Theo Hãng tin AFP ngày 27-4, các tay súng thánh chiến và lực lượng ly khai đã đồng loạt tấn công nhiều khu vực trên khắp Mali từ ngày 25-4, khiến Bộ trưởng Quốc phòng Sadio Camara thiệt mạng và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ mất kiểm soát tại miền bắc.

Diễn biến được đánh giá là thách thức lớn nhất đối với chính quyền quân sự kể từ khi lên nắm quyền vào năm 2020.

Tấn công phối hợp trên toàn quốc

Các cuộc tấn công bắt đầu từ rạng sáng 25-4, do liên minh nổi dậy người Tuareg thuộc Mặt trận Giải phóng Azawad (FLA) phối hợp với lực lượng vũ trang Hỗ trợ Hồi giáo và Tín đồ Hồi giáo (JNIM) thực hiện, nhắm vào nhiều khu vực trải dài trên lãnh thổ Mali.

Một trong những diễn biến gây chấn động nhất là cái chết của Bộ trưởng Quốc phòng Sadio Camara trong một vụ đánh bom xe nhằm vào nhà riêng của ông tại Kati - khu vực được xem là thành trì của chính quyền quân sự gần thủ đô Bamako. Vụ tấn công khiến vợ thứ hai và hai cháu của ông thiệt mạng.

Chính phủ Mali cho biết ông Camara đã trực tiếp chống trả các tay súng tấn công, thậm chí "vô hiệu hóa được một số đối tượng" trước khi qua đời do vết thương tại bệnh viện. Nhà chức trách thông báo sẽ tổ chức quốc tang cho vị tướng.

Giao tranh vẫn tiếp diễn trong ngày 26-4 tại nhiều khu vực, bao gồm Kati, các thành phố miền bắc như Kidal, Gao, cũng như Sevare ở miền trung. Tình hình tại một số nơi được mô tả là "hỗn loạn" với nhiều tiếng súng.

Trong khi đó, lãnh đạo chính quyền quân sự, tướng Assimi Goita, chưa xuất hiện công khai kể từ khi các cuộc tấn công nổ ra. Một nguồn tin an ninh cho biết ông đang ở "một nơi an toàn".

Tình hình an ninh thêm bất ổn

Ở miền bắc, các nhóm nổi dậy Tuareg tuyên bố đã giành quyền kiểm soát hoàn toàn thành phố Kidal - một địa bàn chiến lược từng là thành trì của họ.

Theo các nguồn tin địa phương, các lực lượng hỗ trợ quân đội Mali, bao gồm đơn vị Africa Corps của Nga, đã rút khỏi thành phố sau một thỏa thuận chưa được công bố chi tiết.

"Khi đoàn xe quân sự rời đi, các tay súng đã nhanh chóng kiểm soát các tuyến phố", một cư dân tại Kidal cho biết.

Trước đó, quân đội Mali từng tái chiếm Kidal vào tháng 11-2023 với sự hỗ trợ của lực lượng quân sự tư nhân Nga Wagner, chấm dứt hơn một thập kỷ kiểm soát của phiến quân.

Việc thành phố này một lần nữa rơi vào tay lực lượng nổi dậy cho thấy cán cân quyền lực tại miền bắc đang biến động mạnh.

FLA cũng tuyên bố đã thiết lập hiện diện tại khu vực Gao, cho thấy phạm vi hoạt động ngày càng mở rộng.

Tại thủ đô Bamako, tình hình an ninh được siết chặt. Binh sĩ dựng rào chắn, phong tỏa các cơ sở quân sự, trong khi sân bay quốc tế đã hoạt động trở lại sau khi tạm gián đoạn vì giao tranh ở vùng ngoại ô. Nhiều người dân vẫn trong trạng thái hoang mang.

"Tôi vẫn còn nghe tiếng nổ vang trong tai, thật sự ám ảnh", một cư dân chia sẻ.

Liên minh đối lập CFR cảnh báo Mali đang "lâm nguy", cho rằng chính quyền quân sự đã không thể đảm bảo các cam kết về an ninh và ổn định.

Trong khi đó, Liên minh các quốc gia Sahel (AES) - gồm Mali, Burkina Faso và Niger - lên án các cuộc tấn công là "âm mưu nghiêm trọng" từ các thế lực thù địch.

Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres và Liên minh châu Âu cũng đồng loạt lên án bạo lực, kêu gọi tăng cường hỗ trợ quốc tế để đối phó với chủ nghĩa cực đoan và khủng bố trong khu vực.

Bộ trưởng Quốc phòng Mali bị hạ sát: Đòn giáng mạnh vào Nga?

Bộ trưởng Quốc phòng Mali thiệt mạng trong vụ tấn công vào nhà riêng gần căn cứ quân sự bên ngoài thủ đô Bamako. Đây được cho là đòn giáng mạnh vào Nga.