Phóng to

Toàn cảnh buổi thảo luận - Ảnh: B.D.

TTO - Tìm thấy tình yêu thật sự, người khuyết tật (NKT) phải làm thế nào để bảo vệ? Họ nên kết hôn với người đồng cảnh hay là người bình thường? Khi kết hôn, NKT làm thế nào để thực hiện trọn vẹn thiên chức làm vợ, làm mẹ, làm chồng?...

Trả lời những câu hỏi ấy không phải là điều dễ dàng. Song, với 5 tiếng đồng hồ cùng ngồi lại, cùng trao đổi, cùng sẻ chia, buổi thảo luận Tình yêu và hôn nhân gia đình của NKT, do Chương trình khuyết tật và phát triển tổ chức sáng nay (9-7) đã phần nào tìm được những đáp án.

Hơn 100 NKT, từ những bạn SV đến các anh chị đã thành gia lập thất, hoặc vẫn còn chờ đợi nửa kia, đã đem đến nhiều câu chuyện xúc động và những tâm tư nguyện vọng trong một phần đời sống rất lớn của mỗi người: tìm được bến đỗ đời mình.

Vượt rào đến hạnh phúc

Tại sao không khi hai anh chị Nguyễn Minh Thắng và Đỗ Thị Tuyết dí dỏm cười nói: “Chúng tôi quen biết và là vợ chồng gần 10 năm rồi. Chúng tôi rất hạnh phúc”. Câu chuyện về anh chị thật cảm động, khi cách đây 19 năm, trong lúc làm nhiệm vụ ở Campuchia, anh bị đạn nổ làm mù hai mắt, mất một tay phải. Người vợ cũ của anh hay tin, hậu sản qua đời khi đứa con của anh còn đỏ hỏn. Rồi chị gặp anh ở bệnh viện trong lần đến thăm bệnh bạn mình. Cảm phục rồi dần dà sinh yêu mến, cô gái xuân sắc ấy đã chăm sóc con anh và yêu anh. Nhưng để được là vợ là chồng của nhau thì hai anh chị đã phải mất 9 năm thuyết phục gia đình.

“Niềm động viên lớn nhất của tôi là sự hy sinh của anh cho đất nước, đó chính là nghị lực để tôi suốt đời nguyện làm tay – làm mắt cho anh mà không một chút nề hà”, chị chia sẻ. Còn với anh, “vợ con là nguồn động lực để tôi luôn sống vui tươi và hạnh phúc”, anh tươi cười. Hiện chị đang làm tại Công ty may cổ phần Tân Bình, còn anh thì là chủ nhiệm câu lạc bộ văn nghệ khuyết tật Khát vọng của quận Tân Bình, đứa con gái bé bỏng ngày ấy giờ đã là một thiếu nữ học lớp 12. Tiếng cười không dứt trong câu chuyện của anh chị làm người khác không cảm thấy một chút già cỗi, bi quan nào trong đời sống vợ chồng đã bước qua tuổi son trẻ rất lâu rồi…

Phóng to

Anh Nguyễn Văn Bảnh sẻ chia những kinh nghiệm vượt qua rào cản gia đình của mình cùng nhiều bạn trẻ - Ảnh: B.D.

Hay đó là những sẻ chia rất chân thật của anh Nguyễn Văn Bảnh, cử nhân ĐH KHXH&NV TP.HCM, chủ cơ sở mátxa dành cho người khiếm thị mang tên Chiến Thắng. “Tôi có hai đứa con, đứa lớn 13, đứa nhỏ lên 3; lúc đầu cũng gian nan thuyết phục gia đình bên vợ chấp nhận mình là con rể vì mình là người khiếm thị! Nhưng hai năm, nước chảy đá mòn, gia đình vợ không thể làm ngơ trước tình cảm và sự quan tâm của tôi nên rồi chúng tôi đã có cuộc sống hạnh phúc như ngày nay”.

Anh Bảnh tiếp tục với “bí quyết” ngỏ lời yêu cùng người vợ của mình, mọi người hứng khởi tán thưởng, bởi “nếu mình nghĩ mình là NKT thì mình sẽ là NKT, mình không tự tin thì mình sẽ tự thu mình lại. Niềm tin và nghị lực trong mỗi con người mới chính là quan trọng, mới là thước đo chứ không phải dáng vẻ bên ngoài hay bất kỳ gì khác….”, anh bộc bạch.

Còn rất nhiều NKT khác trong buổi thảo luận khác đi cùng một nửa của mình, hoặc đã có một bến đỗ hạnh phúc. Hầu hết đều rạng ngời vẻ mặt hạnh phúc, giọng cười lạc quan về cuộc sống, về tình yêu, mà một chị bạn đi cùng tôi còn cảm nhận “mình thấy mình là người bình thường mà chưa chắc đã lạc quan bằng họ”…

Vượt qua những e ngại

Song, để chiến thắng hoàn cảnh – chiến thắng bản thân không phải là điều dễ dàng. Một vấn đề lớn được đặt ra: rào cản trong hôn nhân của NKT là gì và làm sao để giải quyết chúng? Hầu hết “người thật việc thật” đều chia sẻ: đó là sự ngăn cản từ phía gia đình – nhất là đấng sinh thành của những người con lành lặn… Điều đó cũng dễ hiểu, “không ai muốn con mình khổ” như tâm sự của nhiều bạn trẻ đang chuẩn bị xây dựng cuộc sống hôn nhân với NKT. Mà “cái khổ” ấy từ đâu, chính là sự lo lắng về vấn đề chu toàn tài chính, vai trò trụ cột trong gia đình nếu đó là một người chồng; việc sinh con, làm mẹ, làm dâu sẽ khó khăn muôn vàn nếu đó là một người vợ… Khuyết tật vận động hay khiếm thính – khiếm thị, có di truyền chăng!... Vâng, tất cả những lo âu ấy cũng làm chính người trong cuộc không ít người đã nản lòng và bỏ cuộc.

Bạn Lê Quí Hạ, giám đốc Trung tâm Công tác xã hội và phát triển cộng đồng (TT - Hội SV Trường ĐH KHXH&NV TP.HCM) cho biết: "Chỉ khoảng 0,6% NKT có trình độ ĐH, CĐ; khoảng 70% NKT rơi vào hoàn cảnh thất nghiệp. Do vậy, việc đảm bảo về tài chính cho gia đình của NKT là cực kỳ khó khăn, trong khi, đối với mỗi gia đình, tài chính đảm bảo là điều rất quan trọng". Quả thật, vật chất không là tất cả nhưng đối với một đời sống gia đình, nó ảnh hưởng rất lớn. Chia sẻ ý kiến với Hạ, vấn đề được đặt ra: NKT cần được hỗ trợ để vượt lên, cũng như phải biết tự tạo cho mình niềm tin. Song, cũng không ít bạn trẻ suy nghĩ: "Nếu mình biết gói ghém thì với đồng lương một triệu/tháng cũng đủ hạnh phúc và no ấm...".

Còn rất nhiều vấn đề đặt ra, chẳng hạn như ý kiến của anh Bá Thiện, một NKT khá nổi tiếng trong giới công nghệ thông tin về một điều "nhạy cảm" nhưng thiết thực được rất đông các bạn trẻ khuyết tật quan tâm: nên chăng có những cuộc nghiên cứu về việc chăn gối trong đời sống vợ chồng? Để từ đó NKT có thêm những kỹ năng, những kiến thức cần thiết, xây dựng cho mái ấm của mình được tròn đầy hơn, bởi như anh Đức Hiền, một NKT vận động chia sẻ "Tuy chuyện vợ chồng chỉ là hương hoa trong đời sống của hai người nhưng đó là hương hoa để kết trái"...

Trao đổi với chúng tôi, chị Võ Thị Hoàng Yến, Giám đốc chương trình “Khuyết tật & phát triển” (DRD-Disability resource and development), cho biết: "Chúng tôi chọn chủ đề tình yêu - hôn nhân - gia đình làm mở màn cho các buổi thảo luận do DRD tổ chức, vì đây là chủ đề được khá nhiều bạn trẻ khuyết tật quan tâm trên diễn đàn của chúng tôi. Từ những buổi thảo luận này, chúng tôi sẽ tìm ra được các rào cản đối với NKT về từng vấn đề một cách cụ thể và thực tế nhất, qua đó, cũng sẽ cố gắng tìm ra phương pháp giải quyết. Về lâu dài, chúng tôi sẽ nỗ lực hình thành các CLB theo những chủ đề mà mình đã thảo luận, để các bạn khuyết tật có thể hỗ trợ, chia sẻ với nhau nhiều hơn và DRD sẽ là chất xúc tác cho hoạt động của các nhóm".