01/01/2004 09:36 GMT+7

"Mẫu số chung luôn là nặng nghĩa nước tình quê"

CẨM HÀ thực hiện
CẨM HÀ thực hiện

TT - Cuộc trò chuyện với ông Nguyễn Chiến Thắng, Phó chủ tịch Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài vào ngày cuối cùng năm 2003 luôn bị ngắt quãng bởi những vị khách Việt kiều ghé thăm ông. Về thăm quê, kiều bào mang theo biết bao những dự định đóng góp cho công cuộc phát triển của đất nước. Họ tìm tới Ủy ban về người VN ở nước ngoài như một địa chỉ đáng tin cậy để gửi gắm những tâm tư của mình...

I9xWiXQ7.jpgPhóng to
Ông Nguyễn Chiến Thắng (bìa phải) tại quán phở Hiên, chợ Sân Vận Động - Ba Lan năm 2001 - Ảnh tư liệu
TT - Cuộc trò chuyện với ông Nguyễn Chiến Thắng, Phó chủ tịch Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài vào ngày cuối cùng năm 2003 luôn bị ngắt quãng bởi những vị khách Việt kiều ghé thăm ông. Về thăm quê, kiều bào mang theo biết bao những dự định đóng góp cho công cuộc phát triển của đất nước. Họ tìm tới Ủy ban về người VN ở nước ngoài như một địa chỉ đáng tin cậy để gửi gắm những tâm tư của mình...

* Cảm nhận của ông về những chuyển biến gần đây trong sợi dây liên hệ giữa Việt kiều và quê hương?

- Một điều cần nhấn mạnh mà chính nhiều Việt kiều cũng tâm sự với tôi là họ rất vui mừng khi thấy những văn bản pháp luật liên quan tới mọi lĩnh vực như nhà đất, đầu tư, kinh doanh… gần đây đều dành một phần thỏa đáng cho đối tượng người Việt ở nước ngoài.

Tôi được chứng kiến sự phấn khởi, hân hoan của bà con khi nghị định 81 của Chính phủ ra đời, cho phép Việt kiều có thể mua nhà ở trong nước gắn liền với quyền sử dụng đất. Ngoài ra, quyết định của Chính phủ về việc trợ giá, trợ cước cho các đoàn văn hóa nghệ thuật ra nước ngoài biểu diễn và chuyên chở văn hóa phẩm trong nước cũng đáp ứng nguyện vọng của đông đảo bà con. Tuy nhiên, việc thực hiện không phải là không có vấn đề. Lúc tôi đi Đông Âu, tôi thấy bà con cộng đồng có yêu cầu rất cao về thưởng thức văn hóa văn nghệ trong nước. Nhưng đi xem văn nghệ mà không có ngôi sao thì không thích, mà có ngôi sao thì giá vé thường quá cao. Một ông bầu tâm sự với tôi rằng một vài nghệ sĩ có tiếng trong nước đòi thù lao cao quá, thường là 2.000 USD một tối biểu diễn chưa kể ở khách sạn bốn sao. Vì vậy, nếu không thu hút được từ 1.200 - 1.500 người đến xem thì cầm chắc lỗ vốn vài chục nghìn USD. Tôi cứ ngẫm nghĩ mãi làm sao phải thúc đẩy hình thức biểu diễn phục vụ như ngày xưa. Đó là một trong những nhiệm vụ mà chúng tôi phải chú trọng sắp tới.

“Hầu như trong mỗi con người VN mình đều có một chút thi sĩ. Tôi đi đến đâu cũng có người đọc thơ cho nghe. Thơ của bà con ta rất hay, nhất là thơ bày tỏ nỗi niềm xa Tổ quốc. Thơ của bà con ta làm có màu đỏ của tinh thần lạc quan, có màu xanh của chất lãng mạn - là những thi chất có thể giúp con người vượt lên mọi bươn chải âu lo. Anh Nguyễn Huy Hoàng, Việt kiều tại Nga, đọc cho tôi nghe những dòng da diết, đậm đà này:

Ở nơi ấy tuổi thơ tôi đã sốngTôi yêu thương bằng tất cả tâm hồnDẫu lưu lạc khắp chân trời góc bểGiấc mơ nào cũng bóng dáng quê hương…”

Một bước tiến nữa là việc thành lập quĩ hỗ trợ cộng đồng người Việt ở nước ngoài chính thức hoạt động từ năm 2003. Gọi là bước tiến bởi vì chúng ta đã xác định rõ ràng công tác cộng đồng không chỉ chú trọng vận động mà chúng ta còn cần hỗ trợ, giúp đỡ bà con ngày càng ổn định cuộc sống, đặc biệt là duy trì bản sắc dân tộc Việt ở nước ngoài.

* Từng đi nhiều nơi và “cùng ăn cùng ở” với bà con Việt kiều, ông cảm nhận thế nào về bức tranh của cộng đồng người Việt ở nước ngoài?

- Tôi có thể nói ngay rằng dù phải xa quê với bất kỳ lý do nào, với chính kiến gì, mọi người Việt xa xứ đều luôn giữ một tấm lòng, một tình cảm hướng về nơi chôn rau cắt rốn. Mẫu số chung của họ luôn là nặng nghĩa nước tình quê và tôi nghĩ phải thông hiểu rõ điều này thì mới làm công tác cộng đồng hiệu quả được.

Đặc điểm nổi bật thứ hai là tính cần cù chịu khó, một nắng hai sương. Tôi gặp ở Nga, ở Đông Âu những gia đình Việt dậy từ 3g sáng, mặc áo bảy lớp ra đi trong bão tuyết để làm việc và tối mịt mới trở về nhà. Tôi gặp những người làm nhà hàng dậy từ sáng sớm đích thân gói nem để đúng hương vị quê hương. ở Angola, tôi chứng kiến bà con đi chợ trong những đường hầm tối, bụi, bùn lầy dưới cái nóng gay gắt gần 40OC của châu Phi. Ngay cả ở những vùng đất vừa chấm dứt loạn lạc như Serbia, bà con người Việt cũng có mặt ở đó tìm cách làm ăn.

Nhưng một đặc điểm hết sức dễ thương và đáng trân trọng là tích lũy được chút nào từ mồ hôi nước mắt, bà con đều nghĩ ngay tới những người ở quê nhà, hưởng ứng tích cực các cuộc vận động, quyên góp từ quê nhà. Lượng kiều hối chuyển về VN luôn tăng và đạt con số ấn tượng 2,58 tỉ USD trong năm 2003 bắt nguồn từ đó. Hơn nữa, có điều kiện vật chất là họ nghĩ ngay tới việc chăm lo cho con em học hành, giữ vững truyền thống hiếu học của dân tộc.

Chỉ có điều là lớp trẻ sau này đang mai một dần vốn tiếng Việt. Việc dạy và học tiếng Việt là nguyện vọng to lớn và nóng bỏng của tất cả người Việt xa xứ. Thế nhưng mãi đến giờ, một chương trình tiếng Việt phổ thông cho người VN ở nước ngoài vẫn chưa hình thành! Ở đây cũng có một phần trách nhiệm của trong nước.

* Thưa ông, nhưng cũng còn một bộ phận thường xuyên tuyên truyền dư luận sai trái về VN hoặc có những hành động quá khích, ví dụ như vận động treo cờ vàng ba sọc đỏ hay gần đây nhất là việc phản đối tiếp sóng VTV của Đài truyền hình Úc SBS?

- Không thể phủ nhận vẫn còn một bộ phận người Việt ở nước ngoài nuôi dưỡng hận thù, đặc biệt là lợi dụng một số vấn đề trong quan hệ giữa VN với nước sở tại như dân chủ, nhân quyền, tự do tôn giáo để phá hoại đà phát triển quan hệ giữa VN và các nước này. Nhưng họ chỉ là một nhóm nhỏ thôi, rất nhỏ và ngày càng nhỏ. Bằng chứng là số lượng người Việt về thăm quê, du lịch, đầu tư ngày càng tăng. Năm vừa qua, do có SARS nên lượng người về có giảm chút ít nhưng bù lại lượng kiều hối tăng vọt như tôi đã nói ở trên.

Thông tin từ quê nhà đã thật sự trở thành một món ăn tinh thần không thể thiếu đối với bà con Việt kiều, từ VTV4, Đài Tiếng nói VN, vô tuyến trực tuyến tới các báo điện tử như Quê Hương, Nhân Dân, Tuổi Trẻ… Nhìn từ bức tranh toàn cảnh như vậy, có thể nói sự kiện SBS chỉ là một chấm nhỏ chứ không đại diện cho nguyện vọng của cả cộng đồng. Nhưng quan trọng là chúng ta không bỏ cuộc, chúng ta vẫn tiếp tục suy nghĩ những cách tiếp cận phù hợp hơn nhằm đáp ứng nguyện vọng của đông đảo bà con.

* Theo ông, chúng ta cần làm gì để hình ảnh quê hương trong mắt bà con kiều bào ngày càng gần gũi và xác thực hơn nữa?

- Tôi nghĩ cách hiệu quả nhất để đẩy lùi những dư luận sai trái về VN là tạo điều kiện hết mức cho bà con về thăm thân nhân, du lịch, làm ăn. Và đó cũng là một trong những nhiệm vụ chúng tôi chú trọng hàng đầu trong năm tới, cụ thể hóa bằng việc sửa đổi hoặc xây dựng các chính sách, văn bản nhằm khuyến khích bà con hướng về quê hương hơn nữa. Có thể khẳng định những người đã một lần trở lại VN đều có cái nhìn khác hẳn.

* Xin cảm ơn ông.

CẨM HÀ thực hiện
Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0
Bình luận (0)
thông tin tài khoản
Được quan tâm nhất Mới nhất Tặng sao cho thành viên

    Tuổi Trẻ Online Newsletters

    Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

    Tuổi Trẻ Online sẽ gởi đến bạn những tin tức nổi bật nhất