Lẽ thường thì lễ bế giảng phải dành cho học sinh là chính nhưng thực tế ở nhiều ngôi trường, suốt nhiều năm qua hoạt động này lại chủ yếu do thầy cô tổ chức, là dịp để nhà trường báo cáo thành tích, cảm ơn lãnh đạo, đối tác... Dành cho học sinh, có chăng, là tiết mục khen thưởng và phát biểu cảm nghĩ.

"Nếu để học sinh cùng tham gia tổ chức và lấy tiêu chí dành cho học sinh là chính thì lễ bế giảng sẽ khác ngay: sôi động, trẻ trung, cảm xúc và đặc biệt là thu hút học sinh" - một lãnh đạo phụ trách ngành giáo dục đào tạo ở phía Nam nhận xét như vậy sau khi dự lễ bế giảng của Trường phổ thông Duy Tân (phường Bình Kiến, tỉnh Đắk Lắk, trước đây là TP Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên).

Học sinh tham gia tổ chức

Ngồi từ đầu tới cuối buổi lễ, chứng kiến toàn bộ hoạt động, ông khẳng định khi có học sinh tham gia, lễ bế giảng, khai giảng hoặc các hoạt động khác của nhà trường sẽ là "một mũi tên trúng nhiều đích".

"Trước hết, đó là bài học sinh động cho học sinh về kỹ năng tổ chức và quản trị sự kiện, kỹ năng làm việc nhóm, sự sáng tạo. Thứ hai, thể hiện sự tin tưởng, trao quyền của nhà trường cho học sinh. 

Thứ ba, các hoạt động sẽ thu hút sự tham gia, chú ý, dõi theo của toàn thể học sinh từ đầu tới cuối, sẽ không có cảnh ngủ gật, ngáp ngắn ngáp dài, không có chuyện học sinh nói chuyện, làm việc riêng, không có việc bỏ về sớm giữa chừng", vị lãnh đạo phân tích.

Là người từng dự rất nhiều lễ khai giảng, bế giảng cũng như các hoạt động trong nhà trường, ông cho biết chính mình cũng bị hút vào lễ bế giảng của Trường phổ thông Duy Tân. 

"Không chỉ học sinh mà chính các thầy cô và khách mời cũng bất ngờ, thú vị với những màn biểu diễn, những ý tưởng, những phát biểu của các em học sinh. Bản thân tôi cũng học được nhiều điều từ lễ bế giảng này", ông nói thêm.

Trường phổ thông Duy Tân có gần 2.000 học sinh thuộc ba khối: tiểu học, THCS và THPT. Để lễ bế giảng thực sự dành cho học sinh, nhà trường đã tổ chức ba lễ bế giảng riêng biệt. Đầu tiên là dành cho học sinh khối THPT, diễn ra sáng 22-5 (buổi chiều là lễ tri ân, trưởng thành); tiếp đó là dành cho khối tiểu học (sáng 23-5) và THCS (chiều 23-5).

"Chúng tôi làm như vậy để lễ bế giảng diễn ra không quá dài, khiến học sinh mệt mỏi và chờ đợi lâu. Tại mỗi lễ bế giảng, học sinh được khuyến khích, tạo điều kiện tham gia và đóng góp ý tưởng, cách thức tổ chức", NGƯT - PGS.TS Lê Văn Nam, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết.

Có chứng kiến màn tri ân trưởng thành (của lớp 12) hoặc các tiết mục biểu diễn văn nghệ, phát biểu ấn tượng không cần cầm giấy, bằng tiếng Việt và tiếng Anh của học sinh "Công dân toàn cầu" tiêu biểu nhất của khối tiểu học, em Lê Ngân An, mới thấy cái gì đến từ học sinh, do học sinh, vì học sinh thì chắc chắn sẽ có học sinh.

Khen thưởng để khích lệ, lan tỏa

Màn khen thưởng tại lễ bế giảng cũng là câu chuyện đáng nói. Ở nhiều nhà trường, khen thưởng chỉ mang tính chất đại diện và chỉ dành cho học sinh có thành tích học tập tốt, còn ở Trường phổ thông Duy Tân, khen thưởng là khích lệ, động viên học sinh và quan trọng là lan tỏa, truyền cảm hứng.

"Gần như tất cả học sinh của trường đều được tặng thưởng tại lễ bế giảng. Chúng tôi khen học sinh vì các em thể hiện sự tiến bộ so với chính mình trước đây, chứ không chỉ khen thưởng học sinh có kết quả học tập tốt, thành tích đặc biệt. 

Nghĩa là khen thưởng là để khích lệ chứ không phải để đề cao em này và nhiều khi khiến em kia tổn thương, cũng không phải để so sánh giữa học sinh với nhau" - ThS Hoàng Anh Tuấn, Phó hiệu trưởng nhà trường, nói.

Thầy Tuấn cho biết thêm nhà trường chủ trương không chỉ khen thưởng vì thành tích học tập mà những học sinh có nỗ lực và đạt được kết quả tốt về văn - thể - mỹ hoặc có các hành động đẹp, việc làm hay cũng đều được ghi nhận và tưởng thưởng.

"Việc khen thưởng không chỉ vinh danh các cá nhân, tập thể mà còn thông qua đó lan tỏa, truyền cảm hứng học tập, rèn luyện cho học sinh, đồng thời khích lệ, động viên các em nỗ lực để trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình mỗi ngày", thầy Tuấn chia sẻ.

Lễ bế giảng đặc biệt tại Trường Quốc tế Việt Úc

Hơn 8.000 học sinh Trường Quốc tế Việt Úc (VAS) trên khắp thành phố đã và đang được Ban giám hiệu cùng các thầy cô đến khen thưởng tận nhà, thay vì dự lễ bế giảng ở trường như mọi năm để phòng ngừa COVID-19.