Khi nút thắt thanh khoản được gỡ bỏ giúp MCH về đúng giá trị thực, nghịch lý "chiết khấu tập đoàn" sẽ bị phá vỡ, mở ra chu kỳ tăng trưởng mới bền vững cho cổ phiếu MSN.

Nghịch lý "chiết khấu tập đoàn"

Thị trường tài chính, giới đầu tư thường đối mặt với nghịch lý "conglomerate discount" (chiết khấu tập đoàn), khi giá trị vốn hóa của một tập đoàn đa ngành lại thấp hơn tổng giá trị hợp lý các công ty con cộng lại.

Giới học thuật lý giải một phần do dòng tiền nội bộ chưa minh bạch hoặc rủi ro phân bổ vốn không hiệu quả giữa các mảng kinh doanh. Tuy nhiên, tại các thị trường cận biên hay mới nổi, nguyên nhân cốt lõi nằm ở "rào cản thanh khoản" của các tài sản thành phần. 

Khi các công ty con nòng cốt nằm ở sàn thứ cấp hoặc chưa được niêm yết, đa phần đều bị định giá thấp do thiếu minh bạch, không được cấp margin (giao dịch ký quỹ) và không đáp ứng tiêu chí giải ngân của các quỹ đầu tư lớn.

Hệ quả là dù kinh doanh xuất sắc, các công ty con này vẫn kẹt trong "vùng trũng" định giá, kéo lùi giá trị của công ty mẹ. Để xóa bỏ mức chiết khấu này, giải pháp tối ưu là đưa công ty con chuyển sang niêm yết tại sàn chính thức, giúp thay đổi "hệ quy chiếu" định giá: giúp cổ phiếu lọt rổ chỉ số ETF, thu hút khối ngoại và kích hoạt dòng tiền margin. 

Khi thanh khoản được khơi thông, công ty con sẽ trở về giá trị thực, từ đó đẩy giá trị tài sản ròng của công ty mẹ tăng lên và thiết lập mặt bằng giá mới.

Tái định giá tập đoàn

Tại Việt Nam, việc Masan Consumer (HOSE: MCH) chuyển sang HOSE là ví dụ cho việc "mở khóa" giá trị cho tập đoàn mẹ là Masan Group (HOSE: MSN). Nhìn vào dữ liệu thị trường, tính đến cuối tháng 12, vốn hóa công ty con MCH đã vượt mốc 229.000 tỉ đồng, cao hơn mức vốn hóa quanh 114.000 tỉ đồng của tập đoàn mẹ MSN.

Theo các đánh giá từ giới chuyên môn, ngay khi chào sàn HOSE, MCH với quy mô vốn hóa khổng lồ của mình sẽ lập tức trở thành cổ phiếu có giá trị vốn hóa lớn thứ 7 toàn thị trường và soán ngôi vị cổ phiếu ngành hàng tiêu dùng lớn nhất Việt Nam. Vị thế mới này có thể sẽ kích hoạt một chuỗi phản ứng tích cực về dòng tiền.

MCH sẽ rộng cửa lọt vào rổ VN30 và các quỹ ETF nội địa cũng như quốc tế (như VNM ETF, FTSE) trong các kỳ cơ cấu năm 2026. Thanh khoản được cải thiện và sự minh bạch của sàn HOSE sẽ giúp MCH đáp ứng các tiêu chí để thu hút dòng vốn ngoại chất lượng cao từ các quỹ chủ động và các quỹ thị trường mới nổi.

Khi giá trị của MCH tăng và phản ánh đúng thực tế, giá trị tài sản ròng của MSN sẽ tăng tương ứng. Thị trường lúc này sẽ buộc phải điều chỉnh giá cổ phiếu MSN để phản ánh đúng tổng tài sản khổng lồ mà tập đoàn đang nắm giữ, từ đó thu hẹp và tiến tới xóa bỏ mức chiết khấu hiện tại.

Chia sẻ về ý nghĩa của việc Masan Consumer niêm yết trên HOSE, ông Danny Le, tổng giám đốc Tập đoàn Masan, chủ tịch Masan Consumer, cho biết: "MCH đánh dấu sự ra đời của một thương hiệu Masan mới, theo đuổi cam kết 'High growth, high dividend - Vững niềm tin, bền giá trị'. 

Chúng tôi mong muốn đồng hành cùng các nhà đầu tư dài hạn trên hành trình kiến tạo giá trị bền vững".

Động lực tái định giá

Động lực tái định giá tập đoàn mẹ còn được củng cố bởi chính nội lực của MCH. Bệ đỡ tài chính vững chắc khi duy trì biên lợi nhuận gộp 45 - 46% cùng tốc độ tăng trưởng doanh thu 2 con số, đã cho phép MCH duy trì chính sách cổ tức tiền mặt cao, chi trả gần 1,5 tỉ USD giai đoạn 2018 -2024. Nguồn vốn chảy ngược về MSN giúp tập đoàn giảm áp lực nợ vay, tối ưu chi phí vốn và tự chủ tài chính để tái đầu tư vào các mảng chiến lược mà không cần huy động thêm bên ngoài.

Thêm nữa, MCH còn có động lực tăng trưởng dài hạn qua chiến lược "Cao cấp hóa" để nới rộng biên lợi nhuận trong bối cảnh thu nhập người Việt tiến gần mốc 5.000 USD. Đặc biệt, chiến lược

"Go global" với mục tiêu doanh thu quốc tế chiếm 20% tổng doanh thu, qua việc bắt tay với Costco hay đang đàm phán với Walmart sẽ giúp MCH thoát bóng doanh nghiệp nội địa. Khi đó, định giá P/E sẽ được nâng lên mức khu vực, và MSN với tư cách cổ đông lớn nhất sẽ hưởng lợi trực tiếp từ quá trình tái định giá này.