Phóng to

BS Trần Huy Hoàng, BV Mắt TP.HCM, bế bà Thạch Yiên sau khi được phẫu thuật từ phòng mổ ra

TT - “Hôm qua tôi mới biết tin nhưng đến được đây thì muộn mất”. “Hôm nay còn mổ mắt nữa không?”. “Bao giờ các bác sĩ VN lại qua đây nữa?”... Những câu hỏi tiếc nuối, chờ mong của người dân Campuchia.

Những giọt nước mắt trào ra từ rất nhiều đôi mắt hấp hem, mờ đục vì chưa được phẫu thuật, dù sáng hôm ấy (19-12-2004) đoàn công tác xã hội từ thiện của Hội Bảo trợ bệnh nhân nghèo (BTBNN) TP.HCM đã kết thúc đợt mổ mắt miễn phí cho bà con nghèo tại thủ đô Phnom Penh, Campuchia.

Khát khao sáng mắt

8g ngày 16-12 chúng tôi có mặt tại Bệnh viện (BV) Đa khoa Phnom Penh, nằm trên đường Tchekoslovakie thuộc quận Mác Ka Ra. 10 bác sĩ (BS), điều dưỡng viên của BV Mắt TP.HCM chia nhau công việc: khám phân loại bệnh nhân (BN), siêu âm mắt, chuẩn bị phòng mổ, tiệt trùng dụng cụ, lắp đặt kính hiển vi phẫu thuật...

Lúc này BS Sam San Ny - giám đốc - cũng có mặt cùng khoảng chục BS điều dưỡng của khoa mắt BV Phnom Penh phối hợp thêm với các BS VN lập hồ sơ BN, hướng dẫn BN thay quần áo, đưa đón BN vào phòng gây tê chuẩn bị phẫu thuật. 9g30, BS Phí Duy Tiến bắt đầu thực hiện ca mổ đầu tiên cho bà Thạch Yiên, 69 tuổi. Chưa đầy 10 phút, BS Trần Huy Hoàng đã bế bà Yiên trên tay từ phòng mổ bước ra trước ánh mắt ngạc nhiên của rất nhiều người.Bà Thạch Yiên bị mù lòa hai mắt đã gần ba năm nay nên phải sống nhờ vào con cháu. Con đứa nào cũng nghèo nên không có tiền lo cho bà mổ mắt. Sau bà Thạch Yiên là bà Mon Sa Smứt, 63 tuổi, ở phum Xanaki, cũng mù lòa hơn một năm nay được đưa vào phòng mổ. Không chỉ mổ mắt cho các BN bị đục thủy tinh thể, nhiều BN bị mộng thịt (dân gian còn gọi là mắt “kéo mây”), bị tròng mắt dính mi... cũng được các

BS phẫu thuật cắt hoặc phẫu thuật thẩm mỹ. Anh Saing Sopheaktrarith, 46 tuổi, đang công tác trong ngành công an, cho biết lương tháng của anh chỉ có 80.000 riel (tương đương 320.000đ VN), vợ anh ở nhà bán tạp hóa nên cuộc sống rất khó khăn. Ngoài giờ làm việc, anh tranh thủ chạy xe ôm... Vì vậy, dù hai mắt bị “mây” kéo mờ nhiều đã lâu nhưng không có tiền đi khám bệnh...Tại BV, chúng tôi còn gặp rất nhiều bà con Việt kiều. Dù xa quê hương đã lâu, dù chí thú làm ăn nhưng nhiều người vẫn chưa vượt qua được nghèo khó. Như bà Phạm Thị Chỉ, 60 tuổi, sang Campuchia đã gần sáu năm, hằng ngày đi nạo chả cá mướn. Cứ 1kg cá nạo ra, nhặt xương dăm sạch sẽ bà được trả công 300 riel (1.200đ).

Mắt phải của bà bị mù lòa từ khi 16 tuổi, mắt còn lại ba năm nay cũng gần như mù hẳn. Việc nạo cá chậm đi, lại thêm nhặt xương không kỹ nên người ta vừa cho bà nghỉ việc. “Tôi đang lo không biết làm sao sinh sống, nay được mổ mắt, mừng quá”.

Riêng bà Ngô Thị Út, 69 tuổi, quê Cao Lãnh, qua xứ người một thân một mình, ngày bà đi rửa chén bát thuê ở quán ăn để đổi lấy hai bữa cơm, không có tiền công, đêm ngủ ngoài lề đường. Khi biết có đoàn mổ mắt từ thiện, bà xin người quen được 1.000 riel đón xe ôm đến BV.

Phóng to

Phó đô trưởng thành phố Phnom Penh Map Sarin (bìa phải) và Thứ trưởng Bộ Y tế Campuchia GS.BS Sa Saracha (giữa) đang tháo băng mắt cho một bệnh nhân

Hết lòng vì bệnh nhân nghèo

Ngày đầu chỉ có 76 BN đến phẫu thuật, đa số là Việt kiều. Ông Lê Thanh Hải, phó chủ tịch thường trực Hội BTBNN TP.HCM, đã phải liên hệ với người quen, nhờ sự hỗ trợ của Hội Người VN tại Campuchia thông báo cho một số cơ quan thông tấn ở Campuchia biết tin có đoàn BS VN đến mổ mắt miễn phí cho người nghèo.

Ngay cả BS Huy Hoàng cũng tranh thủ từ sáng sớm 16-12 đến BV Mittapheap Clinic của một BS người Việt là bạn thân của anh để khám bệnh cho hơn 100 người và đưa được 30 người về BV Đa khoa Phnom Penh để mổ mắt. Ngày 17-12, sau khi các báo Ánh Sáng Campuchia, Ngày Nay Campuchia, Đài truyền hình số 3... đưa tin, viết bài về đợt mổ mắt nhân đạo này thì bà con Campuchia đã tìm đến rất đông. Có những người ở tận vùng Biển Hồ, cách Phnom Penh 200km cũng lặn lội tới để được mổ mắt.Có hôm các BS phải mổ đến 20g đêm. Ba bàn mổ với năm BS luân phiên mổ liên tục không nghỉ trưa. BS Tiến tâm sự: “Bệnh đục thủy tinh thể của bà con đến khám đa phần là ở giai đoạn cuối. Nếu không được mổ kịp thời sẽ dẫn đến mù lòa vĩnh viễn. Ngày cuối cùng nhiều BN vẫn còn tìm đến, mong muốn của đoàn BS chúng tôi là sẽ được quay trở lại”. Theo ông Lê Thanh Hải, tỉ lệ người mù lòa do đục thủy tinh thể ở Campuchia hiện nay chiếm khoảng 1% dân số (tương đương 130.000 người). Tháng mười một vừa qua Hội BTBNN TP cũng đã tổ chức hai đoàn BS phẫu thuật đi mổ mắt cho 384 người nghèo mù ở các tỉnh Tà Keo, Kandan và Campôt.

Mắt đã sáng

Sáng 19-12, tại lễ tổng kết đợt phẫu thuật mắt miễn phí, đích thân phó đô trưởng thành phố Phnom Penh Map Sarin, Thứ trưởng Bộ Y tế Campuchia GS.BS Sa Saracha đã trực tiếp tháo băng cho các BN. Phó đô trưởng giơ mấy ngón tay hỏi một BN: “Pon man?” (bao nhiêu? ), “Bây” (ba).

Rất nhiều BN sau khi được tháo băng đã rưng rưng nước mắt. Bà Kim Huôi, 68 tuổi, chắp hai tay trước ngực nói với chúng tôi: “Tôi bị mù lòa đã mấy năm rồi, không có tiền mổ. Nay nhìn vật gì cũng rất rõ. Các BS VN như Phật sống đã “cứu nhân độ thế” cho những người như chúng tôi”.

Bà Đoọc Bom, 75 tuổi, sau khi được mổ sáng mắt cũng xúc động nói: “Trước đây tôi có một cái ơn với bộ đội VN, nay lại thêm một cái ơn nữa với BS VN. Biết bao giờ mới trả hết được”. Cái ơn thứ nhất, theo bà Đoọc Bom, là bộ đội tình nguyện VN đã cứu thoát hai người con của bà (trước đó, năm người con của bà đã bị Pôn Pốt - Iêng Xary đập đầu chết). Phó đô trưởng Map Sarin nói: “đây là việc làm nghĩa tình thể hiện tình cảm sâu đậm, tình đoàn kết bền lâu giữa nhân dân hai nước VN - Campuchia từ bao đời nay”. Thứ trưởng Bộ Y tế GS.BS Sa Saracha cũng thay mặt Bộ Y tế: “Cảm ơn Hội BTBNN TP.HCM đã đem hết tấm lòng lo cho bà con nghèo ở Phnom Penh.

Cảm ơn các BS của BV Mắt TP.HCM đã đến khám chữa bệnh cho nhân dân chúng tôi không lấy bất kỳ một chi phí nào”. BS giám đốc BV Đa khoa Phnom Penh cũng rất vui: “Chỉ trong ba ngày mà các BS mổ được 264 người (trong đó có 35 người được mổ bằng phương pháp phaco). Qua đợt mổ mắt này chúng tôi không chỉ học tập thêm kinh nghiệm chuyên môn, mà còn học được tinh thần làm việc rất trách nhiệm và không biết mệt mỏi của các BS VN”.

Ông Nguyễn Vĩnh Nghiệp, chủ tịch Hội BTBNN TP.HCM, cũng khẳng định: “đến Campuchia còn là tình cảm, niềm vui, là trách nhiệm của hội, của người dân VN để vun đắp nghĩa tình giữa hai dân tộc, hai nước anh em. Chúng tôi sẽ còn trở lại Campuchia để tiếp tục mổ mắt miễn phí cho bà con nghèo mù của tám tỉnh biên giới sát với VN, mỗi tỉnh 200 ca”.