Tranh cãi quanh yêu cầu thi tuyển phương án kiến trúc đối với dự án chung cư tại TP.HCM gần đây cho thấy cách hiểu quy định vẫn còn chưa thống nhất giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp. 

Tuy nhiên theo hướng dẫn mới nhất từ Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng cho thấy không phải mọi công trình chung cư đều thuộc diện bắt buộc thi tuyển.

Ngày 24-3, Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng đã có văn bản số 764 phúc đáp văn bản của Công ty cổ phần Đầu tư địa ốc Đại Quang Minh, đề nghị hướng dẫn về việc thi tuyển phương án kiến trúc công trình thuộc dự án khu đô thị Sala (khu đô thị mới Thủ Thiêm, phường An Khánh, TP.HCM).

Theo đó, Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng dẫn quy định tại Nghị định 06/2021 của Chính phủ quy định chi tiết một số nội dung về quản lý chất lượng, thi công xây dựng và bảo trì công trình xây dựng, công trình dân dụng, bao gồm công trình nhà ở và công trình công cộng. 

Trong đó công trình nhà ở gồm các tòa nhà chung cư, nhà ở tập thể khác, nhà ở riêng lẻ, nhà ở riêng lẻ kết hợp các mục đích dân dụng khác.

Theo quy định tại khoản 3 điều 2 Luật Nhà ở 2023, nhà chung cư là nhà ở có từ hai tầng trở lên, có nhiều căn hộ, có lối đi, cầu thang chung, có phần sở hữu riêng, phần sở hữu chung và hệ thống công trình hạ tầng sử dụng chung cho gia đình, cá nhân, tổ chức, bao gồm nhà chung cư được xây dựng với mục đích để ở và nhà chung cư được xây dựng có mục đích sử dụng hỗn hợp.

Cùng với đó, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư, nhà chung cư có mục đích sử dụng hỗn hợp (được gọi tắt là nhà chung cư hỗn hợp) được thiết kế, xây dựng để sử dụng vào mục đích ở và các mục đích khác như làm văn phòng, dịch vụ, thương mại...

Đáng chú ý, với các chung cư có bố trí diện tích thương mại, dịch vụ, Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng khẳng định đây vẫn là "nhà ở có mục đích sử dụng hỗn hợp", không phải là công trình công cộng. Đây là điểm mấu chốt trong việc xác định nghĩa vụ thi tuyển kiến trúc.

Văn bản phúc đáp của Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng cho rằng về yêu cầu thi tuyển, Luật Kiến trúc 2019 quy định chỉ áp dụng đối với một số trường hợp cụ thể, như công trình công cộng cấp đặc biệt, cấp I, hoặc công trình có vai trò điểm nhấn trong đô thị, nằm trên các trục đường chính theo quy hoạch được duyệt.

Đối chiếu với dự án được hỏi, Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng thông tin công trình chung cư tại khu đô thị Sala có hơn 80% diện tích là nhà ở, không thuộc danh mục công trình điểm nhấn đô thị và cũng không nằm trên các tuyến đường chính theo quy hoạch phân khu. Vì vậy "không thuộc trường hợp phải thi tuyển phương án kiến trúc".

Kết luận này cho thấy việc áp dụng yêu cầu thi tuyển cần dựa trên tiêu chí pháp lý cụ thể, thay vì áp dụng rộng cho mọi dự án chung cư. 

Đây cũng là cơ sở để tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp, trong bối cảnh nhiều ý kiến cho rằng quy định đang bị hiểu theo hướng mở rộng, làm phát sinh thêm thủ tục và chi phí không cần thiết.

Bất cập quy định thi tuyển kiến trúc: 'Rào cản' trực tiếp càng làm cho giá nhà bị đẩy cao

Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, những bất cập trong quy định thi tuyển phương án kiến trúc hiện nay gây lãng phí thời gian, tiền bạc của doanh nghiệp, là những tác nhân trực tiếp đẩy giá bất động sản tăng cao.