Ông Lưu Tuấn Anh vừa có buổi giao lưu với bạn đọc, giới thiệu cuốn sách ghi lại hồi ức của ông về mẹ Xuân Quỳnh, dượng Lưu Quang Vũ và gia đình có tên Những ô cửa gió lộng (Nhà xuất bản Kim Đồng), nhân dịp tưởng niệm 38 năm ngày mất của gia đình nhà viết kịch Lưu Quang Vũ (29-8-1988 - 29-8-2026).

Dịp này, ông Lưu Tuấn Anh chia sẻ với Tuổi Trẻ những ấn tượng của ông về dượng Vũ (Lưu Quang Vũ).

Dượng Lưu Quang Vũ thảo tính và giàu tình yêu thương

Ông Tuấn Anh kể, điều ở Lưu Quang Vũ khiến Lưu Tuấn Anh yêu mến nhất là ông có tư tưởng tự do đi trước thời đại, và tâm hồn rộng mở, tài năng lớn.

Nhưng trước hết, cậu thiếu niên Lưu Tuấn Anh ngang ngạnh ngày ấy có thể gần gũi với dượng của mình, coi như bố, đó là vì anh đã được chứng kiến Lưu Quang Vũ rất lành tính, dễ tính, thảo tính thế nào.

Giống như người vợ của mình, Lưu Quang Vũ hiếm khi mắng mỏ con cái và không bao giờ đánh con. Ông khao khát xây dựng tình yêu thương trong gia đình và ngoài xã hội.

Ở khu tập thể văn nghệ sĩ 96 Phố Huế (Hà Nội), Lưu Quang Vũ không bao giờ tranh cãi với ai về bất cứ điều gì, và cũng đứng ngoài mọi cuộc tán gẫu. Ông chẳng mâu thuẫn cũng chẳng thân với ai trong số các cư dân trong khu nhà.

Điều đặc biệt là cả bố ông Lưu Tuấn Anh (nghệ sĩ Lưu Tuấn), Lưu Quang Vũ và Xuân Quỳnh đều giống nhau ở chỗ giàu tình yêu thương vô điều kiện cho cả những đứa trẻ không phải con mình.

"Ông Vũ - bà Quỳnh và cả bố tôi nữa, là hiện thân của tình yêu. Bố tôi yêu Mí - con của mẹ tôi với Lưu Quang Vũ, bằng một tình yêu mà tôi chưa thấy trường hợp nào tương tự, như bạn tâm giao. Mẹ tôi thì chăm Kít, con của Lưu Quang Vũ và người vợ đầu Tố Uyên, như con của mình.

Lưu Quang Vũ cũng yêu quý tôi theo cách như vậy. Họ phải có rất nhiều tình yêu trong lòng mới làm được như thế. Bố, mẹ, dượng tôi đều có đặc tính ấy", ông Lưu Tuấn Anh nói với Tuổi Trẻ.

Ông kể, thời gian đầu đứa trẻ Lưu Tuấn Anh chưa thể quen với việc mẹ mình có một người chồng mới với những điều tiếng vây quanh. Nhưng sau khi mẹ sinh em Mí (Lưu Vũ Quỳnh Thơ), Tuấn Anh bắt đầu nhận thấy dượng Vũ là người dễ mến, tử tế với vợ con nên càng ngày càng gần gũi với dượng hơn.

Lưu Quang Vũ và Xuân Quỳnh đều rất thảo tính nên nhiều nghệ sĩ thích tới nhà cặp vợ chồng này chơi. Ngoài khách ngành sân khấu, văn chương, còn có cả những họa sĩ như Bùi Xuân Phái rất thường ghé nhà nói chuyện hội họa với Lưu Quang Vũ và nghe Xuân Quỳnh đọc thơ.

Ông Lưu Tuấn Anh còn nhớ Lưu Quang Vũ rất rộng rãi và thích chiều vợ con, bất kể ông có nhiều tiền hay ít tiền. Từ những ngày còn nghèo khó, khi có được một khoản nhận bút nhỏ thôi là Lưu Quang Vũ kéo cả nhà đi ăn phở và khoái trá ngắm vợ con vui.

Thấy các con thèm được đi chơi mà không có điều kiện đi xa, ông cùng Xuân Quỳnh đạp xe đèo cả ba đứa con chung, riêng đến cảng Phà Đen (nay là cảng Hà Nội) để các con được ngồi chơi bên sông Hồng, vừa ngắm tàu bè qua lại, vừa ăn bánh mì mang theo.

Khi có tiền nhờ những kịch bản sân khấu đắt như tôm tươi, Lưu Quang Vũ chi tiêu rất mạnh tay cho gia đình. Ông Lưu Tuấn Anh còn nhớ có lần ông dẫn cả nhà tới một nhà hàng gần khu phố cổ ăn bít tết bò.

Thời đó phần lớn các gia đình cơm không đủ ăn thì được đi ăn phở đã là diễm phúc, vào nhà hàng kiểu Tây ăn bít tết thì quá xa xỉ. Và lần đầu tiên ông Lưu Tuấn Anh được ăn bít tết tại một nhà hàng chính là nhờ dượng Vũ.

Lưu Quang Vũ cũng để ý sắm những đồ cần thiết cho cả ba con để không đứa nào bị thiệt và phải so bì với nhau. Tuy không sống cùng nhà với dượng Vũ (Lưu Tuấn Anh ở với bố trên tầng 4, còn nhà gia đình mẹ Xuân Quỳnh ở tầng 3), nhưng Lưu Tuấn Anh vẫn được dượng mua cho cái này cái nọ như các em.

Một Lưu Quang Vũ rất ngầu và vụng về việc nhà

Khi có tiền, Lưu Quang Vũ cũng thích mua sắm áo quần mặc theo sở thích tự do của mình.

Ông Lưu Tuấn Anh kể, thành công đến từ việc viết kịch bản đã khiến Lưu Quang Vũ thay đổi nhiều về hình ảnh, từ một người dè dặt và khép mình, nhanh chóng trở thành một người đầy tự tin, vui vẻ, quảng giao.

Cách ăn mặc của ông cũng đổi khác hoàn toàn. Bộ quần áo bộ đội bạc màu trước đây được thay bằng quần bò ống loe và áo phông thời thượng. Tuy vẫn đi guốc mộc ở nhà nhưng Lưu Quang Vũ sắm thêm đôi sục có mũi kín để đi làm nên "trông ông rất ngầu".

Cách ăn mặc đó chiếu theo góc nhìn của người đương thời bị coi là kiểu ăn chơi lố lăng, nhưng nhà thơ không bận lòng.

Lưu Tuấn Anh cho biết Lưu Quang Vũ rất vụng về làm việc nhà. Khi chuyển sang viết kịch, công việc triền miên nên ông ít khi làm việc nhà. Tuy nhiên, Lưu Quang Vũ vẫn dành thời gian giúp vợ làm một số việc, trong đó thường xuyên nhất là việc xách nước từ tầng 1 lên nhà.

Ông Lưu Tuấn Anh có nhiều dịp quan sát dượng Vũ đi lấy nước. Những lúc đứng đợi hứng nước, ông có cái vẻ mơ màng, người ở đây nhưng hồn ở đâu đó.

Tuy hay trầm ngâm nhưng ông cũng giống Xuân Quỳnh, có khiếu hài hước, hay làm cho người khác cười.

Tiếc vì chưa đổi cách gọi chú Vũ là bố Vũ

Trong cuốn sách Những ô cửa gió lộng (giải B Giải thưởng Sách quốc gia lần thứ VIII năm 2025), Lưu Tuấn Anh dành nhiều trang cho dượng Lưu Quang Vũ, để khắc họa chân dung một nhà viết kịch tài năng nhưng yêu thơ đắm đuối và một con người có trái tim nhân ái, rộng mở.

Ông Tuấn Anh cũng nói về điều khiến ông nuối tiếc nhất là đã chưa kịp đổi cách gọi từ "chú Vũ" sang "bố Vũ" khi Lưu Quang Vũ còn sống, như Lưu Minh Vũ gọi mẹ anh là "má Quỳnh".

Đạo diễn Đào Trọng Khánh: Lưu Quang Vũ là một người may mắn

Tuổi Trẻ trò chuyện với NSND - đạo diễn Đào Trọng Khánh, người bạn thân đã đi vào bài thơ 'Đêm đông chí uống rượu với bác Lâm và bác Khánh nói về những cuộc chia tay thời loạn'. Ngày 29-8 năm nay là tròn 35 năm ngày mất của Lưu Quang Vũ.