Phóng to

Biểu tình phản đối chính quyền Syria ở Bucharest (Romania) ngày 21-3 - Ảnh: Reuters

Toàn bộ 15 thành viên Hội đồng Bảo an nhấn mạnh tuyên bố chung thể hiện “mối quan ngại lớn về tình hình ngày một tồi tệ ở Syria, dẫn đến các cuộc khủng hoảng nhân quyền”. Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki Moon cho biết bản tuyên bố đã gửi một thông điệp rõ ràng: kêu gọi Syria chấm dứt bạo lực và khởi động đàm phán giữa chính phủ và phe đối lập.

“Tôi hi vọng động thái thống nhất và mạnh mẽ này sẽ đánh dấu bước chuyển trong phản ứng của cộng đồng quốc tế đối với cuộc khủng hoảng ở Syria” - Reuters dẫn lời ông Ban Ki Moon. Hội đồng Bảo an cảnh báo sẽ đưa ra “các bước được xem là thích hợp” nếu Damascus không hợp tác và thực thi “ngay lập tức và đầy đủ” kế hoạch của ông Annan.

Trung Quốc, Nga đồng ý

Theo AFP, kế hoạch sáu điểm của cựu tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Kofi Annan yêu cầu Syria phải chấm dứt bạo lực và triển khai binh lính, vũ khí hạng nặng tại những khu vực đông dân, cho phép người dân diễu hành hòa bình, báo chí hoạt động. Kế hoạch cũng bao gồm việc ngừng bắn hai giờ mỗi ngày để dành không gian cho các hoạt động hỗ trợ nhân đạo, y tế. Hội đồng Bảo an yêu cầu Damascus phóng thích những người bị bắt giữ và cung cấp chi tiết những nơi giam giữ họ.

Nga và Trung Quốc, hai nước từng hai lần phủ quyết nghị quyết của Liên Hiệp Quốc về Syria (vào tháng 10-2011 và tháng 2-2012), đã gây bất ngờ khi “khuyến khích” Tổng thống Syria Bashar al-Assad và phe đối lập “hợp tác chân thành” với ông Annan, “áp dụng đầy đủ và ngay lập tức” kế hoạch nhằm thoát khỏi cuộc khủng hoảng.

Tân Hoa xã cho biết đại sứ Trung Quốc tại Liên Hiệp Quốc Lý Bảo Đông hoan nghênh việc thông qua tuyên bố chung, cho đó là diễn biến tích cực hướng đến một giải pháp chính trị cho cuộc khủng hoảng và kêu gọi chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad và tất cả các bên “chấm dứt bạo lực ngay lập tức”. Ông cũng kêu gọi quốc tế ủng hộ nỗ lực trung gian của cựu tổng thư ký Liên Hiệp Quốc.

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cho biết Matxcơva tỏ ra hài lòng là bản tuyên bố không đưa ra “tối hậu thư, đe dọa hay kết tội ai”.

Bạo lực lan sang Libăng

Trong khi đó, tại Syria bạo lực vẫn không giảm. Hãng tin Ả Rập Al Jazeera cho biết các thành phố như Homs vẫn là mặt trận của lực lượng chính phủ và phe chống đối. Các nhà hoạt động tại đây ước tính hơn 30 người chết trong ngày 21-3, tiếp tục thêm vào danh sách hơn 8.000 người thiệt mạng kể từ khi mâu thuẫn bùng phát cách đây một năm. Phe đối lập ngày 22-3 tuyên bố đã thành lập hội đồng quân sự để điều phối các hoạt động xung quanh thủ đô Damascus.

Cùng lúc, bạo lực từ Syria lại đang có bước lan rộng. Theo Reuters, tối 21-3 bạo lực từ Syria đã vượt qua biên giới sang Libăng. Một số quả đạn pháo đã rơi xuống ngôi làng Al-Qaa thuộc Libăng và các khu vực lân cận làm một người bị thương. Al-Qaa, cách biên giới khoảng 10km, là điểm dừng chân đầu tiên của hàng ngàn người tị nạn Syria vào Libăng. Cùng ngày, quân đội Syria nổ súng và lựu đạn tại ngôi làng Muqaybleh khiến người dân rời bỏ nhà cửa do hoảng sợ.

Nhiều nhân chứng cho biết quân đội Syria đã nhiều lần nã đạn sang bên kia biên giới khi truy đuổi những người tị nạn khiến nhiều người thiệt mạng. Giới phân tích lo ngại mối liên hệ thân thiết của Syria với nhóm Hezbollah, đang kiểm soát một phần Libăng, sẽ khiến bạo lực lan sang Libăng, đặc biệt nếu các nước khác trong khu vực trang bị vũ khí cho phe nổi dậy ở Syria.