Với khung giá mới này sẽ tạo “cơ hội” để các công ty nước được phép tăng tối đa đến 50% so với khung giá hiện nay. Một 1m³ nước sạch ở TP.HCM và Hà Nội giờ đây hoàn toàn có thể bị đẩy từ 12.000 đồng lên 18.000 đồng theo khung giá mới.

Xét về bài toán kinh doanh của một doanh nghiệp, cả điện và nước đều là những khoản chi phí đầu vào hết sức quan trọng, nay giá đầu vào tăng nên giá bán sản phẩm cũng phải tăng theo. Thế nhưng trong bối cảnh nền kinh tế đang đối mặt với tình trạng suy giảm mạnh, biểu hiện qua sức mua của thị trường yếu, lượng hàng tồn kho tăng nhanh... thì việc buộc họ tăng giá chẳng khác nào đẩy họ vào con đường phá sản nhanh hơn nữa.

Điều khiến người dân, doanh nghiệp càng bức xúc hơn nữa là lý do tăng giá của cả công ty điện và công ty nước đã không thuyết phục khi cho rằng do chi phí đầu vào tăng, thua lỗ...

Thực tế nếu xem lại hoạt động quản lý kinh doanh của hai ngành này cho thấy người tiêu dùng hiện đang phải gánh những rủi ro từ việc quản lý kém. Với ngành điện, bỏ qua những con số mà kiểm toán đã công bố thua lỗ hàng ngàn tỉ đồng, chỉ riêng việc tổn thất điện năng vẫn ở mức rất cao 10%, con số này cao hơn rất nhiều so với các nước trong khu vực chỉ 5%.

Riêng với ngành nước, con số thất thoát nước còn lớn hơn rất nhiều, bình quân khoảng 27%. Trong đó riêng tại TP.HCM, Tổng công ty Cấp nước Sài Gòn (Sawaco) thừa nhận tỉ lệ thất thoát nước ở mức hơn 38%. Còn tại Hà Nội, Tổng công ty Nước sạch Hà Nội - đơn vị vừa đề xuất lên UBND TP Hà Nội tăng giá nước sạch thêm 35% - cũng cho hay tỉ lệ thất thoát nước sạch ở đây lên đến 30%.

Nếu so với lượng điện và nước tiêu thụ của cả nước hiện nay sẽ cho thấy tỉ lệ thất thoát này lớn đến mức nào. Và chắc chắn để bù đắp cho phần hao hụt này, cả công ty điện và công ty nước đang bắt người tiêu dùng phải móc túi chi trả khi tính giá bán lẻ.

Có lẽ với những lĩnh vực khác, người tiêu dùng sẽ dùng quyền của mình bằng cách từ chối không mua dịch vụ, sản phẩm, thế nhưng do đây là lĩnh vực Nhà nước còn chi phối, độc quyền nên khi giá tăng họ vẫn phải chấp nhận “cắn răng” sử dụng.

Theo các chuyên gia, cùng với xăng dầu, điện nước là những mặt hàng đặc biệt, giá hiện vẫn chưa theo thị trường nên cần phải có sự giám sát chặt chẽ từ các cơ quan quản lý. Chẳng hạn, đối với điện và nước cần phải đặt ra một lộ trình rõ ràng việc chống thất thoát và chỉ khi nào lộ trình này làm tốt, việc tăng giá mới được tính đến.

Kết thúc sáu tháng, Tổng cục Thống kê đã công bố số lượng doanh nghiệp phá sản, ngừng hoạt động lên 26.300 và con số này đang tiếp tục tăng từng ngày. Đáng lý hơn lúc nào hết, đây là thời điểm phải chăm chút, gỡ khó cho doanh nghiệp, tìm cách giúp người sản xuất giảm giá thành sản phẩm. Thế nhưng việc bồi thêm cú tăng giá điện ngay trong thời điểm này đã khiến họ thật sự bị “đo ván” ngay trên sân nhà.