* Tổ chức kinh tế được Nhà nước cho thuê đất có được quyền cho các đơn vị khác thuê lại đất không?

- LS NGUYỄN VĂN HẬU: Khoản 4 điều 5 của Luật đất đai năm 2003 có qui định: “Nhà nước trao quyền sử dụng đất cho người sử dụng đất thông qua hình thức giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất đối với người đang sử dụng đất ổn định; qui định quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất”. Những đối tượng này được sử dụng những quyền cụ thể nhưng cũng phải tuân theo những nghĩa vụ cụ thể được qui định trong pháp luật đất đai. Tại khoản 1 điều 111 của Luật đất đai năm 2003 có qui định về quyền và nghĩa vụ của tổ chức kinh tế được Nhà nước cho thuê đất. Theo đó, tổ chức kinh tế được Nhà nước cho thuê đất được quyền thế chấp, bảo lãnh bằng tài sản thuộc sở hữu của mình gắn liền với đất thuê tại các tổ chức tín dụng được phép hoạt động ở VN để vay vốn sản xuất, kinh doanh theo qui định của pháp luật; được quyền bán tài sản, góp vốn bằng tài sản thuộc sở hữu của mình gắn liền với đất thuê và chỉ được quyền cho thuê lại đất đã được xây dựng xong kết cấu hạ tầng trong trường hợp được phép đầu tư xây dựng kinh doanh kết cấu hạ tầng tại khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu kinh tế.

Chính vì vậy, việc Công ty cổ phần Xây lắp điện thuê đất của Nhà nước để làm văn phòng, xưởng sản xuất và nhà kho nhưng lại đem một phần đất này để cho thuê lại là vượt quá quyền sử dụng đất của mình. Hành vi cho Công ty TNHH SX-TM dịch vụ Bạch Việt thuê lại một phần đất mà Công ty cổ phần Xây lắp điện đang thuê của Nhà nước là vi phạm Luật đất đai, vì Luật đất đai không cho phép tổ chức kinh tế được Nhà nước cho thuê đất cho thuê lại phần diện tích đất thuê trong những trường hợp như trên.

* Hợp đồng thuê đất số 622/HĐTĐ-TNMT ngày 27-1-2005 giữa UBND TP.HCM và Công ty cổ phần Xây lắp điện có cho phép Công ty cổ phần Xây lắp điện được quyền cho thuê lại đất?

- Thực hiện đúng theo qui định của Luật đất đai, tại khoản 5.1 điều 5 của hợp đồng thuê đất nói trên có qui định rất rõ: trong thời gian thực hiện hợp đồng, bên B (Công ty cổ phần Xây lắp điện) không được chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê lại, thế chấp, góp vốn bằng giá trị quyền sử dụng khu đất thuê. Điều đó càng chứng tỏ việc cho thuê lại đất đối với phần diện tích đất được thuê của Nhà nước của Công ty cổ phần Xây lắp điện đã vi phạm hợp đồng thuê đất nói riêng và vi phạm pháp luật đất đai nói chung.

* Công ty TNHH SX-TM dịch vụ Bạch Việt có liên quan đến sự vi phạm của Công ty cổ phần Xây lắp điện hay không?

- Công ty TNHH SX-TM dịch vụ Bạch Việt thuê đất để phục vụ sản xuất kinh doanh là một nhu cầu chính đáng. Tuy nhiên, việc Công ty cổ phần Xây lắp điện cho thuê lại đất là một hành vi vi phạm pháp luật. Dù Công ty TNHH SX-TM dịch vụ Bạch Việt biết hay không biết hành vi vi phạm pháp luật của đơn vị cho thuê đất thì Công ty TNHH SX-TM dịch vụ Bạch Việt vẫn là một bên có liên quan.

UBND TP.HCM có quyền thu hồi phần đất mà Công ty cổ phần Xây lắp điện đem cho Công ty TNHH SX-TM dịch vụ Bạch Việt thuê lại vì Công ty cổ phần Xây lắp điện đã thực hiện không đúng hợp đồng thuê đất ký với UBND TP.HCM, vi phạm điều cấm của hợp đồng, vượt quá quyền hạn mà pháp luật cho phép.

Vấn đề thiệt hại do việc thu hồi đất này sẽ do hai công ty tự giải quyết với nhau hoặc giải quyết bằng con đường tòa án theo qui định pháp luật.