Góp ý Tuổi Trẻ Online phiên bản mới Tại đây

Không nên dùng kháng sinh cho trẻ khi mắc các bệnh lý hô hấp

13/11/2017 15:16 GMT+7

Khi thay đổi thời tiết, trẻ nhỏ rất dễ bị mắc các bệnh lý về đường hô hấp biểu hiện bằng ho, sổ mũi, sốt…

Không nên dùng kháng sinh cho trẻ khi mắc các bệnh lý hô hấp - Ảnh 1.

Hiện nay, nhiều bậc phụ huynh có thói quen dùng kháng sinh cho trẻ khi có những triệu chứng trên. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe của trẻ. Bởi với trẻ nhỏ, ho có thể là biểu hiện của nhiều bệnh lý khác nhau và không phải lúc nào cũng cần dùng đến kháng sinh.

Không tùy tiện sử dụng kháng sinh khi trẻ bị ho

Có nhiều nguyên nhân khiến trẻ bị ho, có thể là biểu hiện của một bệnh lý nhiễm trùng hay do dị ứng với những tác nhân lạ từ môi trường không khí như khói, bụi, phấn hoa...

Đối với trẻ em, do khả năng bảo vệ và miễn dịch của trẻ kém hơn so với người lớn nên nguyên nhân chính khiến trẻ bị ho, sổ mũi thường là do nhiễm những siêu vi gây bệnh ở đường hô hấp lây lan trong không khí. Những siêu vi này không bị ảnh hưởng bởi kháng sinh. Vì vậy việc uống kháng sinh không thể cải thiện bệnh mà chỉ làm trẻ mệt thêm, làm cho vi khuẩn dễ nhờn thuốc, kháng thuốc và gây ra nhiều tác dụng phụ như dị ứng, tiêu chảy,...

Cha mẹ chỉ nên cho trẻ uống kháng sinh khi nào thật sự cần thiết, chẳng hạn khi có những dấu hiệu nhiễm trùng như: sốt cao, họng có mủ, sưng đỏ, thở mệt, khó thở, xét nghiệm máu có bạch cầu tăng, X-quang phổi có tổn thương, tiền căn có bệnh lý thấp khớp… và khi dùng kháng sinh nhất thiết phải được sự chỉ định của bác sĩ.

Chăm sóc và theo dõi trẻ khi mắc các bệnh lý về hô hấp

Dù có sử dụng kháng sinh hay không, đối với những trẻ đang mắc bệnh lý đường hô hấp, chúng ta cần biết cách chăm sóc trẻ như sau:

 - Khi bị bệnh, trẻ thường biếng ăn, biếng bú. Phụ huynh nên chia nhỏ bữa ăn và khuyến khích trẻ ăn, bú nhiều lần trong ngày. Nếu trẻ bỏ bú vì bị nghẹt mũi, cần làm thông thoáng mũi trước khi cho bú.

 - Cho trẻ uống đủ nước, vì uống đủ nước giúp trẻ mau hạ sốt, làm loãng đàm nhớt và việc hấp thụ các thuốc, cũng như thức ăn tốt hơn.

- Thường xuyên làm thông thoáng mũi cho trẻ:

+ Đối với trẻ lớn: hướng dẫn trẻ hỉ mũi đúng cách. Hỉ mũi từng bên. Dùng ngón tay đè một bên mũi, hỉ mạnh bên kia và làm ngược lại. Lưu ý: không được bịt hai mũi cùng một lúc.

+ Đối với trẻ nhỏ: phụ huynh dùng giấy mềm xếp góc nhọn (bấc sâu kèn), đưa vừa đủ vào mũi trẻ. Làm vài lần đến khi sạch nước mũi. Trong trường hợp nước mũi đặc gây nghẹt mũi nhiều, phụ huynh nên dùng dung dịch nước muối sinh lý NaCl 0,9% nhỏ 2 - 3 giọt mỗi bên mũi, sau đó dùng giấy mềm làm sạch mũi như trên.

Bên cạnh đó, các bậc phụ huynh cần phải thường theo dõi trẻ để sớm phát hiện các dấu hiệu nặng cần đưa trẻ đến bệnh viện khám ngay sau đây:

 - Trẻ không uống được hoặc bỏ bú: nghĩa là khi đút từng thìa (muỗng cà phê) nước hay sữa cho trẻ uống nhưng trẻ không nuốt được, hoặc trẻ không thể tự mút khi đưa vú mẹ vào miệng trẻ.

 - Trẻ nôn tất cả mọi thứ: khi đút từng thìa nước hoặc sữa, trẻ uống được nhưng ngay lập tức trẻ nôn ra ngay. Cho trẻ ngưng vài phút, lặp lại như trên nếu trẻ vẫn nôn ngay nghĩa là trẻ có dấu hiệu "nôn tất cả mọi thứ".

- Trẻ bị co giật.

- Trẻ li bì: trẻ ngủ nhiều hơn bình thường và khó lay gọi hoặc khi lay gọi trẻ mở mắt nhưng sau đó lại thiếp đi.

 - Trẻ thở nhanh: cần đếm nhịp thở khi trẻ nằm yên trong một phút. Nhịp thở từ 60 lần trở lên (đối với trẻ dưới 2 tháng tuổi), 50 lần (đối với trẻ từ 2 – 12 tháng tuổi) và 40 lần (đối với trẻ từ 12 tháng đến 5 tuổi) thì trẻ có thở nhanh.

- Trẻ thở co lõm ngực: quan sát lồng ngực khi trẻ nằm yên. Bình thường khi hít vào, lồng ngực hai bên nở ra. Nếu khi hít vào, hai bên lồng ngực lõm vào, trẻ bị thở co lõm ngực.

- Trẻ thở rít: để tai ở vùng mũi miệng trẻ, mắt quan sát vùng ngực - bụng. Bình thường khi trẻ hít vào, tai ta nghe được tiếng thở của bé có âm sắc nhẹ nhàng. Nếu tai ta nghe một âm sắc thô ráp khi trẻ hít vào, trẻ có dấu hiệu thở rít.

Hậu quả của việc lạm dụng thuốc kháng sinh

Khi bản thân hoặc con cái mình có những biểu hiện bất thường về sức khỏe như sốt, ho, sổ mũi thì phụ huynh thường tự ra các tiệm thuốc tây mua thuốc cho uống, phổ biến là thuốc kháng sinh.

Nguồn: Trung tâm Truyền thông Giáo dục Sức khỏe Quảng Ninh