Phóng to

Người dân biểu tình chống chính sách thắt lưng buộc bụng tại Athens, Hi Lạp ngày 26-9 - Ảnh: Reuters

Chủ tịch Quốc hội Hi Lạp Vangelis Meimarakis, thuộc Đảng Dân chủ mới (ND), đã yêu cầu “được thay thế tạm thời” trong khi chờ kết quả điều tra rửa tiền có liên quan đến ông. Vụ rửa triền này, do báo Real News phát hiện, lên đến 13 tỉ USD và dính đến hơn 32 chính trị gia và quan chức chính phủ, trong đó có bảy cựu bộ trưởng thuộc Đảng ND và Đảng xã hội PASOK.

Thủ tướng Hi Lạp Antonis Samaras, lãnh đạo Đảng ND, nhận định đây là cú sốc nghiêm trọng “đe dọa đến sự ổn định của liên minh cầm quyền khi phải đối mặt với một vụ bê bối đang gây nên một trận động đất chính trị có khả năng lật nhào các mảng kiến tạo địa tầng của hệ thống chính trị” Hi Lạp, trong bối cảnh nước này đang chuẩn bị thông qua các biện pháp thắt lưng buộc bụng mới lên đến 15,5 tỉ euro để đổi lấy gói giải cứu tài chính.

Những tài khoản khổng lồ

Cuộc điều tra do công tố viên Popi Papandreou thực hiện từ đầu năm nay để xác minh nghi vấn các chính trị gia và quan chức này đã bắt tay với các nhà thầu để rửa tiền. Các nhân viên thuộc Đội điều tra tội phạm tài chính (SDOE) Hi Lạp đã tìm thấy những khoản tiền lớn trong tài khoản của họ không khớp với thu nhập được chính họ công khai mà bản thân họ không sao giải thích nổi nguồn gốc.

Tòa án đã yêu cầu các nhân viên điều tra xem xét các vụ mua bất động sản của các chính trị gia và quan chức này trên toàn quốc trong thời gian từ năm 2005-2008, mà theo tờ Real News cho biết là họ đã sử dụng cách này để rửa hàng chục tỉ USD kiếm được từ tham nhũng.

Đương kim chủ tịch quốc hội Vangelis Meimarakis và một số quan chức trước đó đã đâm đơn kiện tờ báo này về tội vu khống. Thế nhưng, ông Vangelis Meimarakis lại cũng nằm trong danh sách đen 32 chính trị gia và quan chức này. Ông là cựu bộ trưởng quốc phòng thứ hai của Hi Lạp bị cáo buộc tham nhũng trong vòng vài tháng qua. Hồi giữa năm nay, cựu bộ trưởng quốc phòng Akis Tsochatzopoulos bị bắt vì tội cầm đầu một mạng lưới rửa tiền lớn để xóa dấu vết của hơn 1,3 tỉ USD đánh cắp từ các hợp đồng quốc phòng. Ông Tsochatzopoulos bị cáo buộc đã bỏ túi hàng chục triệu USD từ các hợp đồng mua tàu ngầm, hệ thống tên lửa rồi chuyển tiền ra các ngân hàng nước ngoài để mua bất động sản.

Cựu lãnh đạo SDOE Yiannis Diotis tiết lộ các cuộc điều tra cũng nhắm vào các chính trị gia và quan chức không chỉ dính vào các chương trình mua vũ khí mà còn liên quan đến mua nhiên liệu, thuốc men...

Tổng đình công toàn quốc

Vì sao vụ bê bối này lại nổ ra vào lúc này? Cuộc điều tra là một phần trong nỗ lực của chính quyền Athens nhằm đánh vào nạn trốn thuế, làm thất thoát hàng tỉ USD mỗi năm, nhằm tăng thu nhập cho quốc gia vốn đang phụ thuộc vào các khoản hỗ trợ của quốc tế.

Theo Giorgos Tzogopoulos - nhà phân tích chính trị thuộc nhóm trí thức Eliamep, cho rằng đây trước hết là một chiến dịch truyền thông của chính phủ được sắp xếp vào ngay trước cuộc tổng đình công vào ngày 26-9 nhằm “chứng minh cho người dân Hi Lạp thấy rằng công lý vẫn còn đó để họ an lòng”. Nhưng ông nhấn mạnh “rõ ràng là không người dân nào còn ảo tưởng nữa”. Người dân Hi Lạp hết sức bất mãn trước việc các chính trị gia và giới nhà giàu dường như không bị ảnh hưởng bởi suy thoái tài chính đã lấy đi việc làm của 2 triệu người. Một khảo sát mới đây của hãng thăm dò MRB cho thấy 90% người dân Hi Lạp cho rằng việc thắt lưng buộc bụng là không công bằng.

Chính quyền Hi Lạp hiện vẫn chưa đạt được thống nhất về chương trình thắt lưng buộc bụng mới lên đến gần 15,5 tỉ USD để đổi gói giải cứu từ Liên minh châu Âu (EU). Hai đảng liên minh cầm quyền muốn cắt giảm chi tiêu, tăng thuế và giảm lương hưu của công nhân, người về hưu và người nghèo. Gói cắt giảm mới sẽ ảnh hưởng đến tiền lương của hàng ngàn nhân viên Hi Lạp vốn đã bị cắt giảm 40%.

Từ sáng sớm 26-9, cả Hi Lạp đã gần như tê liệt do cuộc tổng bãi công rầm rộ toàn quốc với sự tham gia của nhân viên bệnh viện, hàng không, bến cảng, đường sắt, bảo tàng, ngân hàng... do hai nghiệp đoàn lao động lớn nhất Hi Lạp tổ chức. “Chính sách mới rất bất công và chỉ làm cuộc khủng hoảng tồi tệ thêm” - người phát ngôn Nghiệp đoàn ADEDY khẳng định.

Hàng ngàn người tham gia bao vây khu nhà quốc hội tại Athens trong sự kiểm soát của khoảng 5.000 cảnh sát. Giới quan sát lo ngại cuộc biểu tình có thể dẫn đến bạo lực như những lần trước. Trước đó, Hi Lạp trải qua một ngày vắng bóng truyền thông khi các nhân viên lĩnh vực báo chí, phát sóng xuống đường biểu tình.