượng nhạc pop hư cấu do Anne Hathaway thủ vai trong bộ phim cùng tên của đạo diễn David Lowery, thuyết phục Sam Anselm, nhà tạo mẫu từng là cộng sự cũ của mình, nghe ca khúc ấy. Sam Anselm quyết không nghe. Và suốt cả bộ phim, khán giả chờ đợi được nghe ca khúc tuyệt vời ấy. Nhưng nó chẳng bao giờ vang lên.

Ta chỉ có thể tin

Mother Mary có một loạt ca khúc được nhà sản xuất vàng Jack Antonoff và những nữ nghệ sĩ với cá tính độc đáo như Charlie XCX và FKA Twigs sáng tác riêng. Nhưng ca khúc được gọi là hay nhất lịch sử lại là một ca khúc không có thật.

Bộ phim làm ta nhớ tới Kafka bên bờ biển của Haruki Murakami, một tiểu thuyết cũng đề cập tới cơ man các bản nhạc, nhưng bản nhạc trung tâm được lấy làm tựa đề sách, lại là một bản nhạc hư cấu.

Vì không được nghe Spook Action, ta không thể biết nó có hay như lời tụng ca. Và vì không biết, ta chỉ có thể tin.

Bộ phim tâm lý kinh dị Mother Mary kể về hành trình trở lại của nữ hoàng nhạc pop Mother Mary sau một tai nạn trên sân khấu 15 năm trước.

Để chuẩn bị cho màn tái xuất ấy, Mother Mary lặn lội đến một miền quê xa xôi, tìm lại một người bạn cũ, nhà thiết kế Sam Anselm, với thỉnh cầu Anselm may cho mình một bộ trang phục biểu diễn khi chỉ còn ba ngày nữa là chương trình sẽ diễn ra. Quá khứ, nỗi đau, những tổn thương của cả hai dần lộ diện trong hình thái một hồn ma lụa đỏ đầy ám ảnh.

Hình tượng Mother Mary là sự hòa trộn của rất nhiều những biểu tượng pop trong thời đại chúng ta: từ nghệ danh và những hình tượng tôn giáo gợi nhớ Madonna, đến phong cách thời trang điên rồ của Lady Gaga, đến cách phân chia sự nghiệp thành những "kỷ nguyên" như Taylor Swift...

Mỗi khi Mother Mary xuất hiện trên sân khấu, cô như một nữ thần với quyền năng kỳ bí. Khán giả sùng bái cô như một thứ cuồng giáo.

Từ "thần tượng" ban đầu là để gọi tên những hình ảnh tượng trưng cho các vị thần. Trong bối cảnh hiện đại, từ ấy dần để chỉ những ngôi sao. Những ngôi sao thay các vị thần trở thành hình mẫu lý tưởng. Nhưng cũng giống như ngẫu tượng chẳng thực sự là thần thánh, rất có thể cái mà ta say mê ở một ngôi sao lại chẳng hề là chính con người thật của họ.

Mother Mary Trailer

Thế giới dệt từ ảo mộng

Mother Mary có hai gương mặt trong phim: gương mặt trên sân khấu và gương mặt ngoài sân khấu. Gương mặt trên sân khấu là gương mặt bị che khuất bởi những lớp y phục cầu kỳ, diễm lệ, đại diện cho những hình tượng mà người khác đã dựng nên cho cô.

Bộ trang phục càng nặng nề, gánh nặng của cô càng lớn. Gương mặt còn lại là của một người như bao người, khi tẩy trang, không son phấn, tóc xẹp lép và trên hết, để lộ ra những dằn vặt, tội lỗi, phản bội, khổ đau.

Khán giả không biết về gương mặt thật trĩu nặng tâm tư của Mother Mary nhưng họ vẫn tôn sùng cô. Cũng hệt như khán giả ngoài đời không được nghe Spook Action nhưng ta mặc định đó là một bài hát hay, vì ta được mớm cho như thế.

Thế giới nhạc pop, theo diễn giải của David Lowery, dường như vận hành như một giáo phái. Ta tin vào điều gì đó và nó trở thành sự thật. Nền công nghiệp âm nhạc là một giáo hội với quyền năng phong thánh cho người được chọn. Sân vận động chính là giáo đường. Thưởng thức âm nhạc cũng là một trải nghiệm lên đồng tập thể.

Thế giới nhạc pop đẹp vì đó là thế giới được dệt nên từ ảo mộng. Đã bao lần ta vỡ mộng khi vỏ bọc hoàn hảo của một ngôi sao sụp đổ? Gần nhất, ta có Miu Lê ở Việt Nam.

Quay lại với Mother Mary, hồn ma ám ảnh cô có dáng dấp như một tấm vải màu đỏ rực. Màu đỏ là danh vọng. Màu đỏ là đam mê. Chúng đều là ảo tưởng và lễ trục xuất hồn ma là lễ trục xuất những ảo tưởng ấy.

Trong phân cảnh cuối, Mother Mary bước lên sân khấu, xé toạc bộ trang phục diễm lệ đến khi gần như trần truồng, trước khi hát ca khúc quan trọng nhất của cô, Spook Action. Tất nhiên sau đó ta vẫn không được nghe cô hát nó.

Nhưng có lẽ điều ấy cũng chẳng còn cần thiết. Quan trọng hơn là, Mother Mary đã được giải phóng khỏi vỏ bọc của mình. Dù lộ ra con người thật là xấu hay tốt, được yêu hay bị ghét, cô cũng đã tự do khỏi ảo tưởng.

Văn hóa thần tượng - mỗi thời mỗi cách

Tôi thấy nhiều người lo lắng về 'văn hóa thần tượng' của giới trẻ. Tôi ngồi nghĩ một lúc rồi bật cười vì thật ra, thế hệ 8X chúng tôi ngày trước cũng không khác mấy.