Theo Reuters, phát biểu trước Quốc hội Iran ngày 18-8, Chủ tịch Quốc hội kiêm trưởng đoàn đàm phán Iran Mohammad Bagher Ghalibaf khẳng định Tehran chưa có ý định mở lại eo biển Hormuz nếu Washington chưa đáp ứng các điều kiện đã thống nhất.

"Tôi muốn tuyên bố rõ ràng rằng eo biển Hormuz sẽ không được mở cửa cho đến khi những cam kết của Mỹ được quy định trong biên bản ghi nhớ được thực hiện", ông Ghalibaf nói.

Các yêu cầu của Tehran gồm: Mỹ dỡ bỏ phong tỏa các cảng Iran, gỡ lệnh trừng phạt dầu mỏ, giải phóng tài sản Iran bị đóng băng ở nước ngoài, đồng thời chấm dứt đe dọa và hoạt động quân sự trên mọi mặt trận.

Những điều kiện này nằm trong biên bản ghi nhớ Mỹ - Iran đạt được ngày 17-6, sau khi nỗ lực ngoại giao giúp chấm dứt giai đoạn giao tranh dữ dội.

Theo đó, hai bên có tối đa 60 ngày để đàm phán một thỏa thuận cuối cùng, bao gồm vấn đề rộng hơn là tương lai chương trình hạt nhân Iran.

Tuy nhiên, tiến trình nhanh chóng bế tắc do bất đồng về quyền kiểm soát eo biển Hormuz. Ngày 7-7, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố thỏa thuận đã "chấm dứt". Một tuần sau, Bộ Ngoại giao Iran thông báo đình chỉ thỏa thuận.

Kể từ khi chiến sự bùng phát ngày 28-2, Iran vẫn duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz - tuyến đường mà trước xung đột có khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu đi qua.

Tehran yêu cầu tàu thuyền xin phép và trả phí dịch vụ quá cảnh, điều bị Washington và một số nước trong khu vực phản đối.

Trong những tuần gần đây, Iran và Oman - hai quốc gia ven eo biển Hormuz - đã đàm phán về phương án khôi phục hoạt động hàng hải qua khu vực này.

Tehran cho biết hai bên đã thống nhất tọa độ địa lý của tuyến đường dự kiến, đồng thời tiếp tục thảo luận nội dung tuyên bố chung.

Tuy nhiên, triển vọng đạt giải pháp lâu dài vẫn chưa rõ ràng. Ngày 17-8, một quan chức cấp cao Iran cho biết Tehran sẽ chuyển sang "thế hoàn toàn tấn công" do nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột rơi vào bế tắc.

Ông Ghalibaf cũng cảnh báo Iran "sẵn sàng giáng cho đối phương một thất bại còn nặng nề hơn", tương xứng với hành động của phía đối phương.

Thời hạn 60 ngày kết thúc, bản ghi nhớ chấm dứt xung đột Mỹ - Iran đổ vỡ

Thời hạn 60 ngày đàm phán nhằm chấm dứt xung đột, được Mỹ và Iran nhất trí trong bản ghi nhớ ngày 17-6, đã kết thúc vào ngày 17-8.