Đôi mắt mờ đục của người chồng 56 tuổi nhòe nước mắt, hai tay run run thắp nén nhang lên bàn thờ người vợ xấu số. Mắt cậu con trai cũng rưng rưng. Cô con gái 16 tuổi u sầu, không biết tâm sự cùng ai từ khi không còn mẹ. Không ai cằn nhằn em thức dậy trễ, đang làm cỏ vườn bỏ đi vô nhà nghỉ không bị rầy làm biếng.

Buổi chiều đi làm mướn cho người ta về, bước tới cửa nhà thèm được mẹ ôm hôn hay gõ đầu khen chê đủ thứ. Mâm cơm trống một chỗ ngồi. Cầm cái lược chải đầu cũng thấy nhớ. Quen nằm ngủ chung với mẹ, "bây giờ tối ngủ một mình. Đi ra đi vô chỉ được gặp ba với hai anh". Lau nước mắt, em chỉ kỷ vật của mẹ mà em lén giấu lại là cái áo bà ba màu vàng... Cha bệnh tật suốt ngày quanh quẩn trong nhà nên mẹ là lao động chính. Mẹ em - bà Phạm Thị U. - đã chết sau khi đi chích thuốc ở phòng mạch BS H.

Mũi thuốc chết người

Khoảng 6g30 chủ nhật 1-10-2006, bà U. đến nhà BS H. khám bệnh. Bà bị nhức đầu, ho, mệt. "Nhìn bà có vẻ ngoài ốm yếu, nghĩ người dân lao động ở quê làm nhiều ăn ít" (lời BS H.) nên ông không hỏi thêm gì. Sau khi khám, đo huyết áp, BS H. chích một ống Gentamicin 80mg vào mông và chích tĩnh mạch một ống vitamin C 500mg, bán ba liều thuốc bảo bà U. uống trong một ngày. Khoảng 8 giờ, bà U. có việc phải ra quán cách nhà chừng 200m.

Gặp người em dâu, bà than: "Hồi sáng tôi chích hai mũi thuốc ở nhà BS H. sao giờ thấy tay chân bủn rủn, không có sức". Ngồi trên băng ghế đá của quán được chừng 20 phút, bà bị ngả đầu về phía sau, miệng há hốc, trào nước bọt, mắt trợn ngược, không nói được. Hàng xóm đưa bà đi bệnh viện cấp cứu. Bà tắt thở trên đường đi.

Tổ chức giám định pháp y tỉnh kết luận nguyên nhân tử vong "là phù hợp với trường hợp choáng phản vệ do tiêm chích tân dược" (sốc thuốc).

Công an huyện khởi tố ông H. với tội danh "vi phạm qui định về khám bệnh, chữa bệnh, bán thuốc", điều 242 Bộ luật hình sự. Chị của BS H. mang 17 triệu đồng đến phụ lo chi phí mai táng cho bà U., xin chồng bà làm đơn bãi nại để ông H. không bị ở tù. Ngày 10-7-2007, tòa án nhân dân huyện đưa vụ án ra xét xử công khai. Chồng bà U. vắng mặt, vì theo như ông nói, ông không nhận được giấy triệu tập của tòa.

Tại tòa, BS H. thừa nhận đã tự ý khám, chữa bệnh, bán thuốc tại nhà mà không đăng ký giấy phép hành nghề y dược tư nhân, không hỏi tiền sử bệnh, tiền sử dị ứng… của bệnh nhân, không thử phản ứng thuốc trước khi chích... Trong khi hai loại thuốc ông H. chích cho bà U. đều có nguy cơ gây sốc phản vệ.

Tòa xét thấy hành vi của ông H. là rất nguy hiểm cho xã hội, trực tiếp xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe con người, gây mất trật tự, an ninh địa phương, nhưng xét hoàn cảnh nhân thân tốt, gia đình khó khăn, thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, được phía bị hại bãi nại nên phạt ông H. 15 tháng tù, cho hưởng án treo, thử thách 2 năm.

Biết sợ thì đã muộn

Sau phiên tòa, BS H. vẫn được tiếp tục công tác tại trạm y tế, nhưng chỉ làm phần việc ghi chép sổ sách. Hai tháng sau gặp tôi, BS H. cho biết ông rất sợ ánh mắt khinh bỉ của người xung quanh. "Mấy tháng bị đình chỉ công tác, tôi trốn ru rú trong buồng, không dám ló đầu ra ngoài gặp bất cứ ai, có lúc muốn tự tử chết cho rồi. Tội nghiệp thằng con mới phải ráng sống".

Ông kể đã tốt nghiệp đại học y dược hệ chính qui, có học chuyên môn ngắn hạn về điện tim. Ông đã làm việc 14 năm ở trung tâm y tế huyện. Bốn năm đầu ông trực tiếp khám bệnh, điều trị. Sau đó, ông chủ yếu làm công tác phòng dịch, thỉnh thoảng cũng trực cấp cứu ở bệnh viện đa khoa huyện.

Năm 2006, vợ kinh doanh thất bại bỏ nhà đi. Ông xin chuyển về tuyến xã để giảm áp lực công việc, có thời gian chăm sóc con trai đang tuổi mẫu giáo. Giữa tháng 9-2006, trạm y tế xã vui mừng đón bác sĩ đầu tiên của trạm. "Nhưng niềm vui đó ngắn ngủi quá” - chị trưởng trạm xót xa nói.

Đúng là "không có bác sĩ nào muốn cầm kim chích chết người" như lời của người nhà bà U. nói. Do đó họ đã tỏ ra thông cảm với BS H. và chấp nhận số mệnh của người thân của mình. Tuy nhiên, không phải vì thế mà BS có thể chủ quan bỏ qua những qui định mà ngành y tế đã đúc kết được bằng chính những kinh nghiệm đau xót, có khi phải trả bằng sinh mạng con người như qui định thử phản ứng thuốc.

Điều đáng sợ là BS H. nói rằng sốc thuốc phụ thuộc nhiều vào thể trạng của người được chích thuốc và "thử thuốc trước khi chích là qui định nhưng đâu phải lúc nào mình cũng làm". Ông cũng nói: "Có những lúc mình vượt rào. Và không phải chỉ mình tôi vượt rào". Tôi đã đến một số phòng mạch tư, thấy chuyện ông H. nói là có thật.

Nghĩ đến thân nhân của bà U., đến hai người chị của ông H. tất tả dầm mưa đi tới nhà bà U. mong dùng tất cả tấm lòng bù đắp thiệt hại do ông lỡ gây ra, lại nghĩ đến câu niềm tin vào y đức, tôi muốn hỏi khi nào hết cảnh BS thiếu kiến thức, tham tiền, bất chấp nguy hại tính mạng bệnh nhân, "vượt rào" điều trị ngoài chuyên môn cho phép?