Phóng to

Chiếc máy đa năng chạy bằng sức gió do Cao Xuân Dũng chế tạo đang được lắp ráp, cho chạy thử nghiệm

TT - Không như những người bạn cùng lớp phải chạy vạy cho được một chân việc làm ở các cơ quan nhà nước, sau khi tốt nghiệp lớp trung cấp cơ khí chế tạo máy của Bộ Nông nghiệp, Cao Xuân Dũng nhất quyết về quê (xã Tam Đàn, huyện Phú Ninh, Quảng Nam).

“Về quê - Dũng nói - coi thử mình có làm được cái máy gì cho bà con nông dân dùng không”. Và quả thật, bao năm qua anh đã làm được nhiều loại máy phục vụ nông nghiệp. Bà con nông dân mê lắm!

Đam mê chế tạo máy

Vào những năm còn khó khăn mọi thứ đều bao cấp, Dũng đã một mình đứng ra mở xưởng cơ khí, với nguồn vốn vay mượn từ người thân và bạn bè khoảng 2 lượng vàng, bất chấp mọi lời can ngăn. Dũng kể ban đầu xưởng cơ khí cũng xập xệ, máy móc thuộc loại cổ lỗ sĩ. Nhưng ai cần gì là Dũng đáp ứng ngay. Từ chiếc cày sắt bị gãy, đến chiếc máy tuốt lúa bị trục trặc..., khi có người yêu cầu là anh khăn gói đến sửa liền.

Thời đó, nhiều vị lãnh đạo của Tam Kỳ mời Dũng về làm cán bộ quản lý nhưng anh tìm cách từ chối. Dũng tâm sự: “Cái tính mình nó liều, đã thích là làm cho bằng được, thấy máy móc lạ là tháo rời ra xem, loại nào khi sử dụng thấy không ổn là mình cải tiến. Vô cơ quan nhà nước lỡ ai bảo mình phá máy móc của Nhà nước không chừng. Thôi thì ở nhà làm cái mình thích mà bà con nông dân lại cần”.Những năm 1990 tiền làm được bao nhiêu Dũng đều đổ vô xưởng cơ khí nhỏ của mình. Ban ngày trần lưng hàn gò, sửa chữa máy nông nghiệp, tối về hì hục với bản vẽ thiết kế của những chiếc máy mà theo Dũng là nên cải tiến để có hiệu suất cao hơn.

Mỗi lần ra đồng thấy bà con còng lưng đạp máy tuốt lúa, Dũng nghĩ tại sao không làm cái máy đập lúa liên hoàn chạy bằng máy nổ năng suất có thể cao gấp trăm lần! Nghĩ là làm, đêm về lại chong đèn, ngày lại trần lưng hàn gò. Hơn một tháng sau chiếc máy đập lúa liên hoàn đầu tiên có mặt trên cánh đồng Quảng Nam. Đó là vào năm 1992. Sau đó là hàng loạt máy đập lúa khác từ xưởng của Dũng đến với người nông dân. Từ chiếc máy đập lúa liên hoàn, Dũng cải tiến thành chiếc máy đập lúa đa năng, từ gặt, đập, vận chuyển đến cày đất chỉ trên một chiếc đầu kéo máy nổ. Không dừng lại ở chiếc máy đập liên hoàn, Dũng bắt tay vào chế tạo các loại máy xát, xay bột phục vụ chăn nuôi trên cơ sở những chiếc máy xay nhập ngoại, với giá thành chỉ bằng một nửa giá máy nhập, năng suất xay lại gấp 2-3 lần. Dũng bảo toàn bộ máy nông nghiệp mình chế tạo hay cải tiến đều đem bán chịu hoặc cho người nông dân sử dụng thử, nếu thấy “ưng cái bụng” mới trả tiền.

Chính vì vậy mà những năm 1990 - 1998, Dũng còn có thêm biệt danh là Dũng “nợ”. Dũng tâm sự: “May mắn trong đời mình là giữ được chữ tín, từ chủ đại lý bán vật tư đến người nông dân mình đều tin tưởng và họ cũng tin mình, nên mọi cái... đều vô tư”. Dần dần các công ty tìm đến Dũng: hàng chục chủng loại máy nông nghiệp và các loại máy phục vụ công nghiệp khác được đặt hàng như máy sấy, máy đóng cọc, máy khoan khảo sát, máy ép cọc trong xây dựng… Vậy là máy của Dũng không chỉ ở trên những cánh đồng đất Quảng mà có mặt ở nhiều miền của đất nước, kể cả trên những cánh đồng bên Lào...

Phóng to

Dũng "liều" lắp chiếc máy đa năng chạy bằng sức gió tại xưởng chế tạo của mình

“Cuộc chiến” với chiếc cối xay gió

Một hôm, tình cờ Dũng nhìn thấy chiếc cối xay gió của Hà Lan trên tấm lịch treo tường. Thế là Dũng lại tự hỏi tại sao mình không chế tạo một cái máy chạy bằng sức gió? Dũng kể: “Bắt đầu từ tết năm 2003, cái cối xay gió trên tấm lịch treo tường cứ ám ảnh tôi. Tại sao không giúp bà con tận dụng nguồn năng lượng từ gió để sản xuất? Gió ở quê mình thì nhiều vô kể.

Mãi đến tháng 8-2004, khi trong xưởng của Dũng bất ngờ mất điện, hai chiếc quạt thông gió vẫn cứ chạy đều, ý tưởng chiếc máy chạy bằng sức gió lại thôi thúc. Lần này Dũng quyết định chối từ các đơn đặt hàng, bỏ thời gian nghiên cứu và chế tạo chiếc máy chạy bằng sức gió. Ròng rã hơn mười ngày, bản vẽ chi tiết cùng những tính toán thông số kỹ thuật hoàn thành, Dũng âm thầm bắt tay vào chế tạo. Theo Dũng mô tả, chiếc máy đa năng chạy bằng sức gió của mình cũng chẳng có gì phức tạp. Chỉ là hệ thống cánh quạt với sải cánh dài 6m để lấy sức gió, đặt trên một chân đế bằng sắt vững chãi, cao thấp tùy vị trí đặt. Từ hệ thống cánh quạt này, một hệ thống truyền lực được đưa xuống phía dưới để lắp đặt với một máy bơm nước hay một máy xay xát gạo.

Tháng 9-2004, Dũng mang một “hệ thống máy” xuống bờ biển Tam Thanh cho chạy thử. Thử rồi thành... thiệt: chiếc máy bơm nước có đường kính ống 50cm, hút nước từ giếng lên độ cao hơn 3m, nước chảy ào ào... Tiếp tục, Dũng cho chạy máy xay xát gạo rồi máy sục khí hồ tôm... Tất cả đều ổn. Cuối cùng Dũng đúc kết: “Chiếc máy chạy bằng sức gió rất phù hợp với bà con nông dân vùng nông thôn Quảng Nam vốn còn nghèo khó”. Sau khi tính toán tiền mua vật tư sắt thép, Dũng quyết định đưa ra một giá thành rẻ đến bất ngờ. Toàn bộ quạt gió và bộ truyền động lực có giá thành khoảng 2,5 triệu đồng. Còn nếu gắn thêm một máy xay xát gạo có giá khoảng 800.000 đồng, và máy bơm nước khoảng 250.000 đồng là có thể sử dụng không phải tốn một khoản chi phí nhiên liệu nào cả.

Theo tính toán của Dũng, một hộ dân vùng núi hay vùng biển chỉ cần khoảng 3,5 triệu đồng, có thể sử dụng khoảng 20 năm, tính bình quân mỗi năm chỉ tốn chi phí khoảng 175.000 đồng tiền bơm nước, xay xát gạo, máy phát điện hay các loại máy nông cụ khác phục vụ đời sống (một giá thành quá sức rẻ so với giá nhiên liệu ngày càng tăng hiện nay). Chiếc máy chạy bằng sức gió được Dũng đem giới thiệu tại triển lãm thành tựu ngành công nghiệp Quảng Nam đầu năm 2005, và được UBND tỉnh Quảng Nam tặng bằng khen vì những sáng tạo mới phục vụ người nông dân. Ông Vũ Ngọc Hoàng, bí thư Tỉnh ủy Quảng Nam, khi tận mắt nhìn thấy chiếc máy đã cho rằng đây là một sáng tạo mới mà suốt 30 năm sau giải phóng chưa ai nghĩ đến. Nó sẽ góp phần xóa đói giảm nghèo cho người nông dân Quảng Nam.