Theo Hãng tin Reuters, ngày 30-8, kết quả cuộc trưng cầu dân ý tổ chức một ngày trước đó cho thấy đa số cử tri Iceland chọn không gia nhập Liên minh châu Âu (EU).

Kết quả kiểm phiếu công bố ngày 30-8 cho thấy 52,8% cử tri Iceland bỏ phiếu chống lại kế hoạch nối lại đàm phán gia nhập EU của chính phủ. Tỉ lệ ủng hộ theo sát phía sau, lên đến 47,2%.

Theo Đài truyền hình quốc gia RUV và truyền thông Iceland, tỉ lệ đi bầu đạt 82,5%, cho thấy người dân Iceland rất quan tâm cuộc bỏ phiếu này.

Đáng chú ý, trong 6 đơn vị bầu cử trên cả nước, chỉ hai khu vực ở trung tâm thủ đô Reykjavik có đa số phiếu thuận. Ở chiều ngược lại, các quận ngoại ô thủ đô và toàn bộ vùng nông thôn đều chọn "không".

Cuộc trưng cầu dân ý tạm khép lại hơn một thập niên tranh cãi về chuyện gia nhập EU tại đảo quốc chỉ có 400.000 dân này.

Phe ủng hộ, dẫn đầu là chính phủ đương nhiệm, cho rằng tư cách thành viên EU chính là tấm khiên bảo vệ Iceland trước các cuộc thương chiến trên thế giới, cũng như cuộc cạnh tranh đang nóng dần lên ở Bắc Cực.

Bên cạnh đó, dù là thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), Iceland lại không có quân đội thường trực. 

Điều này làm dấy lên tranh luận trong nước về việc gia nhập EU có giúp củng cố an ninh cho Iceland hay không, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần gieo hoài nghi về cam kết của Washington với liên minh quân sự này.

Chính phủ Iceland mô tả cuộc trưng cầu là thời khắc "bây giờ hoặc không bao giờ", trong khi Thủ tướng Kristrun Frostadottir tuyên bố vấn đề sẽ khép lại chừng nào liên minh trung tả của bà còn cầm quyền.

Ở chiều ngược lại, cử tri Iceland bác bỏ đề xuất gia nhập EU do lo ngại mất quyền kiểm soát ngư trường. Ngành đánh bắt cá đóng góp khoảng 15% GDP (tính cả trực tiếp lẫn gián tiếp) và chiếm gần 40% doanh thu xuất khẩu của Iceland.

Đứng trước lo ngại này, một số quan chức Iceland lập luận rằng theo quy định EU, hạn ngạch đánh bắt được xác định dựa trên tập quán khai thác trong quá khứ. 

Suốt nhiều thập niên qua không nước EU nào đánh bắt tại vùng biển Iceland, do đó Reykjavik tự tin vẫn giữ được quyền kiểm soát ngư trường.

Lãnh đạo phe đối lập Gudrun Hafsteinsdottir, người dẫn dắt chiến dịch phản đối, bác bỏ lập luận trên.

"Tôi biết EU sẽ đưa ra vài lời hứa linh hoạt, nhất là trong giai đoạn đầu, nhưng chúng ta đều biết điều đó sẽ không kéo dài", bà nói.

Một vấn đề khác được cử tri Iceland quan tâm là tài chính, khi lãi suất trong nước đang ở mức 8%. Phe ủng hộ cho rằng gia nhập EU, và có thể là dùng đồng euro, sẽ giúp hạ nhiệt lãi suất, khi mức lãi suất của Ngân hàng Trung ương châu Âu hiện chỉ là 2,25%.

Quan điểm này cũng bị phe đối lập bác bỏ. Bà Hafsteinsdottir cho rằng lợi ích kinh tế của việc gia nhập EU đang bị thổi phồng, đồng thời nhấn mạnh đây là những vấn đề mà chính giới Iceland phải tự giải quyết, chứ không thể trông cậy vào Brussels.

Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha thành điểm nóng khủng hoảng nhà ở tại EU

Dân số tăng nhanh do nhập cư, chi phí xây dựng cao và thủ tục hành chính kéo dài đang khiến nguồn cung nhà ở tại Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha thiếu hụt nghiêm trọng.