Đạo diễn Lê Nguyên Đạt cho Tuổi Trẻ Online biết ông đưa vở cải lương Nhật thực của tác giả Lê Duy Hạnh đến với Liên hoan sân khấu quốc tế Nam Á và Đông Nam Á tại Vân Nam, Trung Quốc.

Vở cải lương Nhật thực và đường dài sáng tạo

Vở cải lương thể nghiệm Nhật thực (từ kịch bản Diễn kịch một mình) ra mắt khán giả năm 2019 với diễn viên Lê Trung Thảo một mình "tung hoành" mấy nhân vật: người diễn viên, trung thần, vua và nịnh thần.

7 năm trôi qua, vở vẫn liên tiếp trở đi trở lại với nhiều phiên bản mới. Có nghĩa vở như công trình mở, cứ mỗi lần diễn là thêm thắt vũ đạo, âm nhạc, đường dây vở diễn, trang phục, cách thể hiện của diễn viên… 

Không chỉ có Lê Trung Thảo, ở mỗi phiên bản có sự gia giảm diễn viên tùy theo ý đồ của đạo diễn.

Năm ngoái, Nhật thực nhận tới 4 giải vàng trong Liên hoan sân khấu quốc tế Asean 2025 (Nam Ninh, Trung Quốc), gồm giải vàng cho đạo diễn, vở diễn và cho hai diễn viên Lê Trung Thảo và Bình Tinh.

Chính vì thành tích này nên ban tổ chức đã mời Nhật thực tiếp tục tham gia liên hoan diễn ra từ 25 đến 30-5 tại Vân Nam, Trung Quốc. Đoàn Việt Nam sẽ có hai suất diễn vào ngày 27 và 29-5.

Ông Nguyên Đạt cũng có phần phát biểu về nghệ thuật truyền thống Việt Nam trong hội thảo sân khấu quốc tế tại liên hoan này. Những ý kiến đóng góp sẽ được đưa vào bảng tin sân khấu thế giới từ liên hoan.

Lê Trung Thảo thấy may mắn vì được tham gia Nhật thực

Chia sẻ với Tuổi Trẻ Online trước khi đem chuông đi đánh xứ người, Lê Trung Thảo cho biết anh cảm thấy may mắn vì được tham gia Nhật thực xuyên suốt trong 7 năm nay.

"Dễ gì diễn viên có được một vở diễn nhiều thử nghiệm để mình có thể độc diễn như vậy, nên tôi xem hành trình gắn bó 7 năm với Nhật thực là hành trình hạnh phúc.

Khi diễn một mình tôi chủ động hơn trong ca diễn. Khi diễn phiên bản với các diễn viên khác, khó khăn một chút khi phải tính toán, phối hợp với bạn diễn như thế nào cho hợp lý. Tuy nhiên, phiên bản nào cũng thú vị, khiến mình phải trăn trở, sáng tạo y như lần đầu" - Lê Trung Thảo tâm sự.

Lần này đến với liên hoan có đến 5 diễn viên. Ba diễn viên chính là Lê Trung Thảo, Bình Tinh và Lê Hải. Bên cạnh đó là hai phụ diễn gồm Ngọc Cương (con trai cố nghệ sĩ Chinh Nhân) và diễn viên múa Phượng Hằng.

Lê Nguyên Đạt cho biết bản dựng mới ông làm gọn gàng chỉ 60 phút. Cách dựng phù hợp với yêu cầu của liên hoan là hướng tới tính đương đại, giao lưu văn hóa thế giới.

Vì vậy các trình thức cổ tương đối nặng trong các bản dựng trước đây sẽ có giảm, chỉ giữ lại những tinh hoa, mọi thứ mang tính ước lệ, biểu tượng nhiều hơn.

"Ở bản dựng này chúng tôi bổ sung thêm người trẻ là Ngọc Cương và Phượng Hằng. Lê Hải trước đây chỉ mang mặt nạ diễn, giờ cho lộ diện, có hát nhiều hơn. Chúng tôi muốn có sự tiếp nối, đào tạo thế hệ trẻ trong một vở diễn. Đưa các bạn ra quốc tế học hỏi để trở về có thêm kiến thức, cách nhìn mới về sân khấu" - ông Đạt nhấn mạnh.

Vì đảm bảo tính dân tộc và đương đại trong vở diễn nên trang phục cho vở diễn cũng khác. Trước đây tuyền trắng, đen, giờ có thêm màu sắc. Trước đây chỉ là kịch một người, giờ cũng mang tinh thần đó nhưng nhiều người diễn hơn để thử nghiệm sự phối hợp tập thể.

Trang trí sân khấu cũng giảm, chủ yếu là 3 dải lụa màu trắng, đỏ, vàng như các giai đoạn cải lương từ quá khứ, hiện tại đến tương lai. Trên cái sườn cơ bản khi qua tiếp cận sân khấu thực tế có khi phải gấp rút thay đổi, cân chỉnh cho phù hợp điều kiện biểu diễn.

Ông Đạt bày tỏ đây là điều ê kíp lo lắng nhưng cũng là thử thách để mọi người ứng biến cho phù hợp trong điều kiện cơ động, hội nhập, thích ứng kịp thời với sân khấu quốc tế. Vì vậy đòi hỏi các diễn viên tham gia cũng phải rất chuyên nghiệp, nhanh, nhạy.

Đoàn Việt Nam có suất diễn ngày 27-5 tại Học viện nghệ thuật Vân Nam và một suất ngày 29-5 tại Nhà hát Đen, được xem là nhà hát lớn nhất ở Vân Nam. Mỗi suất diễn phục vụ trên dưới 1.000 khán giả.

Xem cải lương... mới trong Nhật thực

TTO - Tối 5-5, vở cải lương thể nghiệm Nhật thực do nhà hát thể nghiệm Thế giới trẻ (Trường ĐH Sân khấu - điện ảnh TP.HCM) phối hợp với sân khấu Sen Việt thực hiện sẽ được giới thiệu đến khán giả TP.HCM tại rạp Công Nhân.