Theo hai nguồn thạo tin chia sẻ với Hãng thông tấn Reuters ngày 12-9, đề xuất trên được đưa ra khi chính quyền Tổng thống Trump đang chịu sức ép ngày càng lớn trong việc kiềm chế tác động của giá xăng dầu đối với người dân và doanh nghiệp, đặc biệt khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 đang đến gần.

Giá dầu diesel trung bình tại Mỹ đã lần đầu tiên vượt 6 USD/gallon, trong khi giá xăng vẫn ở mức cao.

Dù Mỹ là một trong những nước có ngành lọc dầu lớn nhất thế giới, các nhà máy hiện đã hoạt động gần hết công suất, khiến dư địa để nhanh chóng tăng nguồn cung nhiên liệu không còn nhiều.

Viện dẫn đạo luật thời chiến để tăng sản xuất xăng dầu

Khả năng viện dẫn Đạo luật Sản xuất quốc phòng (DPA) đã được thảo luận tại cuộc họp gần đây giữa Tổng thống Trump và đại diện loạt công ty lọc dầu Mỹ. Các quan chức Nhà Trắng muốn xác định chính phủ liên bang có thể hỗ trợ ngành này như thế nào để tăng công suất hiệu quả nhất.

Chưa có quyết định cuối cùng được đưa ra và các bên dự kiến tiếp tục thảo luận.

Lãnh đạo các công ty lọc dầu cho rằng nếu chính phủ cung cấp hỗ trợ tài chính, nguồn tiền nên được dùng để nâng cao hiệu suất hoặc mở rộng các nhà máy hiện có, thay vì xây dựng nhà máy hoàn toàn mới. Phương án xây mới không chỉ tốn kém hơn đáng kể mà còn có thể mất nhiều năm mới hoàn thành.

DPA trao cho Tổng thống Mỹ quyền hạn rộng rãi để huy động nguồn lực công nghiệp và cung cấp các ưu đãi tài chính nhằm thúc đẩy sản xuất những vật liệu được coi là quan trọng đối với quốc phòng. Đây được xem là một công cụ đặc biệt và chưa từng được sử dụng để tăng công suất lọc dầu.

Tuy nhiên đây không phải lần đầu tiên chính quyền ông Trump cân nhắc sử dụng DPA. Hồi tháng 4, vị Tổng thống đã ban hành quyết định cho phép sử dụng đạo luật để hỗ trợ và mở rộng năng lực khai thác dầu mỏ, lọc dầu và hậu cần của Mỹ.

Người phát ngôn Nhà Trắng Taylor Rogers cho biết mở rộng công suất lọc dầu là một trong những ưu tiên hàng đầu của ông Trump và đội ngũ phụ trách năng lượng. Chính quyền đang xem xét nhiều biện pháp, từ cải cách quy định, đẩy nhanh cấp phép đến tăng đầu tư.

Các nhà máy đã chạy gần hết công suất

Thách thức lớn nhất là ngành lọc dầu Mỹ hiện không còn nhiều dư địa để tăng sản lượng trong ngắn hạn. Theo số liệu mới nhất, tỉ lệ sử dụng công suất của các nhà máy đã lên tới 98%.

Trong thập niên qua, tổng công suất lọc dầu của Mỹ cũng suy giảm khi một số nhà máy không có lãi phải đóng cửa, khiến phần lớn năng lực còn lại ngày càng tập trung tại khu vực ven vịnh Mexico.

Trong những tuần gần đây, Nhà Trắng liên tục nhắc đến việc mở rộng công suất lọc dầu khi được hỏi về giải pháp đối phó giá nhiên liệu tăng do xung đột với Iran. Đây vừa được xem là biện pháp dài hạn giúp Mỹ giảm tác động từ những cú sốc nguồn cung toàn cầu, vừa là một phần trong nỗ lực giải quyết vấn đề chi phí sinh hoạt trước bầu cử.

Song song với việc tăng công suất trong nước, chính quyền ông Trump cũng tìm cách tiếp cận thêm nguồn dầu từ nước ngoài.

Gần đây, Chính phủ Mỹ giành được 35% cổ phần tại North American Blue Energy Partners, một công ty dầu khí tư nhân Venezuela có quyền phát triển 17 mỏ với khoảng 65 tỉ thùng trữ lượng dầu đã được chứng minh.

Thỏa thuận cho phép Chính phủ Mỹ mua dầu thô Venezuela, bao gồm 20% sản lượng của công ty theo giá thành sản xuất. Nhà Trắng kỳ vọng hàng triệu thùng dầu mới từ Venezuela cuối cùng sẽ được đưa tới các nhà máy Mỹ để xử lý.

Trong khi đó một dự án tại Brownsville, bang Texas, đang trở thành phép thử cho tham vọng tăng công suất lọc dầu của ông Trump.

Công ty America First Refining dự kiến xây nhà máy công suất 168.000 thùng/ngày tại cảng Brownsville, được ông Trump mô tả là nhà máy lọc dầu mới đầu tiên của Mỹ trong gần 50 năm.

Dự án cũng có một số mối liên hệ với gia đình và chính quyền ông Trump. Donald Trump Jr., con trai Tổng thống Trump, sở hữu một phần cổ phần nhỏ tại America First Refining, trong khi công ty do Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick sáng lập đang làm cố vấn tài chính cho dự án.

Ông Trump dùng quyền khẩn cấp để tăng tốc sản xuất vũ khí

Ông Trump đã viện dẫn Đạo luật Sản xuất Quốc phòng (DPA) nhằm tăng tốc bổ sung kho dự trữ quân sự của Mỹ.