Một nửa diện tích ngô Việt Nam là giống biến đổi gene

Thông tin được đại diện Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết tại Hội thảo cây trồng công nghệ sinh học - xu hướng ứng dụng trên toàn cầu và định hướng phát triển tại Việt Nam, do Vụ Khoa học và Công nghệ (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp các đơn vị tổ chức chiều 10-11.

Việt Nam đã công nhận lưu hành 31 giống ngô biến đổi gene

TS Phùng Danh Huân -  Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật - cho biết việc ứng dụng cây trồng biến đổi gene tại Việt Nam đã đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận, đặc biệt trong sản xuất ngô.

Sau 10 năm triển khai, tỉ lệ diện tích gieo trồng ngô biến đổi gene tăng từ 1,1% năm 2015 lên khoảng 50% năm 2025.

Đến tháng 8-2026, Việt Nam đã công nhận lưu hành 31 giống ngô biến đổi gene, trong đó các giống mang tổ hợp gene vừa kháng sâu, vừa chịu thuốc trừ cỏ chiếm hơn 80% diện tích ngô biến đổi gene.

TS Huân đánh giá hiệu quả kinh tế và lợi ích môi trường là những yếu tố quan trọng thúc đẩy nông dân tiếp nhận công nghệ mới.

Theo đó giai đoạn 2016-2025, năng suất ngô biến đổi gene tăng 15,2-30% so với giống truyền thống, mang lại lợi nhuận bổ sung khoảng 4,34 - 7,34 triệu đồng/ha. 

Việc ứng dụng ngô biến đổi gene còn giúp giảm gần 135.000kg thuốc trừ cỏ và hơn 62.000kg thuốc trừ sâu trong 10 năm, đồng thời giảm nguy cơ nhiễm độc tố aflatoxin trên hạt ngô, tiết kiệm công lao động và hạn chế tác động đến môi trường.

TS Huân cũng cho biết giai đoạn 2021-2025, chương trình công nghệ sinh học nông nghiệp đã huy động 19 cơ quan nghiên cứu, triển khai trên 26 loại cây trồng và chọn tạo được 36 giống cây trồng.

Tuy nhiên khác với cây trồng biến đổi gene đã được thương mại hóa, các sản phẩm chỉnh sửa gene tại Việt Nam vẫn đang trong quá trình nghiên cứu và hoàn thiện cơ chế quản lý.

"Thời gian tới, chúng ta cần tập trung xây dựng hành lang pháp lý đối với cây trồng chỉnh sửa gene không chứa ADN ngoại lai, hướng tới giảm 50 - 70% chi phí và thời gian đưa giống mới ra thị trường", TS Huân chia sẻ.

Đánh giá thận trọng khi mở rộng danh mục cây trồng biến đổi gene tại Việt Nam

Từ thực tiễn sản xuất ngô biến đổi gene tại Việt Nam, TS Trần Xuân Định - Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Thương mại giống cây trồng Việt Nam - cho biết những giống có khả năng kháng sâu bệnh đã phát huy hiệu quả rõ rệt. Tuy nhiên quá trình đưa giống cây trồng biến đổi gene vào sản xuất vẫn gặp không ít khó khăn.

Theo ông Định, doanh nghiệp phải trải qua nhiều khâu đánh giá, khảo nghiệm và cấp phép về an toàn sinh học, an toàn thực phẩm, thức ăn chăn nuôi trước khi giống được công nhận lưu hành. Quy trình kéo dài làm gia tăng thời gian và chi phí đưa sản phẩm ra thị trường.

GS.VS Trần Đình Long - Chủ tịch Hội Giống cây trồng Việt Nam - cho rằng chỉ nên sử dụng chỉnh sửa gene đối với những tính trạng mà các phương pháp chọn giống thông thường khó giải quyết, đồng thời cân nhắc hiệu quả kinh tế và khả năng ứng dụng của từng công nghệ.

"Có thể bắt đầu với những đối tượng ít ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu như hoa, ngô thực phẩm, ngô nếp. Còn cây lúa cần cân nhắc kỹ hơn do liên quan đến thị trường và thương mại quốc tế", ông Long nói.

TS Nguyễn Văn Vương - Trưởng Phòng Quản lý giống cây trồng, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật - cũng nhấn mạnh việc mở rộng danh mục cây trồng biến đổi gene tại Việt Nam cần được nghiên cứu, đánh giá thận trọng.

Theo ông, hiện nay không phải tất cả các quốc gia đều chấp nhận cây trồng biến đổi gene, trong khi Việt Nam là nước xuất khẩu nông sản lớn. Nếu không cân nhắc kỹ, cây trồng biến đổi gene có thể ảnh hưởng đến khả năng tiêu thụ và xuất khẩu nông sản.

Sẽ nghiên cứu chỉnh gene heo Móng Cái để giảm tỉ lệ mỡ

Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết tới đây bộ sẽ nghiên cứu chỉnh gene heo Móng Cái để giảm tỉ lệ mỡ.