Phóng to

Người dân làm các thủ tục nhà đất tại Phòng công chứng số 2, quận 5 - Ảnh: THANH ĐẠM

TT - Bộ Tài nguyên - môi trường vừa thêm một lần nữa kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xử lý một số vướng mắc quanh việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) theo mẫu thống nhất (gọi tắt là giấy đỏ). Quan điểm cấp thêm một giấy nữa để xác lập quyền sở hữu nhà không được ai đồng tình. Song người dân vẫn chưa hoàn toàn an tâm nếu chỉ sử dụng một tờ “giấy đỏ” với nội dung như hiện nay.

Cốt lõi vấn đề là “nhà trên đất của ai”?

Ông Phan Văn Cheo, trưởng Phòng Công chứng số 1, cho biết trong tuần qua số hồ sơ công chứng mua bán, chuyển nhượng nhà đất rất ít. “Tương tự ở Phòng Công chứng số 2, chúng tôi cũng lập hợp đồng mua bán theo mẫu mới: “hợp đồng mua bán quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất”, ai đồng ý thì chúng tôi chứng nhận. Những trường hợp như vậy trong vài ngày qua không nhiều. Có thể dân còn đi hỏi xem ngân hàng có đồng ý như vậy không, rồi mới quay lại phòng công chứng” - ông Cheo nói.

TP.HCM: đề xuất hướng giải quyết trong vòng 15 ngày(TT-TP.HCM) - Chiều 1-3, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Đua đã làm việc với các sở ngành, quận huyện xung quanh các vướng mắc khi thực hiện nghị định 181 (về thi hành Luật đất đai).Tại cuộc họp, các sở đều có chung quan điểm là việc thực hiện qui định về cấp “giấy đỏ” phải theo hướng đơn giản. Theo kiến nghị của Sở Tài nguyên - môi trường, đối với các trường hợp khi chuyển sang sổ đỏ thì phần nhà vẫn được ghi nhận (ghi chú vào giấy đỏ phần tài sản đã sở hữu trước đó).Trường hợp xây dựng mới sau khi hoàn công công trình, đóng thuế trước bạ xem như được công nhận về quyền sử dụng đất ở và quyền sở hữu nhà ở. UBND TP yêu cầu Sở Tài nguyên - môi trường chủ trì, phối hợp với các sở ngành liên quan nghiên cứu, đề xuất hướng giải quyết và trình UBND TP sau 15 ngày.

Trong khi đó, theo ông Trần Anh Tuấn, trưởng Phòng Công chứng số 3, người dân khu vực quận 2, 9, Thủ Đức không thắc mắc gì về “giấy hồng” hay “giấy đỏ”, mà các công chứng viên lại bị... áy náy về việc “giấy đỏ” không thể hiện rõ quyền sở hữu tài sản trên đất. Chính sự áy náy của các công chứng viên đã khiến một số người dân quyết định... rút hồ sơ về.

Ông Tuấn thừa nhận giải pháp tình thế là làm hợp đồng theo mẫu như các phòng công chứng khác chỉ nhằm “ổn” cho cơ quan công chứng, còn muốn “ổn” cho người dân thì trên “giấy đỏ” phải ghi rõ chủ quyền của tài sản trên đất. Theo ông Tuấn, trong thời điểm “chạy thuế” cuối năm 2004, lượng hồ sơ liên quan đến nhà đất có khi lên đến 700 hồ sơ/ngày, nhưng những ngày qua chỉ còn chưa tới 100 hồ sơ/ngày.

Lãnh đạo UBND quận Tân Phú cho rằng chủ trương chỉ có một loại giấy là hợp lý vì càng nhiều giấy tờ càng gây rắc rối cho dân. Tuy một giấy (GCNQSDĐ theo mẫu thống nhất) nhưng trên đó cần ghi rõ ràng sở hữu căn nhà là của ai, còn việc thể hiện quyền sở hữu ấy bằng từ “công nhận” hay “đăng ký” đều có thể được. Còn ông Cheo và nhiều công chứng viên khác cho rằng phải ghi rõ người đứng tên chủ quyền căn nhà vì dù có cho đăng ký đi chăng nữa cũng không thể hiện “quyền sở hữu”.

Tài sản trên đất vẫn được coi trọng

Sự thể hiện chưa rõ ràng quyền sở hữu tài sản trên đất đã được Bộ Tài nguyên - môi trường (TN-MT) biết trước ngay từ khi trình Thủ tướng Chính phủ ban hành nghị định 181 về thực hiện Luật đất đai. Cụ thể khoản 1 điều 44 nghị định 181 ghi rõ trường hợp có nhà, công trình kiến trúc khác, cây lâu năm gắn liền với đất ở... thì được ghi nhận trên GCNQSDĐ, và “việc đăng ký quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất thực hiện theo qui định của pháp luật về đăng ký bất động sản”. Luật đăng ký bất động sản hiện chưa có, nhưng đăng ký quyền sở hữu bất động sản không có nghĩa là cấp thêm một giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà. Bởi việc cấp thêm một loại giấy nữa sẽ làm phát sinh những phức tạp và không phù hợp chủ trương cải cách hành chính...

Trong khi chưa có Luật đăng ký bất động sản, ngay sau khi thực hiện NĐ 181 (tháng 12-2004), Sở TN-MT đã hướng dẫn trong trường hợp có một trong những loại giấy tờ hợp lệ (chưa phải là “giấy hồng”), khi làm thủ tục để cấp GCNQSDĐ thì chỉ cần chuyển các thông tin về tài sản từ các giấy tờ đó sang GCNQSDĐ mới, nội dung ghi “theo giấy... số... ngày... tháng... năm..., tên cơ quan có thẩm quyền cấp.

Mới đây, một trong những nội dung mà Bộ TN-MT kiến nghị lên Thủ tướng Chính phủ là cơ quan có thẩm quyền cấp GCNQSDĐ xác nhận luôn quyền sở hữu tài sản trên đất. Nếu tài sản đó thuộc quyền sở hữu của chủ đất có quyền sử dụng đất vô thời hạn (tình trạng phổ biến hiện nay) thì được ghi rõ trên GCNQSDĐ; trường hợp có thay đổi, biến động như tăng, giảm diện tích, thay đổi qui mô... thì chỉ cần làm đơn đăng ký (thay vì làm lại toàn bộ hồ sơ xác lập quyền sở hữu nhà như trước đây). Trường hợp cá biệt là người thuê đất xây nhà (có quyền sở hữu tài sản trên đất nhưng không có quyền sử dụng đất) thì được ghi rõ thời gian thuê đất (ví dụ thuê trong vòng 40 năm). Làm được như vậy, mọi thủ tục liên quan đến nhà đất sẽ rất đơn giản, người dân không bị gây rắc rối và cơ quan quản lý không có lý do gì để đòi hỏi thêm những giấy tờ, thủ tục không cần thiết khác để nhũng nhiễu dân.

ĐOAN TRANG

Ông ĐÀO ANH KIỆT, Phó giám đốc Sở TN-MT: Không “gắn chặt” mà “bỏ vào” “Giấy hồng” (giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở) hay “giấy đỏ” đều bảo hộ quyền sở hữu cho người dân. Đâu có ai nói Nhà nước không công nhận “giấy hồng”, và một khi đã công nhận thì có ra loại giấy khác nhằm thống nhất trong cả nước thì đâu phải chối bỏ việc bảo hộ quyền sở hữu của người dân! Nhưng nếu với “giấy hồng” trước đây thì nhà và đất luôn phải “gắn chặt” nhau, nếu nhà có thay đổi thì phải làm lại hồ sơ từ đầu; còn với GCNQSDĐ, nếu có thay đổi gì thì chỉ cần “bỏ vào” giấy phép xây dựng và giấy trước bạ là xác lập quyền sở hữu rồi. Như vậy GCNQSDĐ theo mẫu mới giống y như bằng khoán trước kia, cơ quan nhà nước quản lý được mà người dân không tốn công sức nhiều khi làm thủ tục. Việc “đẻ” thêm bất cứ giấy gì khác chỉ làm người dân khổ thêm mà thôi! Nếu thay đổi được quan điểm “bỏ vào” thay cho “gắn chặt” thì chẳng có chuyện gì rắc rối cả.