Không nhất thiết phải thổi vào máy đo nồng độ cồn

Một dự luật mới tại Mỹ có thể thay đổi cách ô tô hoạt động trong tương lai: xe có thể tự ngăn người lái điều khiển nếu phát hiện dấu hiệu say rượu hoặc suy giảm khả năng lái. Dự luật mang tên Halt Drunk Driving Act đang được Quốc hội Mỹ xem xét, yêu cầu các hãng xe tích hợp công nghệ phát hiện tình trạng lái xe khi say rượu trên mọi mẫu xe mới.

Theo dự thảo, Cơ quan An toàn giao thông đường bộ Mỹ sẽ xây dựng tiêu chuẩn an toàn mới, buộc xe phải có hệ thống phát hiện tình trạng người lái bị ảnh hưởng bởi rượu hoặc chất kích thích. Khi phát hiện bất thường, xe có thể từ chối khởi động hoặc dừng hoạt động.

Công nghệ được đề xuất không chỉ là máy đo nồng độ cồn kiểu truyền thống. Nhà chức trách có thể phê duyệt nhiều giải pháp "thụ động" như cảm biến không khí trong cabin, camera theo dõi chuyển động mắt, phân tích hành vi lái hoặc cảm biến chạm để ước tính nồng độ cồn trong máu.

Dự luật vừa vượt qua một nỗ lực cắt ngân sách, cho thấy vẫn nhận được sự ủng hộ về mặt chính trị.

Lo ngại xe "khóa nhầm" và tình trạng lách luật

Tuy nhiên, tranh cãi vẫn chưa hạ nhiệt. Một số ý kiến lo ngại hệ thống có thể khiến tài xế hoàn toàn tỉnh táo bị kẹt xe trong những tình huống khẩn cấp.

Những người phản đối cho rằng công nghệ dù tiên tiến vẫn có thể lỗi. Khi lỗi xảy ra trên ô tô, hậu quả có thể tức thì: xe từ chối di chuyển dù người lái hoàn toàn tỉnh táo.

Nghị sĩ Thomas Massie từng nêu ví dụ: một tài xế đánh lái gấp để tránh động vật trong bão tuyết, nhưng hệ thống lại cho rằng người này mất kiểm soát và tự động vô hiệu hóa xe. Những trường hợp này có thể cá biệt, nhưng rõ ràng vẫn phản ánh nỗi lo về “cảnh báo nhầm”.

Giới chuyên gia thừa nhận các hệ thống kết hợp camera giám sát người lái, phân tích hành vi và cảm biến phát hiện cồn đã được nhiều công ty thử nghiệm. Tuy nhiên, độ chính xác tuyệt đối vẫn là thách thức lớn. Chỉ cần tỉ lệ lỗi rất nhỏ, chẳng hạn 1/10.000 tài xế mỗi ngày, sẽ có hàng nghìn người lái xe tỉnh táo bị buộc phải dừng lại.

Một vấn đề khác là khả năng người vi phạm tìm cách vượt qua hệ thống. Lịch sử cho thấy nhiều tài xế say rượu từng tìm cách vô hiệu hóa thiết bị khóa khởi động hoặc đơn giản chuyển sang lái xe khác. Điều này khiến công nghệ khó trở thành “lá chắn tuyệt đối”.

Hiện các nhà làm luật vẫn chờ Quốc hội Mỹ nhận báo cáo cuối cùng từ NHTSA. Quy định chính thức có thể chưa được ban hành trước năm 2027.

Điều đó đồng nghĩa trong vài năm tới, những chiếc xe mới bán ra thị trường Mỹ nhiều khả năng vẫn chưa bắt buộc phải trang bị hệ thống phát hiện tài xế say rượu.

Tuy vậy nếu dự luật được thông qua hoàn toàn, ngành công nghiệp ô tô toàn cầu có thể bước vào một kỷ nguyên mới: xe không chỉ bảo vệ hành khách mà còn chủ động ngăn người lái không đủ tỉnh táo cầm vô lăng.

Trốn tội say rượu lái xe, tài xế ngủ để xe tự lái bằng ADAS, vẫn nhận kết quả đắng

Tòa án Trung Quốc lần đầu công bố án lệ hình sự về an toàn giao thông, khẳng định tài xế vẫn chịu trách nhiệm dù bật hỗ trợ lái.