Một đoạn video của nhân vật có ảnh hưởng trên mạng (influencer) Paul Saladino về chủ đề mụn và sức khỏe đang gây chú ý và thu hút hơn nửa triệu lượt xem trên các nền tảng như Instagram, TikTok và X.

Trong video trên, ông Saladino khẳng định rằng mụn trứng cá là bệnh tự miễn, và việc ăn rau củ, nhất là phần lá rau, có thể kích hoạt phản ứng tự miễn của cơ thể do thực vật có chứa các chất hóa học phòng vệ.

Ông khuyên người xem nên áp dụng chế độ ăn chủ yếu gồm các thực phẩm có nguồn gốc động vật và hạn chế ăn rau củ để cải thiện tình trạng da.

Paul Saladino là một bác sĩ tâm thần, đồng thời là người ủng hộ chế độ ăn carnivore - hoàn toàn hoặc gần như chỉ sử dụng thực phẩm có nguồn gốc động vật.

Ông thường xuyên lập luận rằng thực vật chứa các chất gây hại cho con người, và cho rằng loại thực phẩm này liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe, từ đau khớp đến rối loạn tiêu hóa.

Theo báo cáo xác minh ngày 3-2 của trang kiểm chứng khoa học Science Feedback, thông tin do ông Saladino đưa ra là không có cơ sở khoa học.

Mụn là bệnh tự miễn?

Đúng là thực vật có tạo ra các hợp chất hóa học để tự vệ trước côn trùng và động vật ăn cỏ, nhưng hiện chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy những chất này gây bệnh tự miễn hay gây hại phổ biến cho con người.

Bệnh tự miễn là tình trạng hệ miễn dịch tấn công nhầm chính cơ thể, với các ví dụ quen thuộc như bệnh đái tháo đường type 1, lupus ban đỏ hay bệnh đa xơ cứng.

Trong khi dị ứng thực phẩm là phản ứng miễn dịch với một thành phần vốn vô hại trong thức ăn, có thể gây nổi mề đay, nôn mửa hoặc sưng môi.

Còn không dung nạp thực phẩm lại là vấn đề liên quan đến tiêu hóa, thường gây đầy bụng hoặc tiêu chảy chứ không phải phản ứng miễn dịch.

Theo các tài liệu da liễu, mụn là tình trạng viêm xảy ra khi tuyến bã nhờn bị bít tắc do dầu và tế bào chết.

Lúc này vi khuẩn Cutibacterium acnes tồn tại tự nhiên trên da sẽ phát triển mạnh và gây viêm dẫn đến mụn.

Quá trình này không phải là do cơ thể tự tấn công chính mình, nên không được xếp vào bệnh tự miễn.

Những yếu tố làm tăng nguy cơ gây mụn đã được ghi nhận gồm thay đổi hormone, tiếp xúc với dầu mỡ, hoặc sử dụng một số loại thuốc như corticosteroid hay lithium.

Một số hội chứng rất hiếm liên quan đến rối loạn miễn dịch như SAPHO hay PAPA có thể gây mụn trứng cá nặng, nhưng các trường hợp này thường không phổ biến.

Bằng chứng khoa học trái ngược

Theo Viện Da liễu Mỹ (AAD), nhiều nghiên cứu ở các nước cho thấy chế độ ăn giúp chỉ số đường huyết thấp có thể giúp cải thiện mụn.

Cách ăn này ưu tiên rau tươi, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt, giúp làm tăng đường huyết chậm hơn so với thực phẩm tinh chế - yếu tố thường liên quan đến nguy cơ gây mụn.

Ông Saladino cũng nhắc đến các "chất hóa học phòng vệ của thực vật" như sulforaphane trong rau họ cải hay lectin trong đậu và ngũ cốc.

Nhưng chuyên gia từ Science Feedback, nhiều nghiên cứu cho thấy sulforaphane có đặc tính chống viêm và chống oxy hóa.

Còn lectin là protein có trong nhiều loại thực vật và có tác dụng tương tự sulforaphane.

Tuy có thể gây khó tiêu hóa nhẹ trong một số trường hợp, nhưng Cơ quan An toàn thực phẩm châu Âu cho biết phần lớn lectin đều an toàn, có thể giảm rủi ro gây khó tiêu bằng việc ngâm, nấu chín thông thường.

Dùng sữa thực vật thay sữa động vật làm giảm chỉ số IQ của người uống?

Một tiêu đề trên trang Daily Mail cảnh báo sữa thực vật làm giảm IQ của người uống gây tranh cãi, trong khi chuyên gia cho rằng vấn đề cốt lõi là nguy cơ thiếu i ốt trong chế độ ăn.