Phóng to

Phải bản lĩnh lắm hoa hậu Venezuela mới sải bước tự tin và cười tươi như hoa trên nền nhạc chậm, trầm, buồn và lạ như thế! Ảnh: T.T.D.

TT - LTS: Sau khi xem chương trình Duyên dáng áo dài của cuộc thi Hoa hậu hoàn vũ 2008 đêm 24-6, nhiều bạn đọc đã gửi thư về bày tỏ niềm tự hào về áo dài VN nhưng tỏ ra thất vọng về việc chọn nhạc nền cho chương trình.

"Chán quá”, "buồn quá”, "tẻ nhạt quá” là lời than của không ít khán giả, kèm theo những lo ngại về các chương trình kế tiếp khi cuộc thi chính thức còn chưa bắt đầu.

Theo nhiều khán giả tại chỗ lẫn bạn xem đài, nhạc nền cho phần trình diễn bốn bộ sưu tập (Mùa hương sắc - Liên Hương, Tinh hoa hội tụ - Thuận Việt, Áo dài VN - Sĩ Hoàng và Chân dung Âu Á - Võ Việt Chung)... hơi lạ. Đó không phải là thứ âm nhạc sôi động, phóng khoáng, giàu đất diễn cho sàn catwalk. Đó cũng không phải là thứ nhạc nhiều biến đổi, lạ tai theo kiểu "thời thượng" do các DJ tạo ra. Và đó tuyệt nhiên cũng không thuộc thể loại world music - vốn được coi là "cứu tinh" cho các chương trình ngày nay, khi người ta cần những cái "lạ tai, hổng giống ai".

Nhạc nền của đêm Duyên dáng áo dài hoàn toàn khác với những gì mọi người đã nghe trước đó: giai điệu và tiết tấu chậm, đều; mang âm hưởng dân ca (không biết dân ca của nước nào hay vùng đất nào) nhưng phần lớn là những âm hưởng trầm buồn; không lời nhưng thỉnh thoảng xen những âm thanh lạ tai hoặc những tiếng ca không rõ lời lẽ, nội dung. Và cảm giác chung của nhiều người là sao xa lạ, buồn não nề, chẳng mấy thích hợp với không khí đáng lẽ vui vầy, tưng bừng của đêm hội áo dài.

Trả lời thắc mắc này, nhạc sĩ Đức Trí cho biết phần nhạc nền của bốn bộ sưu tập (phần chính của chương trình) đều do anh soạn. Anh đã viết mới những nhịp điệu, giai điệu chính của các đoạn nhạc và thêm vào đó những âm thanh, âm giai, đoạn ca của những người dân tộc thiểu số VN mà anh sưu tập được từ đĩa nhạc Music from Vietnam vol.3: Ethnic Minorities (Âm nhạc VN vol.3: dân tộc thiểu số gồm 29 đoạn nhạc của những người dân tộc thiểu số tại VN).

Và cách lồng ghép "đầy sáng tạo" này đã gây nhiều khó hiểu cho phần đông khán thính giả. Ví dụ với đoạn nhạc cho bộ sưu tập Chân dung Âu - Á, nhạc nghe rất ủ rũ. Thực tế, đó lại là một đoạn trong bài Muyn Kuit do Ama Kim/Ama De thể hiện bằng tiếng Ê Đê mà ngay cả nhạc sĩ Đức Trí cũng chưa có thời gian tìm hiểu nội dung. Liệu đoạn hát đó có được người Ê Đê dùng trong những dịp vui?

Với ba đoạn nhạc còn lại, nhạc sĩ Đức Trí cũng dùng những đoạn ca Ru con trên nương (Thao Thi Xung/Giang Xeo Ga thể hiện bằng tiếng H'Mông) cùng nhiều đoạn nhạc của vùng Tây Bắc, kết hợp với dân ca Bắc bộ, Nam bộ, tuồng và điệu Bắc trong cải lương.

Nhạc sĩ Đức Trí cho biết sở dĩ anh dùng các chất liệu âm nhạc dân gian, âm nhạc của người dân tộc thiểu số vì muốn giới thiệu đến khán giả trong lẫn ngoài nước âm nhạc đặc trưng cũng như đa dạng của người Việt. Có thể coi đó là một thiện ý và được thực hiện một cách táo bạo. Tuy nhiên, sự táo bạo này hơi vội vàng và cũng chưa thật sự cần thiết, phù hợp. Rõ ràng thứ âm nhạc dẫu đặc sắc này vẫn quá lạ lẫm với cả người Việt chính gốc. Đó cũng là thứ âm nhạc lâu đời, xưa cũ - vốn khó thích hợp với sàn diễn bóng bẩy của thời hiện đại.

Áo dài ngày nay còn được biến tấu đủ kiểu với cổ vuông, cổ tròn, cổ chữ V, tay rộng, tay hẹp, tay dài, tay lỡ, tay ngắn, sát cánh, tay có tay không... để "cả thế giới cùng mặc được" cơ mà. Há gì nhạc cho trình diễn áo dài phải chậm, đều và lạ lùng như thế?