Khổ qua đúng là “thuốc đắng dã tật”

11/07/2018 17:10 GMT+7

Khổ qua hay còn gọi là mướp đắng, là loài cây có quả ăn được và vị của nó thuộc loại đắng nhất trong các loại rau quả.

Khổ qua đúng là “thuốc đắng dã tật” - Ảnh 1.

Ảnh minh họa. Nguồn: youtube.com

Khổ qua là loại rau củ có tác dụng giải cảm, tăng cường sức đề kháng, an thần, giảm mỡ máu... Đặc biệt, công dụng điều trị đái tháo đường (ĐTĐ) của nó ngày càng được chứng minh.

Khổ qua hay còn gọi là mướp đắng, thuộc họ bầu bí, là loài cây sống ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, có quả ăn được và vị của nó thuộc loại đắng nhất trong các loại rau quả. Chính vì điều đó đã khiến cho nhiều người e ngại đến nỗi không ăn được, nhưng cũng từ vị đắng ấy mà tạo nên sự đặc biệt cho loài cây này.

Những lợi ích tuyệt vời của khổ qua

Theo Đông y, khổ qua có vị đắng, tính hàn, công dụng thanh nhiệt, giải độc. Trẻ em bị chứng rôm sảy hoặc nhọt lâu ngày không vỡ, khi lấy khổ qua thái miếng mỏng xoa nhẹ và đều lên vùng da bị bệnh sẽ cho hiệu quả khá tốt. Nấu nước uống hoặc chế biến dạng canh khổ qua dùng trong các bữa ăn hoặc sử dụng dạng trà uống hàng ngày có công dụng tán nhiệt giải thử, giảm sốt, giải cảm và tăng cường sức đề kháng. Sử dụng khổ qua thường xuyên cũng có tác dụng an thần, dễ ngủ.

Ngoài những tác dụng có lợi trên, các nhà lương y thời xưa và nay cũng đã sử dụng khổ qua để điều trị chứng tiêu khát khá hiệu quả, đây là một chứng bệnh có triệu chứng mang nhiều nét tương đồng với một căn bệnh mà nền y học hiện đại gọi là ĐTĐ. Để hiểu rõ hơn vấn đề này, các nhà khoa học trên thế giới đã tiến hành nhiều thử nghiệm lâm sàng và cho thấy khổ qua có tác động ý nghĩa thật sự đối với căn bệnh thế kỷ này.

Các công trình nghiên cứu tại Hoa Kỳ đã khẳng định được vai trò của khổ qua có hiệu quả trong việc sửa chữa tế bào beta tuyến tụy (đây là tế bào đảm nhận chính công việc sản xuất insulin - một nội tiết tố có vai trò quan trọng giúp cân bằng lượng đường trong máu, một yếu tố mà bệnh nhân ĐTĐ thường khiếm khuyết), nó làm tăng nồng độ insulin trong máu và tăng cường độ nhạy của insulin, cải thiện khả năng hấp thu glucose của tế bào và cản trở việc tăng đường huyết bất thường do gan bài tiết. Vị đắng của khổ qua cũng có vai trò kích thích đường ruột tiết ra một số chất ức chế sự hấp thu đường tại ruột, điều này có ý nghĩa đối với những trường hợp bị tăng đường huyết sau ăn.

Người bị bệnh ĐTĐ thông thường sẽ kèm theo hội chứng rối loạn chuyển hóa, điều này liên quan đến việc tăng cân, rối loạn mỡ máu và tăng huyết áp. Đây là vấn đề quan trọng mà các nhà điều trị thường khuyên người bệnh chú ý đến vì nó làm tăng nguy cơ dẫn đến các bệnh lý về tim mạch. Do đó người bệnh cần phải điều chỉnh chế độ tập luyện và ăn uống để khống chế sự tiến triển của bệnh ĐTĐ, cũng như sự xuất hiện của một vài bệnh lý khác thường đi kèm. Một số chất có trong khổ qua đã chứng tỏ giúp ích cho người bệnh trong vấn đề này. Sử dụng trà hay nước ép khổ qua hàng ngày có thể đạt hiệu quả trong việc giảm cân, làm giảm các loại mỡ máu không có lợi, ổn định huyết áp và ngăn ngừa các bệnh lý về tim mạch.

Ngoài những tác dụng trên, người ta còn tìm thấy trong trái khổ qua có chứa hàm lượng vitamin C phong phú thuộc loại hàng đầu trong các loại rau. Sử dụng hàng ngày có thể giúp cơ thể tăng cường sức đề kháng, tiêu diệt các loại vi khuẩn và vi rút, chống lại tế bào ung thư, hỗ trợ hiệu quả cho bệnh nhân ung thư đang điều trị bằng tia xạ. Đồng thời, nó giúp cơ thể ngăn chặn quá trình oxy hóa, làm chậm sự lão hóa, hạn chế các nguy cơ bệnh lý về tim mạch, tăng huyết áp, tổn thương thần kinh…

Những trường hợp không nên dùng khổ qua

Tuy khổ qua có nhiều tính năng hữu ích nhưng do nó có tính hàn nên những người tỳ vị hư hàn không nên dùng, thường sẽ có các biểu hiện như ăn uống khó tiêu, đầy bụng, tiêu phân lỏng.

Vì khổ qua có đặc tính hạ đường huyết nên cần lưu ý không nên sử dụng trong các trường hợp người bệnh đang có biểu hiện đường huyết xuống thấp.

Phụ nữ có thai không nên dùng vì có thể gây co thắt cơ tử cung và xuất huyết dẫn tới hư thai hoặc sinh non. Phụ nữ đang cho con bú cũng không được khuyến khích dùng vì một số thành phần trong khổ qua có thể truyền qua sữa mẹ đang cần làm rõ.

Việc sử dụng khổ qua thường xuyên cũng có tác dụng ức chế sự thụ thai ở tử cung, cho nên tác động này có lợi hay có hại thì còn tùy vào việc sử dụng và mong muốn của người phụ nữ đang trong độ tuổi sinh đẻ.

Một số thử nghiệm trên chuột cũng cho thấy tác dụng gây độc của khổ qua ở liều cao và kéo dài.Cho nên liều khuyên dùng trong ngày khoảng 200 - 300g khổ qua tươi hoặc 30 - 60g khổ qua khô.

Hạt của khổ qua có chứa một số độc chất có thể gây nhức đầu, đau bụng và hôn mê.

Một số cách chế biến trái khổ qua

Có rất nhiều cách chế biến khổ qua, ở dạng món ăn, dùng làm thuốc (như  trà, vị thuốc nấu – sắc uống, hay dùng ngoài đắp, tắm,…)

Trà khổ qua: Khổ qua thái lát mỏng, sau đó phơi hoặc sấy khô. Mỗi ngày dùng 15g hãm với nước sôi trong bình kín khoảng 15 - 20 phút thì dùng được.

Khổ qua có thể dùng để nấu canh chung với thịt heo, củ cải với cách làm đơn giản. Ngoài ra, có thể thái lát mỏng xào với trứng hoặc thịt nạc hoặc với cà rốt cũng cho món ăn rất ngon.

Nước sắc: Khổ qua rửa sạch, tách bỏ ruột, thái lát, nấu chín với nước lọc, lấy nước đó uống hoặc tắm cho hiệu quả giải nhiệt tốt.

Nếu người dùng cảm thấy khó ăn vì khổ qua quá đắng thì có thể làm cách sau đây: Đầu tiên là việc chọn lựa khổ qua. Hiện nay có nhiều loại đã được lai giống để ít đắng hơn, những quả này thường to và có gai trên mình lớn.Sau khi rửa sạch và lấy hết ruột, bạn xắt nó ra và ngâm vào nước khoảng 15 phút cũng có hiệu quả bớt đắng. Chú ý là không xắt mỏng rồi ngâm nước vì khi đó khổ qua sẽ mất mùi thơm và làm giảm các dưỡng chất chứa trong nó.

Khổ qua là một trong những loại thực phẩm có ích trong phòng và điều trị bệnh ĐTĐ. Nhưng vì đây là một căn bệnh phức tạp, kéo dài suốt đời, có tỉ lệ biến chứng cao và nguy hiểm nên cần có sự tư vấn cũng như sự theo dõi và điều trị của bác sĩ chuyên khoa theo định kỳ.

Nguồn: Bệnh viện Y học Cổ truyền TP.HCM

Tin mới nhất

06:47 PM

​TP.HCM giải quyết khiếu nại vụ Thủ Thiêm ngay sau kết luận của Thanh tra Chính phủ

TTO - Việc giải quyết các trường hợp khiếu nại đều được đặt rõ mốc thời gian phải hoàn thành sau khi có kết luận của Thanh tra Chính phủ.

06:44 PM

Khởi động thượng đỉnh Mỹ-Nga

TTO - Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa đến dinh tổng thống Phần Lan tại Helsinki tối ngày 16-7 (giờ Việt Nam), vài phút sau tổng tống Nga Vladimir Putin, chuẩn bị cho cuộc thượng đỉnh được chờ đợi thời gian qua.

06:39 PM

'Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân'

TTO - Ngày 16-7, Bộ Tư lệnh (BTL) Vùng cảnh sát biển 4 đã tổ chức các hoạt động đầu tiên trong chương trình "Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân" tại xã đảo An Sơn, thuộc quần đảo Nam Du, huyện Kiên Hải, tỉnh Kiên Giang.

06:34 PM

Săn căn hộ view sông Q7 Saigon Riverside Complex

TTO - Khi quỹ đất phát triển bất động sản tại TP.HCM ngày càng khan hiếm thì những dự án có vị trí tốt, đặc biệt nằm ở khu vực ven sông như Q7 Saigon Riverside Complex gần như trở thành 'hàng hiếm'.

06:20 PM

Đừng bao giờ vội vã yêu

TTO - Bạn vội vàng lao vào một cuộc tình mới chỉ vì sợ cô đơn, chỉ vì muốn quên đi tình cũ, hay vì quá áp lực với lời hỏi han "Bao giờ lấy vợ, lấy chồng"?

06:11 PM

Bí quyết thu phục lòng người của nữ Tổng thống Croatia

TTO - Sau một mùa World Cup, hiếm có nhà lãnh đạo nào được nhắc tới nhiều như nữ Tổng thống của Croatia, bà Kolinda Grabar-Kitarovic. Bí mật nằm sau sức hút của bà, chính là chưa bao giờ bà ngừng tự hào mình là một người dân của Croatia.

05:54 PM

Sử dụng VR giúp giảm chứng sợ độ cao

TTO - Một nhóm nghiên cứu ở Pháp đã ứng dụng các phương pháp điều trị dựa trên VR và kết luận sử dụng VR có khả năng làm giảm chứng sợ độ cao và các rối loạn sức khỏe tâm thần.

05:40 PM

Sự nguy hiểm của men gan cao

Men gan tăng cao là dấu hiệu của nhiều bất ổn trong cơ thể như viêm gan cấp, viêm gan mạn tính giai đoạn hoạt động, tắc đường mật, viêm tụy…

05:40 PM

Tại sao mùa hè dễ bị viêm họng?

Nguyên nhân gây viêm họng là do một số thói quen mà nhiều người thường mắc phải khi cố gắng giải nhiệt cho cơ thể.

05:39 PM

Hội chứng buồng trứng đa nang

Nguyên nhân gây nên hội chứng buồng trứng đa nang là do buồng trứng không thể sản xuất các hormon theo đúng tỉ lệ bình thường.

05:38 PM

Viêm xương chũm

Nếu viêm tai không được điều trị triệt để có thể dẫn đến nhiều biến chứng, trong đó có viêm xương chũm.

05:37 PM

Các cữ bú nên kéo dài bao lâu?

Thời gian các cữ bú dao động ở cùng một bé và có thể kéo dài 10-20 phút, thậm chí là 45-60 phút cho một bên vú.